Ợ hơi liên tục là bệnh gì? Nguyên nhân và biện pháp xử lý hiệu quả

Ợ hơi là phản xạ sinh lý bình thường của cơ thể nhằm giải phóng lượng khí dư thừa trong dạ dày sau ăn. Tuy nhiên, khi hiện tượng này xảy ra với tần suất cao, kéo dài và kèm theo cảm giác khó chịu, người bệnh không nên chủ quan. Trên thực tế, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo rối loạn tiêu hóa hoặc các bệnh lý tiềm ẩn cần được thăm khám và xử lý kịp thời.

Nguyên nhân gây ợ hơi liên tục

Hiện tượng ợ hơi xuất hiện khi khí tích tụ trong đường tiêu hóa trên và được đẩy ngược ra ngoài qua miệng. Nguyên nhân có thể đến từ thói quen sinh hoạt hàng ngày hoặc do các rối loạn bệnh lý.

Nguyên nhân liên quan đến chế độ ăn uống và sinh hoạt

Một số yếu tố thường gặp làm tăng lượng khí trong dạ dày bao gồm:

• Ăn nhiều thực phẩm giàu tinh bột, đường và chất xơ khó tiêu;
• Thường xuyên sử dụng thức ăn chiên rán, nhiều dầu mỡ;
• Ăn quá nhanh, nhai không kỹ, vừa ăn vừa nói;
• Nhai kẹo cao su trong thời gian dài;
• Hút thuốc lá;
• Uống bia rượu và đồ uống có ga;
• Căng thẳng tâm lý kéo dài.

Những thói quen này khiến không khí bị nuốt vào nhiều hơn và làm chậm quá trình tiêu hóa, từ đó gây đầy hơi và ợ hơi.

Nguyên nhân bệnh lý đường tiêu hóa

Bên cạnh yếu tố sinh hoạt, ợ hơi còn là biểu hiện của nhiều bệnh lý tiêu hóa. Tuy nhiên, việc ợ hơi là bệnh gì sẽ phụ thuộc vào các triệu chứng đi kèm và kết quả thăm khám. Một số bệnh lý thường gặp gồm trào ngược dạ dày thực quản, viêm loét dạ dày tá tràng và rối loạn tiêu hóa chức năng. Trong nhiều trường hợp, để xác định chính xác nguyên nhân, bác sĩ cần chỉ định người bệnh thực hiện nội soi tiêu hóa.

Ợ hơi liên tục nhiều ngày cảnh báo bệnh lý gì?

Khi tình trạng ợ hơi liên tục nhiều ngày không cải thiện dù đã điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt, đây có thể là dấu hiệu cho thấy đường tiêu hóa đang gặp vấn đề. Việc nhận diện sớm các bệnh lý tiềm ẩn giúp người bệnh được điều trị kịp thời và hạn chế biến chứng.

Trào ngược dạ dày thực quản

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản gây kích thích niêm mạc và dẫn đến ợ hơi, ợ nóng, ợ chua và đau tức ngực. Triệu chứng thường nặng hơn sau ăn, khi cúi người hoặc nằm đầu thấp, kéo dài có thể gây viêm thực quản.

Viêm loét dạ dày tá tràng

Tổn thương niêm mạc dạ dày hoặc tá tràng làm rối loạn quá trình tiêu hóa và bài tiết axit. Người bệnh không chỉ ợ hơi kéo dài mà còn thường xuyên đau thượng vị, buồn nôn, chán ăn và sụt cân nếu bệnh tiến triển nặng.

Hội chứng ruột kích thích

Đây là rối loạn chức năng đường ruột mạn tính liên quan chặt chẽ đến yếu tố tâm lý. Người bệnh thường gặp đầy hơi, ợ hơi, đau bụng âm ỉ và thay đổi thói quen đại tiện, triệu chứng tăng rõ khi căng thẳng hoặc lo âu kéo dài.

Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori

Vi khuẩn H. pylori xâm nhập và gây viêm niêm mạc dạ dày, làm rối loạn tiết axit và sinh hơi nhiều hơn. Người bệnh thường có biểu hiện ợ hơi nhiều, khó tiêu, đau âm ỉ vùng thượng vị và có nguy cơ viêm loét kéo dài nếu không điều trị.

Rối loạn chức năng tiêu hóa

Ở một số trường hợp, không phát hiện tổn thương thực thể nhưng hoạt động co bóp và bài tiết của dạ dày bị rối loạn. Điều này khiến thức ăn lưu lại lâu, sinh hơi nhiều và gây cảm giác đầy bụng, ợ hơi dai dẳng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Các phương pháp chẩn đoán ợ hơi kéo dài

Việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây ợ hơi kéo dài là bước then chốt trong xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Tùy vào biểu hiện lâm sàng và mức độ triệu chứng, bác sĩ sẽ chỉ định một hoặc phối hợp nhiều phương pháp cận lâm sàng để đánh giá toàn diện chức năng tiêu hóa.

Thăm khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ khai thác chi tiết thời gian xuất hiện triệu chứng, tần suất ợ hơi, mối liên quan với bữa ăn và tư thế sinh hoạt. Tiền sử bệnh lý tiêu hóa, thói quen ăn uống, mức độ căng thẳng và việc sử dụng thuốc cũng được đánh giá nhằm định hướng nguyên nhân ban đầu.

Nội soi dạ dày

Nội soi cho phép quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng để phát hiện viêm, loét, trào ngược hoặc tổn thương tiền ung thư. Trong quá trình này, bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết nhằm xét nghiệm vi khuẩn H. pylori và đánh giá mức độ tổn thương mô.

Đo pH thực quản 24 giờ

Phương pháp này giúp ghi nhận liên tục sự thay đổi độ axit trong thực quản suốt 24 giờ sinh hoạt bình thường. Đây là kỹ thuật có giá trị cao trong chẩn đoán trào ngược dạ dày thực quản, đặc biệt khi triệu chứng không rõ ràng hoặc nội soi chưa phát hiện bất thường.

Đo áp lực nhu động thực quản

Kỹ thuật đo áp lực nhu động thực quản giúp đánh giá sự phối hợp co bóp của các cơ thực quản trong quá trình nuốt. Nhờ đó, bác sĩ có thể phát hiện các rối loạn vận động thực quản gây ứ khí, khó thoát hơi và dẫn đến tình trạng ợ hơi kéo dài.

Khi bị ợ hơi kéo dài cần làm gì?

Xử trí đúng cách không chỉ giúp giảm triệu chứng khó chịu mà còn hỗ trợ điều trị nguyên nhân nền và hạn chế nguy cơ tiến triển thành bệnh lý mạn tính. Người bệnh cần phối hợp thay đổi lối sống với theo dõi y tế khi cần thiết.

Điều chỉnh chế độ ăn uống

Người bệnh nên hạn chế đồ uống có ga, thức ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng và thực phẩm lên men. Ưu tiên các món dễ tiêu hóa như cháo, súp, rau xanh và trái cây ít axit. Việc ăn chậm, nhai kỹ và chia nhỏ bữa ăn giúp giảm lượng khí nuốt vào và cải thiện quá trình tiêu hóa.

Thay đổi thói quen sinh hoạt

Tránh nằm hoặc cúi gập người ngay sau ăn, duy trì cân nặng hợp lý và ngủ đủ giấc giúp giảm áp lực lên dạ dày. Hạn chế rượu bia, thuốc lá và caffeine vì các yếu tố này có thể làm giãn cơ thắt thực quản dưới và tăng ợ hơi.

Kiểm soát căng thẳng

Căng thẳng kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến trục não – ruột, làm rối loạn nhu động tiêu hóa. Các phương pháp thư giãn như tập thở sâu, yoga, thiền hoặc đi bộ nhẹ nhàng mỗi ngày có thể giúp cải thiện triệu chứng rõ rệt.

Sử dụng thuốc theo chỉ định y tế

Tùy theo nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định thuốc ức chế tiết axit, thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày hoặc phác đồ tiệt trừ H. pylori. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc kéo dài để tránh tác dụng phụ và che lấp triệu chứng bệnh.

Ợ hơi liên tục không đơn thuần là rối loạn sinh lý mà có thể phản ánh các bệnh lý tiêu hóa tiềm ẩn. Việc theo dõi triệu chứng, thăm khám sớm và tuân thủ điều trị giúp kiểm soát hiệu quả tình trạng này, đồng thời bảo vệ sức khỏe đường tiêu hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.