Đa ối tuần 36 có nguy hiểm không? Dấu hiệu nhận biết đa ối và cách phòng ngừa

Thai 36 tuần là giai đoạn then chốt bởi cơ thể mẹ và bé bước vào giai đoạn chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ. Việc phát hiện đa ối ở thời điểm này khiến nhiều mẹ bầu lo lắng về nguy cơ sinh non, vỡ ối sớm hoặc ảnh hưởng đến thai nhi. Vậy đa ối ở tuần thứ 36 có nguy hiểm không? 

Đa ối tuần 36 có nguy hiểm không?

Đa ối ở tuần thứ 36 có thể nguy hiểm nhưng mức độ rủi ro tùy thuộc vào nguyên nhân, mức độ dư ối và việc theo dõi, quản lý thai kỳ đúng cách. Trong giai đoạn cuối thai kỳ, đa ối có thể gây ra nhiều biến chứng đáng lo ngại cho cả mẹ và thai nhi, bao gồm:

• Vỡ ối sớm, chuyển dạ sớm: Dư ối khiến màng ối bị căng quá mức, dễ dẫn đến rách sớm và sinh non.
• Sa dây rốn, ngôi thai bất thường: Khi ối vỡ đột ngột, dây rốn có thể sa ra trước đầu thai, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tuần hoàn thai nhi. Ngoài ra, lượng ối dư làm thai dễ xoay về các ngôi bất lợi.
• Tăng nguy cơ sinh mổ: Thống kê cho thấy sản phụ bị đa ối có tỷ lệ mổ lấy thai cao hơn bình thường.
• Băng huyết sau sinh, đờ tử cung: Tử cung giãn quá mức do lượng ối nhiều có thể khiến co hồi kém sau sinh, dẫn đến mất máu nghiêm trọng. 

Dấu hiệu nhận biết đa ối ở tuần 36

Đa ối ở tuần 36 có thể diễn tiến âm thầm, nhưng khi lượng nước ối tăng quá mức, mẹ bầu thường xuất hiện những triệu chứng rõ rệt hơn. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường giúp tầm soát nguy cơ và xử trí kịp thời. Dưới đây là các dấu hiệu điển hình:

• Bụng to bất thường: Vòng bụng tăng nhanh, lớn hơn so với tuổi thai, sờ khó xác định các phần thai do bị lớp ối dày bao quanh.
• Căng tức bụng: Cảm giác bụng luôn căng cứng, nặng nề, khi ấn nhẹ có thể cảm nhận như có “sóng vỗ” trong bụng.
• Khó thở: Tử cung to ép lên cơ hoành và phổi khiến mẹ cảm thấy thở nông, khó nằm thẳng, đặc biệt khi ngủ.
• Rối loạn tiêu hóa: Mẹ bầu có thể bị ợ nóng, đầy hơi, táo bón do tử cung chèn ép lên dạ dày và ruột.
• Đi tiểu nhiều lần: Áp lực tử cung lên bàng quang làm tăng tần suất tiểu tiện.
• Phù chân: Phù chi dưới, sưng mắt cá do máu tĩnh mạch bị ứ trệ từ áp lực ổ bụng.
• Chẩn đoán qua siêu âm: AFI (chỉ số ối) hoặc DVP/SDP (khoảng tối lớn nhất) vượt ngưỡng là dấu hiệu xác định chính xác tình trạng đa ối.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây đa ối ở tuần 36 

Hiểu rõ nguyên nhân gây đa ối giúp bác sĩ đưa ra hướng theo dõi và xử trí phù hợp. Đa ối ở tuần 36 có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố liên quan đến mẹ, thai nhi, nhau thai hoặc không rõ nguyên nhân cụ thể. Dưới đây là một số nguyên nhân chính gây đa ối ở tuần 36 như:

Nguyên nhân từ mẹ

Tiểu đường thai kỳ hoặc đái tháo đường từ trước là nguyên nhân phổ biến gây đa ối, do đường huyết cao khiến thai nhi hấp thu nhiều glucose và bài tiết nước tiểu quá mức. Ngoài ra, một số bệnh lý nhiễm trùng bẩm sinh như CMV, toxoplasma hoặc các bệnh mạn tính khác ở mẹ cũng có thể làm rối loạn quá trình điều hòa nước ối, khiến lượng ối tăng bất thường. Việc phát hiện và kiểm soát sớm các yếu tố này là cần thiết để hạn chế nguy cơ cho mẹ và thai nhi.

Nguyên nhân từ thai nhi

Dị tật bẩm sinh như hẹp thực quản, tắc thực quản, vô sọ, bất thường hệ tiết niệu hay nhiễm sắc thể có thể khiến thai nhi không nuốt được nước ối hoặc bài tiết quá nhiều, dẫn đến đa ối. Ngoài ra, ở các trường hợp song thai có hội chứng truyền máu song thai hoặc thai phù toàn thân, sự mất cân bằng dịch trong thai cũng khiến lượng ối tăng nhanh chóng, cần được theo dõi và xử trí kịp thời để tránh biến chứng.

Nguyên nhân từ bánh nhau, màng ối

Các bất thường liên quan đến bánh nhau và màng ối như u máu màng đệm, viêm màng ối hoặc bất đồng nhóm máu mẹ - con có thể làm rối loạn cơ chế điều hòa nước ối, dẫn đến tăng sản xuất hoặc giảm hấp thu, từ đó gây ra tình trạng đa ối trong thai kỳ.

Đa ối vô căn

Đa ối vô căn là tình trạng xảy ra ở khoảng 60% trường hợp đa ối, khi không thể xác định nguyên nhân cụ thể dù đã thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Mặc dù không có nguyên nhân rõ ràng, nhưng thai phụ vẫn cần được theo dõi chặt chẽ, vì đa ối có thể diễn tiến bất ngờ và tiềm ẩn nguy cơ biến chứng trong giai đoạn cuối thai kỳ. 

Cách phòng ngừa và quản lý khi phát hiện đa ối ở tuần 36 

Phát hiện sớm và theo dõi đúng cách là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát đa ối ở tuần 36, giảm thiểu nguy cơ biến chứng cho mẹ và thai nhi. Dưới đây là các biện pháp cần được áp dụng:

Khám thai định kỳ và siêu âm đúng lịch

Việc tuân thủ lịch khám thai và siêu âm giúp phát hiện kịp thời tình trạng dư ối. Qua siêu âm, bác sĩ có thể đo chỉ số nước ối, đánh giá ngôi thai, dây rốn và phát hiện các dấu hiệu bất thường khác. Phát hiện sớm giúp mẹ bầu có kế hoạch xử trí phù hợp trước khi biến chứng xảy ra.

Kiểm soát tốt các bệnh lý ở mẹ

Nếu mẹ bầu mắc bệnh tiểu đường thai kỳ hoặc đường huyết cao, việc kiểm soát nghiêm ngặt qua chế độ ăn, tập luyện nhẹ nhàng và theo dõi đường huyết hàng ngày là rất cần thiết. Quản lý tốt tiểu đường sẽ giúp giảm nguy cơ thai bài tiết ối quá mức.

Theo dõi chặt các dấu hiệu bất thường

Mẹ bầu cần chú ý các biểu hiện như bụng to nhanh, khó thở, co thắt tử cung hoặc cảm giác căng tức. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, không nên chủ quan mà cần báo ngay với bác sĩ để được thăm khám kịp thời.

Lập kế hoạch sinh phù hợp

Nếu đa ối làm tăng nguy cơ ngôi thai bất thường hoặc biến chứng lúc chuyển dạ, bác sĩ có thể chỉ định mổ lấy thai chủ động để đảm bảo an toàn cho mẹ và bé. Việc lập kế hoạch sinh sớm giúp chủ động ứng phó khi có tình huống khẩn cấp. 

Tuân thủ chỉ định y tế

Với các trường hợp đa ối nặng, bác sĩ có thể chỉ định chọc ối để giảm áp lực hoặc đề nghị nhập viện theo dõi liên tục để phòng ngừa biến chứng như vỡ ối sớm, sa dây rốn, chuyển dạ sớm.

Đa ối tuần 36 không đồng nghĩa với nguy hiểm tuyệt đối nếu được phát hiện sớm, theo dõi sát và xử trí kịp thời. Tuy nhiên, đây là tình trạng cần được quan tâm nghiêm túc vì có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé. Đặc biệt, nếu thai nhi có dị tật, rủi ro sẽ cao hơn. Do đó, mẹ bầu cần khám thai định kỳ, kiểm soát tốt các bệnh lý đi kèm như tiểu đường và tuân thủ đầy đủ hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo thai kỳ an toàn.