Túi thừa dạ dày là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và khi nào cần gặp bác sĩ?

Túi thừa dạ dày thường được phát hiện tình cờ khi nội soi hoặc chẩn đoán hình ảnh vì một lý do khác. Phần lớn trường hợp không cần điều trị nếu không gây triệu chứng. Tuy nhiên, khi xuất hiện đau bụng kéo dài, xuất huyết tiêu hóa hoặc dấu hiệu bất thường khác, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Túi thừa dạ dày là gì? Vị trí thường gặp

Túi thừa dạ dày là một túi hoặc phần nhô ra hình thành từ thành dạ dày. Đây là tình trạng hiếm gặp và thường được phát hiện tình cờ trong quá trình nội soi đường tiêu hóa trên hoặc thực hiện các xét nghiệm hình ảnh. Túi thừa dạ dày hiếm khi xảy ra so với túi thừa ở những vị trí khác của đường tiêu hóa.

Túi thừa dạ dày được chia thành hai nhóm chính là túi thừa thật và túi thừa giả. Túi thừa thật chứa đầy đủ các lớp của thành dạ dày và thường có nguồn gốc bẩm sinh. Trong khi đó, túi thừa giả không bao gồm đầy đủ lớp cơ và thường hình thành do những tác động mắc phải trong quá trình sống.

Về vị trí, túi thừa dạ dày có thể xuất hiện ở nhiều khu vực nhưng thường gặp nhất ở đáy vị, đặc biệt dọc theo thành sau của dạ dày. Túi thừa bẩm sinh thường nằm ở vùng đáy vị, cách chỗ nối dạ dày với thực quản vài centimet. Trong khi đó, túi thừa mắc phải có xu hướng xuất hiện ở vùng hang vị hoặc gần hang vị.

Kích thước túi thừa có thể khác nhau. Nhiều trường hợp có kích thước nhỏ và không gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động tiêu hóa. Tuy nhiên, túi thừa lớn hoặc có cổ túi hẹp có thể làm thức ăn và dịch tiêu hóa lưu lại, từ đó gây các triệu chứng khó chịu hoặc làm tăng nguy cơ biến chứng.

Nguyên nhân gây túi thừa dạ dày

Nguyên nhân hình thành túi thừa dạ dày phụ thuộc vào loại túi thừa. Túi thừa thật thường được xem là bất thường bẩm sinh, trong khi túi thừa giả có thể liên quan đến sự gia tăng áp lực trong lòng dạ dày hoặc lực kéo từ các tổ chức xung quanh.

Với túi thừa bẩm sinh, một vùng yếu trên thành dạ dày có thể tạo điều kiện để niêm mạc và các lớp thành dạ dày phình ra ngoài. Loại túi thừa này chiếm phần lớn các trường hợp được mô tả trong y văn và thường nằm ở vùng đáy vị.

Túi thừa mắc phải có thể hình thành khi áp lực bên trong dạ dày tăng hoặc khi có lực kéo từ các tổ chức lân cận. Một số tình trạng từng được ghi nhận có liên quan gồm bệnh loét dạ dày tá tràng, viêm tụy, viêm túi mật, bệnh trào ngược dạ dày thực quản hoặc tình trạng tắc nghẽn đường ra của dạ dày. Tiền sử phẫu thuật vùng bụng cũng có thể liên quan đến một số trường hợp túi thừa mắc phải.

Tuy nhiên, không phải người có các bệnh lý trên đều hình thành túi thừa dạ dày. Cơ chế bệnh sinh còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố và không nên tự xác định nguyên nhân chỉ dựa trên triệu chứng hoặc tiền sử bệnh.

Triệu chứng khi dạ dày có túi thừa

Phần lớn túi thừa dạ dày không gây triệu chứng và được phát hiện tình cờ. Theo tổng quan y khoa được công bố trên Inflammatory Intestinal Diseases, nhiều người có túi thừa không biểu hiện bất thường rõ rệt.

Khi có triệu chứng, biểu hiện thường không đặc hiệu và có thể tương tự nhiều bệnh lý tiêu hóa phổ biến. Người bệnh có thể gặp:

• Đau hoặc khó chịu vùng thượng vị: Đây là một trong những biểu hiện thường được ghi nhận. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc xuất hiện từng đợt.
• Khó tiêu: Người bệnh có thể cảm thấy đầy bụng, khó chịu sau ăn hoặc tiêu hóa không thuận lợi.
• Nhanh no: Cảm giác no sớm có thể xuất hiện dù lượng thức ăn chưa nhiều.
• Buồn nôn hoặc nôn: Một số trường hợp có thể xuất hiện cảm giác buồn nôn, đặc biệt khi túi thừa giữ lại thức ăn.
• Ợ hơi, hôi miệng: Thức ăn bị lưu giữ trong túi có thể lên men và tạo mùi khó chịu.
• Chán ăn: Các triệu chứng tiêu hóa kéo dài có thể khiến người bệnh giảm cảm giác muốn ăn.
• Khó nuốt: Một số trường hợp có thể xuất hiện khó nuốt, nhưng đây không phải triệu chứng điển hình của mọi túi thừa dạ dày.

Một điểm cần lưu ý là các triệu chứng trên không chứng minh túi thừa là nguyên nhân gây bệnh. Nghiên cứu cho thấy những người có túi thừa dạ dày đồng thời có thể mắc các bệnh tiêu hóa khác. Vì vậy, nếu chỉ phát hiện túi thừa nhưng có triệu chứng khó tiêu, bác sĩ cần đánh giá tổng thể thay vì mặc định mọi triệu chứng đều do túi thừa gây ra.

Túi thừa dạ dày cũng có thể gặp biến chứng nhưng tương đối hiếm. Một số biến chứng được ghi nhận gồm loét, xuất huyết tiêu hóa, thủng và rất hiếm trường hợp có tổn thương ác tính liên quan đến túi thừa.

Khi nào người bị túi thừa dạ dày cần gặp bác sĩ?

Nếu túi thừa dạ dày được phát hiện tình cờ nhưng không gây triệu chứng, người bệnh thường không cần điều trị đặc hiệu. Bác sĩ có thể hướng dẫn theo dõi tùy tình trạng.

Người bệnh nên đi khám nếu có các dấu hiệu sau:

• Đau vùng thượng vị kéo dài hoặc ngày càng tăng.
• Đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn hoặc nôn kéo dài.
• Chán ăn, nhanh no hoặc sụt cân không chủ ý.
• Đi ngoài phân đen hoặc nôn ra máu.
• Đau bụng dữ dội, xuất hiện đột ngột.
• Triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc không cải thiện sau điều trị.

Bác sĩ có thể chỉ định nội soi dạ dày, chụp X-quang có thuốc cản quang hoặc các xét nghiệm hình ảnh khác để đánh giá túi thừa và loại trừ bệnh lý liên quan.

Không phải trường hợp nào có túi thừa dạ dày cũng cần phẫu thuật. Nếu không có triệu chứng, người bệnh thường được theo dõi. Phẫu thuật có thể được cân nhắc khi túi thừa lớn, gây triệu chứng kéo dài hoặc xuất hiện biến chứng như loét, xuất huyết hay thủng.

Do các triệu chứng của túi thừa dạ dày có thể giống nhiều bệnh tiêu hóa khác, người bệnh không nên tự điều trị. Khi có dấu hiệu bất thường, nên đi khám để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.

Túi thừa dạ dày là một bất thường hiếm gặp, trong đó thành dạ dày hình thành một túi nhô ra ngoài, thường ở vùng đáy vị. Phần lớn trường hợp không gây triệu chứng và không cần điều trị. Khi xuất hiện đau thượng vị kéo dài, khó tiêu, sụt cân, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc đau bụng dữ dội, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và xử trí phù hợp.