Hội chứng WPW là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách chẩn đoán

Không ít người chỉ phát hiện bệnh khi xuất hiện cơn tim nhanh hoặc khi kiểm tra sức khỏe định kỳ. Việc nhận biết nguyên nhân, dấu hiệu và cách chẩn đoán đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát bệnh và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.

Hội chứng WPW là gì?

Hội chứng WPW là viết tắt của cụm từ Wolff-Parkinson-White, còn được gọi là hội chứng tiền kích thích. Đây là một dạng rối loạn nhịp tim xảy ra khi trong tim tồn tại thêm một đường dẫn truyền điện bất thường nối giữa tâm nhĩ và tâm thất.

Trong điều kiện bình thường, xung điện của tim được phát ra từ nút xoang nhĩ và dẫn truyền theo một lộ trình cố định xuống tâm thất để tạo nên nhịp tim đều đặn. Tuy nhiên, khi có thêm đường dẫn truyền phụ, xung điện có thể đi theo con đường này, tạo thành vòng vào lại nhĩ thất và làm xuất hiện tình trạng nhịp tim nhanh hơn bình thường.

Khi tim đập quá nhanh, đặc biệt trong các cơn kéo dài, các buồng tim có thể không có đủ thời gian để nhận đầy máu trước mỗi lần co bóp. Điều này làm giảm hiệu quả bơm máu đến các cơ quan trong cơ thể, từ đó gây ra nhiều triệu chứng như hồi hộp, chóng mặt hoặc khó thở.

Hội chứng WPW có thể gặp ở mọi lứa tuổi, từ trẻ em đến người trưởng thành. Một số người không có triệu chứng trong thời gian dài và chỉ phát hiện bệnh khi kiểm tra điện tim. Trong khi đó, một số khác lại gặp các cơn nhịp tim nhanh xảy ra đột ngột, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.

Một số đặc điểm quan trọng của hội chứng WPW gồm:

• Là rối loạn nhịp tim liên quan đến dẫn truyền điện bất thường.
• Có sự xuất hiện của đường dẫn truyền phụ giữa tâm nhĩ và tâm thất.
• Có thể không có triệu chứng trong thời gian dài.
• Khi biểu hiện thường gây các cơn tim nhanh kịch phát.
• Có thể làm giảm hiệu quả bơm máu của tim.

Ngoài ra, một tỷ lệ người mắc hội chứng WPW có thể xuất hiện rung nhĩ hoặc các dạng rối loạn nhịp khác, làm tăng nguy cơ biến chứng nếu không được theo dõi.

Nguyên nhân gây ra hội chứng WPW

Nguyên nhân gây ra hội chứng WPW hiện vẫn chưa được xác định rõ ràng. Phần lớn các trường hợp được cho là liên quan đến bất thường trong quá trình phát triển hệ dẫn truyền điện của tim từ khi còn trong bào thai, khiến xuất hiện đường dẫn truyền phụ.

Một số giả thuyết cho rằng bệnh có liên quan đến yếu tố di truyền. Trong đó, đột biến gen PRKAG2 được xem là một yếu tố có thể liên quan. Gen này cung cấp hướng dẫn tạo ra protein tham gia vào cấu trúc của enzyme kinase, có vai trò cảm nhận và điều hòa nhu cầu năng lượng của tế bào, đồng thời liên quan đến quá trình phát triển tim trước khi sinh. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa đột biến PRKAG2 và hội chứng WPW vẫn chưa được giải thích đầy đủ.

Hội chứng WPW cũng có thể xuất hiện cùng với một số dị tật tim bẩm sinh khác, điển hình như dị tật Ebstein. Ngoài ra, trong một số trường hợp, bệnh có thể mang tính di truyền trong gia đình, làm tăng nguy cơ mắc ở các thế hệ sau.

Mặc dù có nhiều giả thuyết được đưa ra, nhưng cho đến nay, nguyên nhân chính xác gây ra sự hình thành đường dẫn truyền phụ trong tim vẫn chưa được làm rõ. Phần lớn các trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể.

Dấu hiệu nhận biết bệnh

Biểu hiện phổ biến nhất của hội chứng WPW là nhịp tim nhanh, thường vượt quá 100 lần mỗi phút và có thể cao hơn trong cơn. Các cơn này có thể kéo dài từ vài giây đến vài giờ và tự kết thúc.

Các triệu chứng thường gặp bao gồm:

• Tim đập nhanh, mạnh hoặc không đều;
• Cảm giác hồi hộp, đánh trống ngực;
• Khó thở hoặc hụt hơi;
• Chóng mặt, hoa mắt;
• Mệt mỏi hoặc kiệt sức;
• Lo lắng, bồn chồn.

Ngoài các triệu chứng trên, một số trường hợp có thể xuất hiện dấu hiệu nghiêm trọng hơn. Những biểu hiện này cần được xử trí kịp thời. Các triệu chứng nghiêm trọng gồm:

• Đau ngực;
• Ngất xỉu;
• Khó thở nặng;
• Mất ý thức đột ngột.

Ở trẻ em, triệu chứng có thể khác so với người lớn. Trước khi liệt kê, cần lưu ý rằng trẻ thường không mô tả được cảm giác của mình. Các dấu hiệu ở trẻ bao gồm:

• Da, môi hoặc móng tay có màu xanh hoặc xám;
• Thở nhanh bất thường;
• Quấy khóc, kích thích;
• Ăn uống kém.

Ngoài ra, có những trường hợp không có triệu chứng. Những người này thường phát hiện bệnh khi kiểm tra tim mạch vì lý do khác. Tuy nhiên, nguy cơ biến chứng vẫn có thể tồn tại nếu không được theo dõi.

Cách chẩn đoán hội chứng WPW

Để chẩn đoán hội chứng WPW, bác sĩ sẽ bắt đầu bằng việc thăm khám lâm sàng, khai thác tiền sử bệnh và các triệu chứng mà người bệnh gặp phải. Sau đó, tùy vào từng trường hợp cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định thêm các phương pháp cận lâm sàng để đánh giá hoạt động điện của tim. Dưới đây là các kỹ thuật chẩn đoán thường được áp dụng:

Điện tâm đồ (ECG hoặc EKG)

Phương pháp này giúp ghi lại hoạt động điện của tim thông qua các điện cực được gắn trên ngực, tay hoặc chân. Kết quả điện tâm đồ có thể phát hiện các dấu hiệu đặc trưng của hội chứng WPW và cho thấy sự tồn tại của đường dẫn truyền phụ.

Máy theo dõi Holter điện tim

Đây là thiết bị nhỏ gọn, có thể mang theo bên người để ghi lại nhịp tim liên tục trong ít nhất 24 giờ. Phương pháp này đặc biệt hữu ích khi các cơn rối loạn nhịp không xảy ra thường xuyên, giúp ghi nhận hoạt động tim trong sinh hoạt hàng ngày.

Thăm dò điện sinh lý tim

Kỹ thuật này sử dụng các ống thông nhỏ đưa vào mạch máu, thường qua cổ tay hoặc vùng bẹn, sau đó dẫn đến tim. Các cảm biến trên ống thông sẽ ghi lại tín hiệu điện tại nhiều vị trí khác nhau, từ đó giúp bác sĩ đánh giá chính xác cách thức hoạt động của hệ dẫn truyền và xác định vị trí đường dẫn truyền phụ.

Nhờ các phương pháp này, bác sĩ có thể đưa ra chẩn đoán chính xác và phân loại mức độ bệnh, từ đó làm cơ sở cho việc lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Cách điều trị hội chứng WPW

Việc điều trị hội chứng Wolff-Parkinson-White phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tần suất xuất hiện cơn nhịp nhanh, mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và loại rối loạn nhịp tim mà người bệnh gặp phải. Các phương pháp điều trị thường được áp dụng gồm:

Nghiệm pháp kích thích phế vị

Phương pháp này yêu cầu người bệnh hít sâu, bịt mũi, giữ chặt miệng và cố gắng thở ra.

Thao tác này giúp kích thích dây thần kinh phế vị, từ đó làm chậm dẫn truyền điện trong tim và giảm nhịp tim. Ngoài ra, các cách đơn giản như ho, rặn hoặc chườm lạnh lên mặt cũng có thể được áp dụng.

Điều trị bằng thuốc

Trong trường hợp nghiệm pháp kích thích phế vị không hiệu quả, bác sĩ có thể sử dụng thuốc để kiểm soát nhịp tim. Adenosine là một trong những loại thuốc thường được dùng nhằm làm gián đoạn các tín hiệu điện bất thường trong tim khi có chỉ định phù hợp.

Chuyển nhịp tim bằng sốc điện

Phương pháp này sử dụng dòng điện kiểm soát để khôi phục lại nhịp tim bình thường. Thường được chỉ định khi các biện pháp khác không mang lại hiệu quả hoặc khi người bệnh có biểu hiện nặng.

Đốt điện bằng năng lượng sóng cao tần

Đây là phương pháp can thiệp hiện đại, sử dụng ống thông đưa vào tim để tạo ra các điểm tổn thương nhỏ tại vị trí đường dẫn truyền phụ. Những vùng này sẽ ngăn chặn tín hiệu điện bất thường, giúp khôi phục nhịp tim ổn định lâu dài. Mỗi phương pháp điều trị sẽ được lựa chọn dựa trên tình trạng cụ thể của người bệnh. Trong nhiều trường hợp, đốt điện bằng sóng cao tần mang lại hiệu quả lâu dài và có thể giúp kiểm soát tốt tình trạng rối loạn nhịp.

Điều trị hội chứng WPW cần cá thể hóa theo từng người bệnh, từ các biện pháp đơn giản đến can thiệp chuyên sâu. Việc điều trị đúng cách giúp kiểm soát nhịp tim, giảm triệu chứng và hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Hội chứng WPW là một rối loạn nhịp tim do bất thường trong hệ thống dẫn truyền điện của tim, có thể không có triệu chứng hoặc biểu hiện bằng các cơn tim nhanh đột ngột. Mặc dù nhiều trường hợp không gây nguy hiểm ngay lập tức, nhưng nếu không được theo dõi và xử trí đúng cách, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng như rối loạn nhịp tim nặng, suy tim hoặc đột tử. Khi có biểu hiện nghi ngờ, nên thăm khám sớm để được tư vấn và theo dõi kịp thời.