Kinh non sau sinh ra nhiều hay ít: Nhận biết bình thường và bất thường

Sau khi sinh, cơ thể mẹ trải qua nhiều thay đổi nội tiết và sự phục hồi của tử cung. Vì vậy, kinh non, kỳ kinh đầu tiên sau sinh có thể xuất hiện với lượng máu khác nhau ở từng người. Việc tìm hiểu kinh non sau sinh ra nhiều hay ít rất quan trọng, giúp mẹ tránh nhầm lẫn với xuất huyết sau sinh hoặc các vấn đề hậu sản nguy hiểm, đồng thời giúp mẹ yên tâm theo dõi sức khỏe trong những tuần đầu sau sinh.

Kinh non sau sinh ra nhiều hay ít là bình thường?

Kinh non sau sinh là hiện tượng máu âm đạo xuất hiện sau khi sản dịch đã kết thúc hoàn toàn. Đây là dấu hiệu tử cung bắt đầu tái tạo lại chu kỳ kinh nguyệt. Sau khi sinh, tử cung cần thời gian để co hồi, lớp nội mạc tái sinh dần và bong ra khi hình thành chu kỳ đầu tiên. Vì vậy, lượng máu kinh non có thể ra nhiều hay ít, ngắn hay dài, tùy cơ địa và điều kiện chăm sóc hậu sản.

Ở nhiều mẹ, kinh non chỉ kéo dài 3 - 5 ngày, lượng máu vừa phải, màu đỏ tươi hoặc hơi sẫm, không có mùi hôi và không kèm theo đau nhiều. Đây là biểu hiện sinh lý bình thường, phản ánh sự phục hồi thuận lợi của tử cung. Một số mẹ có lượng máu nhiều hơn chu kỳ trước khi mang thai, nhất là trong 1 - 2 ngày đầu, do lớp nội mạc bong mạnh hoặc tử cung co hồi chưa hoàn toàn. Nếu lượng máu giảm dần và không kéo dài quá 7 ngày, đây vẫn là hiện tượng bình thường.

Các yếu tố ảnh hưởng đến lượng máu kinh non

Các yếu tố ảnh hưởng đến lượng máu kinh non (ít hoặc nhiều bất thường) chủ yếu liên quan đến nội tiết, sức khỏe sinh sản, chế độ ăn uống và bệnh lý phụ khoa.

• Cơ địa riêng của mẹ: Mỗi người có tốc độ phục hồi nội mạc tử cung khác nhau. Một số mẹ có tử cung co hồi nhanh, máu kinh ít và ngắn ngày; trong khi mẹ khác co hồi chậm, máu ra nhiều hơn.
• Số lần sinh: Mẹ sinh nhiều lần có thể gặp tình trạng bong nội mạc không đều, dẫn tới lượng máu kinh non nhiều hơn.
• Chế độ nghỉ ngơi và vận động: Lao động nặng, thức khuya, stress hoặc vận động quá sớm sau sinh đều có thể khiến kinh non ra nhiều.
• Cho con bú: Cho bú hoàn toàn khiến hormone prolactin cao, ức chế trứng rụng, kinh non có thể đến muộn và ra ít hơn.

Ngoài ra, các yếu tố khác như thiếu sắt, mất máu trong quá trình sinh, tình trạng viêm nhiễm nhẹ cũng có thể ảnh hưởng đến lượng máu trong kỳ kinh non. Vì vậy, mẹ cần quan sát kỹ lượng máu và màu sắc để xác định tình trạng bình thường hay bất thường.

Trường hợp ra kinh non sau sinh nào cần lưu ý?

Dù kinh non ra nhiều hay ít có thể bình thường, vẫn có những dấu hiệu cảnh báo tình trạng bất thường cần thăm khám y tế. Mẹ cần lưu ý:

• Máu kéo dài trên 8 ngày: Lượng máu không giảm hoặc tiếp tục kéo dài đến 10 - 12 ngày có thể là dấu hiệu rối loạn hậu sản.
• Lượng máu quá nhiều, phải thay băng liên tục trong 1 - 2 giờ, nguy cơ mất máu nghiêm trọng.
• Kèm triệu chứng bất thường: Đau bụng dữ dội, sốt, máu có mùi hôi, cơ thể mệt mỏi, choáng váng.

Nguyên nhân tiềm ẩn:

• Viêm nội mạc tử cung: Do vi khuẩn xâm nhập sau sinh, gây máu có mùi hôi, đau bụng tăng dần, sốt nhẹ.
• Rối loạn đông máu: Máu ra nhiều, thấm băng nhanh, người xanh xao, chóng mặt, cần xử lý kịp thời.
• Sót nhau: Máu ra kéo dài, có cục máu đông lớn, đau bụng âm ỉ hoặc dữ dội, nguy cơ nhiễm trùng cao.
• Rong kinh sau sinh: Mất máu kéo dài, mệt mỏi, thiếu máu, cần bổ sung sắt hoặc truyền dịch.

Các triệu chứng kèm sốt, rét run, khí hư mùi bất thường, đau bụng nhiều cũng là dấu hiệu cần thăm khám ngay.

Ngoài ra, mẹ cần phân biệt kinh non với xuất huyết sau sinh, xảy ra 24 giờ đầu hoặc trong 6 tuần sau sinh, máu đỏ tươi, chảy ồ ạt, kèm cục máu đông và đau bụng dữ dội. Đây là tình trạng nguy hiểm, cần đi cấp cứu ngay.

Cách chăm sóc khi có kinh non sau sinh

Chăm sóc đúng cách sẽ giúp mẹ giảm khó chịu, hạn chế nhiễm trùng và hỗ trợ tử cung phục hồi tốt hơn trong giai đoạn hậu sản.

Giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ

• Thay băng vệ sinh 3 - 4 giờ/lần để hạn chế vi khuẩn phát triển.
• Rửa nhẹ bằng nước ấm, tránh dung dịch có mùi mạnh hoặc thụt rửa sâu.
• Mặc quần lót cotton thoáng mát, tránh bó sát.

Vệ sinh đúng cách giúp ngăn viêm nhiễm, đồng thời mẹ quan sát rõ màu sắc, lượng máu và các dấu hiệu bất thường.

Nghỉ ngơi hợp lý

• Tránh làm việc nặng, hạn chế leo cầu thang nhiều hoặc bưng bê đồ.
• Ngủ đủ 7 - 8 giờ mỗi ngày, tranh thủ ngủ khi bé ngủ để tránh kiệt sức.
• Tránh căng thẳng vì stress có thể làm rối loạn nội tiết và ảnh hưởng đến kinh nguyệt.

Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng

Cơ thể sau sinh cần nhiều dinh dưỡng để hồi phục và duy trì hoạt động của hệ nội tiết. Mẹ nên:

• Thực phẩm giàu sắt: gan, thịt bò, rau xanh đậm.
• Vitamin C giúp hấp thu sắt tốt hơn.
• Uống đủ nước, tăng cường trái cây, rau củ, giảm mệt mỏi.
• Tiếp tục uống viên sắt hoặc acid folic theo hướng dẫn bác sĩ.
• Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin B12, axit folic, protein để hỗ trợ tái tạo hồng cầu.

Khám phụ khoa định kỳ

Thăm khám sau sinh khoảng 6 tuần là rất quan trọng. Bác sĩ sẽ giúp kiểm tra:

• Độ co hồi tử cung.
• Lượng sản dịch hoặc máu âm đạo.
• Nguy cơ viêm nhiễm hoặc sót nhau.
• Tình trạng buồng trứng và nội tiết.

Mẹ cần khám ngay nếu:

• Máu kéo dài trên 8 - 10 ngày.
• Đau bụng dữ dội.
• Sốt.
• Máu có mùi hôi hoặc màu bất thường.

Khám kịp thời giúp mẹ tránh biến chứng nặng như nhiễm trùng tử cung hoặc xuất huyết.

Kinh non sau sinh ra nhiều hay ít là dấu hiệu tự nhiên cho thấy tử cung đang dần hồi phục và nội tiết ổn định. Mặc dù hầu hết là hiện tượng bình thường, mẹ bỉm vẫn cần theo dõi lượng máu, thời gian hành kinh và các triệu chứng đi kèm để kịp thời phát hiện những bất thường.