Đau mu bàn chân không sưng là gì? Nguyên nhân và khi nào cần đi khám

Mu bàn chân là vùng chịu nhiều tác động khi đi lại, chạy nhảy hoặc đứng lâu. Vì vậy, đau ở khu vực này khá thường gặp, nhưng không nên chủ quan nếu cơn đau kéo dài hoặc tăng dần theo thời gian.

Nguyên nhân đau mu bàn chân không sưng thường gặp

Đau ở mu bàn chân có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc nhớ lại hoạt động gần đây và loại giày thường mang có thể giúp định hướng nguyên nhân ban đầu.

Mang giày quá chật hoặc buộc dây quá sát

Giày ép vào mặt trên bàn chân có thể gây đau, nhất là khi phần mu giày cứng hoặc dây giày buộc quá chặt. Cơn đau thường rõ hơn khi mang giày và giảm khi tháo giày.

Tình trạng này hay gặp ở người mang giày thể thao bó sát, giày cao gót hoặc giày mũi hẹp. Nếu kéo dài, áp lực lặp lại có thể gây kích ứng gân và dây thần kinh ở mu bàn chân.

Vận động quá mức hoặc thay đổi cường độ tập luyện

Chạy bộ, nhảy, đá bóng, leo cầu thang nhiều hoặc đứng lâu có thể khiến bàn chân bị quá tải. Đau thường xuất hiện sau hoạt động và giảm khi nghỉ.

Người mới tập luyện hoặc tăng cường độ quá nhanh dễ gặp tình trạng này hơn. Khi bàn chân chưa thích nghi kịp, cơ, gân và xương nhỏ có thể chịu áp lực lặp lại vượt quá khả năng phục hồi.

Căng hoặc viêm gân duỗi ở mu bàn chân

Các gân duỗi nằm ở mặt trên bàn chân và giúp nâng bàn chân, duỗi các ngón chân. Khi gân bị quá tải hoặc bị giày đè ép, vùng mu bàn chân có thể đau khi đi bộ hoặc chạy.

Đau do căng hoặc viêm gân có thể tăng khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi. Một số người thấy đau dọc theo đường gân trên mu bàn chân sau khi chạy hoặc đi giày chật.

Gãy xương do stress

Gãy xương do stress là các vết nứt nhỏ trong xương do lực tác động lặp lại trong thời gian dài. Tình trạng này thường gặp ở người chạy bộ, chơi thể thao cường độ cao hoặc tăng cường vận động đột ngột.

Giai đoạn đầu, người bệnh có thể chỉ đau khi chịu lực mà chưa sưng rõ. Nếu tiếp tục vận động mạnh, cơn đau có thể tăng dần và ảnh hưởng khả năng đi lại.

Viêm khớp hoặc kích thích dây thần kinh

Một số trường hợp đau mặt trên bàn chân liên quan đến viêm khớp giữa bàn chân hoặc dây thần kinh bị chèn ép. Cơn đau có thể kéo dài, tái phát hoặc đi kèm tê bì, kiến bò.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ đau mu bàn chân gồm:

• Mang giày không đúng kích cỡ.
• Chạy nhảy nhiều trên nền cứng.
• Tăng cường độ tập luyện quá nhanh.
• Thừa cân hoặc đứng lâu.
• Tiền sử chấn thương bàn chân.

Dấu hiệu đau mu bàn chân không sưng cần đi khám

Đau nhẹ sau vận động có thể cải thiện khi nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài hoặc kèm biểu hiện bất thường, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân phù hợp.

Dấu hiệu cảnh báo không nên chủ quan

Người bệnh nên đi khám nếu có các biểu hiện sau:

• Đau kéo dài hơn 1 đến 2 tuần.
• Đau tăng dần hoặc đau nhiều khi chịu lực.
• Đau sau té ngã hoặc chấn thương.
• Không thể đi lại bình thường.
• Tê bì, yếu bàn chân hoặc mất cảm giác.
• Da vùng bàn chân đỏ, nóng hoặc đổi màu.
• Có sốt hoặc mệt mỏi kèm đau chân.
• Có bệnh đái tháo đường hoặc bệnh mạch máu.

Những dấu hiệu này không đồng nghĩa chắc chắn có bệnh nặng, nhưng nên được kiểm tra để tránh bỏ sót tổn thương gân, khớp hoặc xương.

Bác sĩ có thể kiểm tra gì?

Khi thăm khám, bác sĩ có thể hỏi về thời điểm bắt đầu đau, hoạt động gần đây, loại giày thường sử dụng và tiền sử chấn thương.

Người bệnh cũng có thể được kiểm tra dáng đi, vị trí đau và biên độ vận động bàn chân. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định chụp X-quang, siêu âm hoặc MRI để đánh giá xương, gân, khớp hoặc khi nghi ngờ gãy xương do stress.

Cách chăm sóc ban đầu khi đau mu bàn chân không sưng

Nếu cơn đau nhẹ và chưa kèm dấu hiệu bất thường, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc đơn giản để giảm khó chịu.

Nghỉ ngơi và giảm hoạt động gây đau

Nghỉ ngơi giúp bàn chân có thời gian phục hồi, nhất là khi đau liên quan đến vận động quá mức. Người bệnh nên giảm chạy nhảy, leo cầu thang hoặc đứng lâu trong vài ngày đầu.

Nếu vẫn muốn vận động, nên ưu tiên hoạt động nhẹ và ít tạo lực lên bàn chân hơn. Không nên cố tập luyện khi đau tăng vì có thể làm tổn thương nặng hơn.

Kiểm tra lại giày dép

Giày dép không phù hợp là nguyên nhân thường gặp của đau mu bàn chân. Người bệnh nên chọn giày vừa chân, phần mu không ép chặt và đế có độ nâng đỡ tốt.

Nếu đau xuất hiện khi mang một đôi giày cụ thể, nên tạm ngưng sử dụng đôi giày đó. Khi buộc dây giày, cần tránh siết quá sát vùng mu bàn chân.

Chườm lạnh và kê cao chân

Với cơn đau mới xuất hiện sau vận động, có thể chườm lạnh ngắn để giảm khó chịu. Nên bọc đá trong khăn mỏng, tránh đặt trực tiếp lên da.

Khi nghỉ ngơi, kê chân cao vừa phải có thể giúp bàn chân dễ chịu hơn. Nếu đau tăng, tê hoặc đổi màu da, nên đi khám.

Không tự ý dùng thuốc kéo dài

Người bệnh không nên tự dùng thuốc giảm đau kéo dài nếu chưa được tư vấn. Một số thuốc có thể không phù hợp với người có bệnh dạ dày, gan, thận, tim mạch hoặc phụ nữ mang thai.

Một số điều nên tránh gồm:

• Tiếp tục chạy nhảy khi đau tăng.
• Mang giày chật kéo dài.
• Xoa bóp mạnh vùng đau.
• Tự dùng thuốc nhiều ngày.
• Bỏ qua tình trạng tê bì hoặc yếu bàn chân.

Làm sao phòng ngừa đau mu bàn chân tái phát?

Phòng ngừa đau tái phát cần tập trung vào việc giảm quá tải bàn chân và điều chỉnh thói quen vận động.

Người đọc có thể áp dụng các thói quen sau:

• Chọn giày đúng kích cỡ.
• Thay giày thể thao khi đế đã mòn.
• Tăng cường độ tập luyện từ từ.
• Khởi động trước khi vận động.
• Nghỉ ngơi đủ giữa các buổi tập.
• Duy trì cân nặng hợp lý.
• Đi khám nếu đau tái phát nhiều lần.

Người phải đứng lâu nên xen kẽ thời gian nghỉ và thay đổi tư thế trong ngày để giảm áp lực lên bàn chân.

Đau mu bàn chân không sưng có thể liên quan đến giày dép, vận động quá mức, căng gân hoặc tổn thương xương, khớp. Dù không thấy sưng đỏ, người bệnh vẫn nên theo dõi nếu cơn đau kéo dài hoặc tăng khi đi lại.

Nếu đau nhẹ và không có dấu hiệu bất thường, nghỉ ngơi, giảm hoạt động gây đau và điều chỉnh giày dép có thể giúp giảm khó chịu. Tuy nhiên, nếu đau tái phát nhiều lần, kèm tê bì hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, nên đi khám để được đánh giá nguyên nhân phù hợp.