Lao màng phổi và lao phổi: Cách phân biệt và nhận biết sớm triệu chứng

Lao màng phổi và lao phổi có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc đồng thời trong cùng một người bệnh. Bệnh thường tiến triển âm thầm nên dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu. Hiểu rõ dấu hiệu, nguyên nhân và điểm khác nhau giữa hai dạng bệnh sẽ giúp chủ động bảo vệ sức khỏe hô hấp.

Lao màng phổi và lao phổi là gì?

Bệnh lao là bệnh nhiễm khuẩn có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Trong các vị trí thường được nhắc đến, phổi và màng phổi là hai cơ quan có thể bị ảnh hưởng, với biểu hiện và khả năng lây truyền khác nhau.

Lao phổi xảy ra khi vi khuẩn phát triển trong mô phổi. Đây là dạng bệnh phổ biến và có khả năng lây lan cao qua đường hô hấp. Người bệnh thường xuất hiện ho kéo dài, đau ngực và mệt mỏi.

Lao màng phổi xuất hiện khi vi khuẩn tấn công lớp màng bao quanh phổi. Bệnh thường gây tích tụ dịch trong lồng ngực và làm người bệnh khó thở hoặc đau tức ngực.

Hai dạng bệnh này có liên quan mật thiết nhưng không hoàn toàn giống nhau. Một số người chỉ mắc một dạng bệnh. Một số trường hợp khác có thể mắc đồng thời cả hai.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

• Tiếp xúc gần với người mắc lao.
• Sống trong môi trường đông đúc.
• Hệ miễn dịch suy giảm.
• Cơ thể suy nhược kéo dài.
• Chế độ dinh dưỡng kém.
• Thường xuyên hút thuốc lá.

Việc phát hiện bệnh sớm giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Phân biệt lao màng phổi và lao phổi

Lao màng phổi và lao phổi đều do vi khuẩn lao gây ra nhưng vị trí tổn thương, triệu chứng và khả năng lây truyền có nhiều điểm khác nhau. Việc phân biệt đúng hai dạng bệnh giúp người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe và hỗ trợ quá trình chẩn đoán, điều trị hiệu quả hơn.

Mặc dù có những điểm khác biệt, hai dạng bệnh này vẫn có thể xuất hiện đồng thời ở cùng một người bệnh. Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu như ho kéo dài, đau ngực, khó thở, sốt nhẹ hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá kịp thời.

Dấu hiệu nhận biết bệnh lao màng phổi qua từng giai đoạn

Triệu chứng của bệnh thường xuất hiện âm thầm nên nhiều người dễ chủ quan. Một số biểu hiện có thể kéo dài trong nhiều tuần liên tiếp.

Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi và ăn uống kém. Cơ thể suy giảm thể lực nhưng triệu chứng chưa rõ ràng nên dễ nhầm với cảm cúm thông thường.

Khi bệnh tiến triển, các dấu hiệu về hô hấp xuất hiện nhiều hơn như:

• Ho kéo dài.
• Đau ngực.
• Khó thở.
• Sốt nhẹ.
• Ra mồ hôi ban đêm.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.

Đối với lao màng phổi, cảm giác đau ngực thường tăng lên khi hít sâu hoặc ho mạnh. Một số người có cảm giác nặng tức ở một bên lồng ngực.

Nếu không điều trị sớm, bệnh có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng hô hấp và sức khỏe tổng thể.

Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu ho kéo dài, đặc biệt từ 2 - 3 tuần, hoặc có các dấu hiệu như ho ra máu, đau ngực, khó thở, sốt kéo dài, đổ mồ hôi ban đêm hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Nguyên nhân gây bệnh lao màng phổi và mức độ nguy hiểm

Vi khuẩn lao là nguyên nhân chính gây ra cả hai dạng bệnh. Vi khuẩn này lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp.

Người khỏe mạnh có thể nhiễm bệnh khi hít phải các giọt nhỏ chứa vi khuẩn từ người bệnh phát tán ra môi trường.

Nguy cơ lây nhiễm tăng cao trong các điều kiện như:

• Nhà ở chật hẹp.
• Không gian kín.
• Môi trường đông người.
• Khu vực thiếu thông khí.

Không phải ai nhiễm vi khuẩn cũng phát bệnh ngay. Một số người có thể mang vi khuẩn trong cơ thể trong thời gian dài mà chưa xuất hiện triệu chứng.

Những đối tượng có nguy cơ cao mắc lao màng phổi

Một số nhóm người dễ mắc bệnh hơn do sức đề kháng suy giảm hoặc thường xuyên tiếp xúc nguồn lây.

Các nhóm nguy cơ gồm:

• Người cao tuổi.
• Trẻ nhỏ.
• Người suy dinh dưỡng.
• Người mắc bệnh mạn tính.
• Người hút thuốc lá.
• Người sống cùng bệnh nhân lao.

Ngoài ra, căng thẳng kéo dài hoặc làm việc quá sức cũng có thể làm cơ thể suy yếu và tăng nguy cơ mắc bệnh.

Bệnh lao màng phổi có nguy hiểm không?

Nếu không điều trị đúng cách, bệnh có thể gây nhiều biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.

Một số biến chứng có thể gặp gồm:

• Suy hô hấp.
• Tràn dịch nhiều trong lồng ngực.
• Tổn thương phổi kéo dài.
• Ho ra máu.
• Suy giảm thể lực nghiêm trọng.

Đặc biệt, lao phổi có nguy cơ lây lan cho cộng đồng nên cần được kiểm soát sớm để hạn chế nguồn lây.

Điều trị và phòng ngừa bệnh lao màng phổi

Điều trị bệnh cần thực hiện liên tục theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Người bệnh không nên tự ý ngưng điều trị khi triệu chứng giảm.

Trong quá trình điều trị, người bệnh cần:

• Nghỉ ngơi hợp lý.
• Ăn uống đầy đủ dưỡng chất.
• Tái khám đúng hẹn.
• Giữ tinh thần thoải mái.
• Đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần.

Ngoài ra, người bệnh nên giữ môi trường sống sạch sẽ và thông thoáng để giảm nguy cơ lây lan.

Một số biện pháp giúp phòng ngừa bệnh hiệu quả gồm:

• Cho trẻ tiêm vắc xin BCG theo chương trình tiêm chủng để giúp giảm nguy cơ một số thể lao nặng ở trẻ nhỏ.
• Không hút thuốc lá.
• Tập thể dục thường xuyên.
• Ăn uống lành mạnh.
• Khám sức khỏe định kỳ.
• Hạn chế tiếp xúc gần với nguồn lây.

Lao màng phổi và lao phổi đều có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu phát hiện muộn. Việc nhận biết sớm triệu chứng, phân biệt đúng từng dạng bệnh và tuân thủ điều trị giúp hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe hô hấp lâu dài.

Xem thêm: 

Các loại bệnh lao thường gặp và cách nhận biết từng loại

Bệnh lao xương có lây không? Cách phòng bệnh lao xương