Huyết áp 160/90 có cao không? Mức độ nguy hiểm và hướng xử trí đúng

Trên thực tế, không ít người chỉ phát hiện huyết áp 160/90 khi đi khám sức khỏe hoặc đo huyết áp tại nhà. Việc hiểu đúng về tình trạng huyết áp hiện tại giúp người bệnh chủ động điều trị sớm, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến tim, não, thận và mạch máu.

Huyết áp 160/90 có cao không?

Theo ESC/ESH (Châu Âu), đây là tăng huyết áp độ 2; theo ACC/AHA (Hoa Kỳ), tương đương tăng huyết áp giai đoạn 2. Đây là mức cao rõ rệt, vượt xa ngưỡng an toàn và không còn nằm trong nhóm tăng huyết áp nhẹ hay tiền tăng huyết áp.

Với chỉ số này, có thể thấy, cả huyết áp tâm thu (160 mmHg) và tâm trương (90 mmHg) đều đã chạm mức báo động. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, cứ mỗi khi huyết áp tâm thu tăng thêm 20 mmHg hoặc tâm trương tăng thêm 10 mmHg, nguy cơ biến chứng tim mạch sẽ tăng gấp đôi. Nếu duy trì ở mức này mà không có sự can thiệp y tế, áp lực lên thành mạch máu sẽ dẫn đến các rủi ro nghiêm trọng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc suy thận.

Dù kết luận cuối cùng cần dựa trên kết quả đo lặp lại nhiều lần để loại trừ các yếu tố nhiễu nhưng nếu chỉ số 160/90 mmHg xuất hiện thường xuyên, bạn cần thăm khám và kiểm soát y tế ngay lập tức. Đây là tình trạng cần được điều trị chủ động bằng thay đổi lối sống kết hợp với phác đồ của bác sĩ, tuyệt đối không nên chủ quan.

Huyết áp 160/90 có nguy hiểm không? Có thể gây biến chứng gì?

Tăng huyết áp là bệnh tiến triển âm thầm nhưng có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được kiểm soát. Theo đó, huyết áp 160/90 có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, bao gồm: 

Biến chứng tim mạch

Đây là hệ lụy trực tiếp và phổ biến nhất:

• Nhồi máu cơ tim: Áp lực cao làm xơ cứng và hẹp mạch vành, gây thiếu máu nuôi tim.
• Suy tim: Tim phải gắng sức co bóp để thắng mức áp lực 160 mmHg, lâu dần dẫn đến phì đại thất trái và suy tim chức năng.
• Rối loạn nhịp tim: Sự thay đổi cấu trúc tim do huyết áp cao dễ gây ra các cơn rung nhĩ nguy hiểm.

Tổn thương cơ quan đích (đa cơ quan)

Huyết áp 160/90 mmHg tấn công mọi vị trí có mạch máu đi qua, chẳng hạn như:

• Não bộ: Là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ (bao gồm cả xuất huyết não và nhồi máu não). Huyết áp 160/90 làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ so với người có huyết áp bình thường.
• Thận: Gây xơ vữa tiểu động mạch thận, dẫn đến suy thận mạn tính, buộc phải chạy thận nhân tạo nếu chuyển biến nặng.
• Thị giác: Làm tổn thương võng mạc, gây xuất huyết hoặc phù gai thị dẫn đến giảm thị lực rõ rệt.

Huyết áp 160/90 có cần uống thuốc không?

Với mức chỉ số này, việc dùng thuốc thường được chỉ định ngay lập tức song song với việc thay đổi lối sống. Theo các khuyến cáo của ACC/AHA và ESC/ESH, vì chỉ số 160/90 mmHg đã thuộc tăng huyết áp độ 2, bác sĩ thường không chờ đợi việc thay đổi lối sống đơn thuần mà sẽ can thiệp bằng thuốc để:

• Đưa huyết áp về mức mục tiêu nhanh hơn, giảm áp lực tức thì lên hệ mạch máu.
• Phối hợp thuốc: Thường sử dụng kết hợp 2 nhóm thuốc (như ức chế men chuyển, chẹn kênh canxi hoặc lợi tiểu) ngay từ đầu để tăng hiệu quả và giảm tác dụng phụ của từng loại.

Việc dùng thuốc trở nên đặc biệt cấp thiết nếu bạn thuộc các nhóm sau:

• Chỉ số duy trì: Đo nhiều lần ở các thời điểm khác nhau vẫn giữ mức 160/90 mmHg.
• Có yếu tố nguy cơ đi kèm: Người cao tuổi, hút thuốc hoặc mắc các bệnh nền như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu.
• Đã có tổn thương cơ quan: Có dấu hiệu phì đại tim, xuất hiện protein trong nước tiểu hoặc tổn thương võng mạc.

Để việc dùng thuốc an toàn và hiệu quả, bạn cần tuyệt đối tuân thủ:

• Không tự ý mua thuốc: Mỗi thể trạng bệnh nhân (có bệnh nền hay không) sẽ có một loại thuốc phù hợp riêng. Tự ý dùng thuốc có thể gây hạ huyết áp đột ngột hoặc sốc phản vệ.
• Thăm khám chuyên khoa: Cần được bác sĩ tim mạch hoặc nội tiết đánh giá toàn diện để lập phác đồ cá nhân hóa.
• Điều trị là quá trình lâu dài: Thuốc huyết áp cần được uống đều đặn hàng ngày, không tự ý ngưng thuốc ngay cả khi huyết áp đã về mức bình thường.

Phải làm gì khi huyết áp 160/90 dù đã điều trị vẫn chưa ổn định?

Nếu bạn đang dùng thuốc nhưng huyết áp vẫn duy trì ở mức 160/90 mmHg cần đánh giá lại tuân thủ, liều thuốc và loại trừ tăng huyết áp kháng trị. Tình trạng này không hiếm gặp nhưng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa bệnh nhân và bác sĩ. Việc bạn cần làm là:

Xác định nguyên nhân thường gặp

Tình trạng này thường xuất phát từ một số lý do phổ biến, bao gồm:

• Sơ suất trong điều trị: Quên liều, uống không đúng giờ hoặc tự ý cắt bớt thuốc khi thấy cơ thể bình thường.
• Lối sống "đối kháng" với thuốc: Ăn quá mặn (thừa muối làm mất tác dụng của thuốc lợi tiểu), lười vận động hoặc thường xuyên căng thẳng (stress).
• Yếu tố bệnh lý (tăng huyết áp thứ phát): Có các nguyên nhân ngầm chưa được xử lý như bệnh lý mạch máu thận, rối loạn hormone (như hội chứng Cushing) hoặc tác dụng phụ từ các thuốc khác (thuốc giảm đau, thuốc tránh thai).

Xử trí an toàn

Hãy thực hiện theo các bước sau để đưa huyết áp về mức an toàn:

• Tái khám để đánh giá lại phác đồ, bác sĩ có thể tăng liều hoặc thêm thuốc. Tăng huyết áp kháng trị cần thời gian điều chỉnh và đôi khi phối hợp 3 - 4 thuốc nhưng tuyệt đối không tự ý thay đổi liều lượng.
• Theo dõi huyết áp đều đặn tại nhà để ghi chép chính xác.
• Kết hợp điều chỉnh lối sống ăn nhạt, vận động, giảm stress.

Cách kiểm soát huyết áp 160/90 để giảm nguy cơ biến chứng lâu dài

Kiểm soát huyết áp 160/90 đòi hỏi kết hợp chặt chẽ giữa thuốc và lối sống để đạt mục tiêu dưới 130/80 mmHg (hoặc thấp hơn tùy trường hợp).

Điều chỉnh lối sống song song với điều trị

Những thay đổi cụ thể trong lối sống có thể hỗ trợ hạ huyết áp đáng kể, chẳng hạn:

• Giảm muối nghiêm ngặt (dưới 5g/ngày), hạn chế rượu bia và đồ ăn chế biến sẵn.
• Tăng cường vận động phù hợp (ít nhất 150 phút/tuần với các bài tập như đi bộ nhanh, bơi lội).
• Kiểm soát cân nặng (giảm 5 - 10kg nếu thừa cân có thể hạ huyết áp 5 - 10 mmHg).
• Bỏ thuốc lá hoàn toàn và quản lý stress qua thiền hoặc ngủ đủ giấc.

Theo dõi và khám định kỳ

Để duy trì kiểm soát huyết áp ở mức ổn định lâu dài, bạn cần chú ý:

• Đo huyết áp đúng cách tại nhà (nghỉ ngơi trước đo, đo cùng giờ).
• Khám định kỳ 1 - 3 tháng để phát hiện sớm biến chứng (siêu âm tim, xét nghiệm thận, đáy mắt).

Vậy huyết áp 160/90 có cao không? Đây là mức tăng huyết áp cao và nguy hiểm, cần được đánh giá và điều trị y tế nghiêm túc. Việc phát hiện sớm, tuân thủ điều trị và thay đổi lối sống là yếu tố then chốt giúp giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Hãy đến gặp bác sĩ ngay để được tư vấn kế hoạch cá nhân hóa phù hợp với tình trạng của bạn.