Hướng dẫn cách đọc kết quả xét nghiệm HPV đơn giản và dễ hiểu

Việc xét nghiệm HPV theo khuyến cáo sàng lọc là cách hiệu quả giúp phát hiện nhiễm nhóm HPV nguy cơ cao. Tùy loại xét nghiệm, kết quả có thể cho biết người bệnh âm tính hay dương tính với nhóm HPV nguy cơ cao, hoặc định type một số chủng nguy cơ cao như HPV 16, HPV 18. Điều này giúp người bệnh theo dõi sức khỏe sinh sản tốt hơn và được bác sĩ tư vấn các bước theo dõi, xét nghiệm bổ sung hoặc can thiệp phù hợp nếu phát hiện bất thường. Vậy khi nhận được kết quả, cách đọc kết quả xét nghiệm HPV ra sao và nên làm gì nếu kết quả bất thường? Hiểu rõ những yếu tố này sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe của chính mình.

Các phương pháp xét nghiệm HPV hiện nay

Trước khi tìm hiểu cách đọc kết quả xét nghiệm HPV, chúng ta cần nắm rõ những thông tin liên quan đến các phương pháp xét nghiệm hiện nay.

Xét nghiệm Pap (Papanicolaou)

Đây là phương pháp sàng lọc giúp phát hiện các tế bào bất thường ở cổ tử cung, bao gồm tổn thương tiền ung thư và dấu hiệu gợi ý ung thư cổ tử cung liên quan đến nhiễm HPV nguy cơ cao. Bác sĩ sẽ lấy mẫu tế bào từ cổ tử cung để phân tích dưới kính hiển vi. Lịch xét nghiệm Pap không nên thực hiện hằng năm cho tất cả phụ nữ, mà cần tuân theo độ tuổi, yếu tố nguy cơ và khuyến cáo sàng lọc hiện hành.

Xét nghiệm sinh học phân tử

Không chỉ dừng lại ở việc phát hiện tế bào bất thường như xét nghiệm Pap, kỹ thuật sinh học phân tử còn cho phép phân tích vật liệu di truyền của virus HPV nguy cơ cao có trong mẫu bệnh phẩm. Phương pháp này có độ nhạy cao hơn xét nghiệm Pap trong sàng lọc nguy cơ tổn thương tiền ung thư. Tuy nhiên, kết quả HPV dương tính không đồng nghĩa với ung thư cổ tử cung và cần được bác sĩ đánh giá, theo dõi hoặc chỉ định xét nghiệm bổ sung theo khuyến cáo.

Các kỹ thuật sinh học phân tử phổ biến bao gồm:

• PCR (Polymerase Chain Reaction): Khuếch đại và phát hiện DNA của virus HPV trong mẫu bệnh phẩm, giúp xác định sự hiện diện của HPV.
• Reverse Dot Blot (Lai phân tử): Phân tích định type HPV. Tùy bộ xét nghiệm, kỹ thuật này có thể nhận diện các típ HPV nguy cơ cao và/hoặc nguy cơ thấp.
• Sequencing (Giải trình tự): Phân tích trình tự acid nucleic để xác định kiểu gen HPV trong mẫu bệnh phẩm. Phương pháp này có giá trị khi cần định danh chuyên sâu, nhưng không phải là xét nghiệm sàng lọc thường quy trong mọi trường hợp.

Những phương pháp này giúp xác định các chủng HPV có nguy cơ cao, có vai trò quan trọng trong sàng lọc ung thư cổ tử cung và hỗ trợ phân tầng nguy cơ để theo dõi hoặc chỉ định xét nghiệm bổ sung. Đối với các ung thư khác liên quan HPV như ung thư hậu môn, ung thư dương vật hoặc ung thư hầu họng, việc xét nghiệm HPV không được dùng như phương pháp tầm soát thường quy cho dân số chung và cần được chỉ định, diễn giải theo bối cảnh lâm sàng hoặc hướng dẫn chuyên khoa.

Hiện nay, nhiều xét nghiệm HPV nguy cơ cao được thiết kế để phát hiện 14 type HPV thường gặp, bao gồm: HPV 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66 và 68. Việc xét nghiệm và nhận diện các chủng này đóng vai trò quan trọng trong sàng lọc, phân tầng nguy cơ, theo dõi và xử trí tổn thương liên quan HPV.

Hướng dẫn cách đọc kết quả xét nghiệm HPV

Xét nghiệm HPV là một phương pháp quan trọng giúp xác định liệu trong mẫu bệnh phẩm có bị nhiễm virus HPV hay không. Bạn có thể thực hiện ét nghiệm Pap để phát hiện bất thường tế bào cổ tử cung, hoặc HPV test để kiểm tra HPV nguy cơ cao. Kết quả xét nghiệm HPV được đọc như sau: Âm tính nghĩa là không phát hiện HPV nguy cơ trong mẫu xét nghiệm nhưng vẫn cần theo dõi định kỳ. Dương tính nghĩa là phát hiện HPV nguy cơ cao, điều này không đồng nghĩa với ung thư và cần bác sĩ đánh giá thêm, chỉ định theo dõi hoặc xét nghiệm bổ sung phù hợp.

Sau đây là hướng dẫn chi tiết cách đọc kết quả xét nghiệm HPV:

Trường hợp 1: Kết quả xét nghiệm HPV dương tính

Nếu kết quả xét nghiệm hiển thị “dương tính” hoặc “phát hiện virus HPV”, điều đó có nghĩa là trong mẫu bệnh phẩm có sự hiện diện của virus HPV, thường là các type HPV nguy cơ cao liên quan đến ung thư cổ tử cung, nhưng không đồng nghĩa với việc bạn đã mắc bệnh. Kết quả này chỉ cho thấy bạn đã bị nhiễm HPV, còn việc virus có gây ra biến đổi tế bào hay không cần được theo dõi và đánh giá thêm bằng các phương pháp phù hợp tùy theo loại HPV được phát hiện, kết quả xét nghiệm tế bào học, độ tuổi, tiền sử sàng lọc và đánh giá của bác sĩ. Các phương pháp chẩn đoán hiện có tại Việt Nam bao gồm: Soi cổ tử cung và sinh thiết cổ tử cung. 

Trường hợp 2: Kết quả xét nghiệm HPV âm tính

Nếu kết quả xét nghiệm hiển thị “âm tính” hoặc “không phát hiện virus HPV nguy cơ cao”, điều đó có nghĩa là không tìm thấy sự hiện diện của virus HPV trong bệnh phẩm. Có thể xảy ra hai trường hợp:

• Bạn chưa từng nhiễm HPV nguy cơ cao.
• Cơ thể đã từng nhiễm HPV nguy cơ cao nhưng đã tự đào thải virus.

Tuy nhiên, cũng không thể loại trừ khả năng virus có mặt nhưng với tải lượng rất thấp, dưới ngưỡng phát hiện của xét nghiệm. Điều này có thể dẫn đến kết quả âm tính dù HPV vẫn tồn tại trong cơ thể. Vì vậy, việc theo dõi theo khuyến cáo vẫn rất cần thiết. Ngoài ra, một kết quả âm tính không đồng nghĩa với việc bạn sẽ không nhiễm HPV trong tương lai. Do đó, cần chủ động bảo vệ bản thân trước nguy cơ lây nhiễm bằng các biện pháp an toàn.

Cần làm gì khi nhận kết quả xét nghiệm HPV dương tính?

Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy bạn dương tính với HPV, hãy thực hiện các bước sau để kiểm soát tình trạng sức khỏe một cách tốt nhất:

• Giữ bình tĩnh: Kết quả dương tính không đồng nghĩa với đang mắc ung thư cổ tử cung. Cơ thể có thể tự đào thải virus theo thời gian.
• Tham khảo bác sĩ: Gặp bác sĩ để hiểu rõ mức độ rủi ro và nhận hướng dẫn theo dõi hoặc điều trị nếu cần.
• Xét nghiệm Pap: Giúp phát hiện sớm bất thường tế bào cổ tử cung và đánh giá nguy cơ tiền ung thư.
• Theo dõi và sinh thiết khi cần: Tùy theo type HPV được phát hiện, kết quả Pap/tế bào học nếu có, độ tuổi và tiền sử sàng lọc, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm Pap, định type HPV, lặp lại xét nghiệm sau một khoảng thời gian nhất định, soi cổ tử cung hoặc sinh thiết khi có chỉ định.
• Duy trì lối sống lành mạnh: Ăn uống đủ chất, tránh thuốc lá, hạn chế rượu bia và tập luyện thể thao giúp tăng cường miễn dịch.
• Phòng ngừa lây nhiễm: Thẳng thắn trao đổi với bạn tình, sử dụng bao cao su và quan hệ tình dục an toàn để giảm nguy cơ lây lan; tiêm vắc xin HPV nếu còn phù hợp theo khuyến cáo.

Ngoài ra, bạn nên tuân thủ lịch xét nghiệm theo các khuyến cáo sàng lọc hiện hành. Tùy vào độ tuổi, kết quả xét nghiệm HPV, kết quả Pap/tế bào học, type HPV được phát hiện và tiền sử sàng lọc trước đó, bác sĩ sẽ tư vấn tần suất xét nghiệm phù hợp trong tương lai.

Người HPV dương tính, bác sĩ không chỉ theo dõi virus mà còn đánh giá nguy cơ tổn thương cổ tử cung. NCI nêu bước theo dõi sau kết quả HPV/Pap bất thường có thể là lặp lại HPV/Pap sau 1 hoặc 3 năm, soi cổ tử cung kèm sinh thiết, hoặc điều trị khi có tổn thương phù hợp.

Việc tuân thủ lịch kiểm tra định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm các bất thường tế bào cổ tử cung hoặc tổn thương tiền ung thư, từ đó sẽ được theo dõi, can thiệp hoặc điều trị kịp thời khi cần thiết.

Trên đây là những thông tin về hướng dẫn cách đọc kết quả xét nghiệm HPV đơn giản và dễ hiểu, hy vọng hữu ích cho bạn đọc. Tóm lại, bạn nên thực hiện sàng lọc ung thư cổ tử cung định kỳ theo khuyến cáo bằng HPV test, xét nghiệm Pap hoặc phối hợp cả hai theo độ tuổi, yếu tố nguy cơ và hướng dẫn của bác sĩ. Đồng thời, hãy chủ động tiêm vắc xin phòng HPV, bởi đây là bước tiếp theo để phòng ngừa các chủng HPV nguy cơ cao và HPV gây bệnh thường gặp, giúp giảm thiểu rủi ro mắc ung thư và các bệnh lý liên quan.

Với đội ngũ y bác sĩ chuyên nghiệp, cơ sở vật chất hiện đại và quy trình tiêm chủng đạt chuẩn y khoa, Trung tâm Tiêm chủng Long Châu luôn cam kết mang lại sự an tâm tuyệt đối cho khách hàng. Hãy đến ngay Trung tâm Tiêm chủng Long Châu để được tư vấn và thực hiện tiêm phòng HPV, đồng thời bảo vệ sức khỏe của bạn với vắc xin HPV chất lượng.

Xem thêm

• Xét nghiệm HPV bao lâu có kết quả? Những điều cần lưu ý
• Chi phí xét nghiệm HPV và những lưu ý khi thực hiện xét nghiệm