Cơ thể mệt mỏi là thiếu chất gì? Dưỡng chất quan trọng bạn không nên bỏ qua

Cảm giác mệt mỏi kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất học tập, làm việc mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang thiếu vitamin hoặc khoáng chất quan trọng. Vậy cơ thể mệt mỏi là thiếu vitamin gì và cần làm gì để cải thiện? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây.

Cơ thể mệt mỏi là thiếu chất gì?

Mệt mỏi là triệu chứng khá phổ biến và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó, thiếu hụt vi chất dinh dưỡng là một yếu tố thường gặp, đặc biệt ở người có chế độ ăn mất cân đối, người ăn chay, phụ nữ mang thai, người lớn tuổi hoặc người mắc bệnh mạn tính.

Các vitamin và khoáng chất tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng, tạo hồng cầu, dẫn truyền thần kinh và duy trì hoạt động của cơ bắp. Khi cơ thể thiếu các dưỡng chất này, quá trình sản xuất năng lượng bị ảnh hưởng, dẫn đến cảm giác uể oải, giảm tập trung và nhanh kiệt sức.

Một số dưỡng chất thường liên quan đến tình trạng mệt mỏi gồm:

• Sắt.
• Vitamin B12.
• Vitamin D.
• Folate (vitamin B9).
• Vitamin C.
• Magie.
• Kali.
• Kẽm.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp mệt mỏi đều do thiếu chất. Triệu chứng này cũng có thể liên quan đến thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài, rối loạn nội tiết, bệnh tim mạch, bệnh tuyến giáp, đái tháo đường hoặc nhiều bệnh lý khác. Vì vậy, nếu tình trạng mệt mỏi kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá nguyên nhân.

Cơ thể mệt mỏi là thiếu vitamin gì?

Bên cạnh khoáng chất, nhiều loại vitamin cũng góp phần duy trì hoạt động bình thường của cơ thể. Thiếu hụt các vitamin dưới đây có thể khiến bạn thường xuyên cảm thấy mệt mỏi.

Vitamin B12

Vitamin B12 tham gia vào quá trình tạo hồng cầu và duy trì chức năng của hệ thần kinh. Khi thiếu vitamin B12, cơ thể có thể bị thiếu máu, làm giảm khả năng vận chuyển oxy đến các mô và gây mệt mỏi.

Ngoài cảm giác thiếu năng lượng, người thiếu vitamin B12 còn có thể gặp các biểu hiện như:

• Hoa mắt, chóng mặt.
• Tê bì tay chân.
• Giảm trí nhớ.
• Da nhợt nhạt.

Người ăn chay trường, người lớn tuổi hoặc người mắc bệnh lý đường tiêu hóa cũng có nguy cơ thiếu vitamin B12 cao hơn.

Vitamin D

Vitamin D không chỉ hỗ trợ hấp thu canxi mà còn góp phần duy trì chức năng của cơ và hệ miễn dịch. Tuy nhiên, mối liên quan này chưa đủ để khẳng định thiếu vitamin D là nguyên nhân trực tiếp gây mệt mỏi ở mọi trường hợp.

Nguồn vitamin D chủ yếu đến từ ánh nắng mặt trời, cá béo, lòng đỏ trứng và thực phẩm tăng cường vitamin D.

Folate (Vitamin B9)

Folate đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo tế bào máu. Thiếu folate có thể gây thiếu máu hồng cầu khổng lồ, khiến người bệnh cảm thấy uể oải, giảm khả năng tập trung và khó duy trì các hoạt động hằng ngày.

Các thực phẩm giàu folate gồm rau lá xanh đậm, đậu, bơ và các loại ngũ cốc nguyên hạt.

Vitamin C

Vitamin C giúp tăng hấp thu sắt từ thực phẩm, đồng thời tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Khi khẩu phần ăn thiếu vitamin C trong thời gian dài, khả năng hấp thu sắt có thể giảm, từ đó góp phần làm tăng nguy cơ thiếu máu và gây mệt mỏi.

Các loại trái cây họ cam quýt, ổi, kiwi, dâu tây và rau xanh là nguồn cung cấp vitamin C dồi dào.

Những khoáng chất thiếu hụt cũng khiến cơ thể mệt mỏi

Khoáng chất là thành phần không thể thiếu trong quá trình tạo năng lượng, co cơ và dẫn truyền thần kinh. Dưới đây là những khoáng chất thường liên quan đến tình trạng mệt mỏi.

Trong số các khoáng chất kể trên, thiếu sắt là nguyên nhân dinh dưỡng phổ biến gây thiếu máu. Khi lượng hồng cầu hoặc hemoglobin giảm, oxy được vận chuyển đến các cơ quan ít hơn, khiến cơ thể luôn trong trạng thái thiếu năng lượng.

Bên cạnh đó, magie cũng đóng vai trò quan trọng trong hàng trăm phản ứng sinh hóa của cơ thể. Thiếu magie kéo dài không chỉ gây mệt mỏi mà còn có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và chức năng cơ bắp.

Làm gì khi thường xuyên mệt mỏi và nghi ngờ cơ thể thiếu chất?

Nếu cảm giác mệt mỏi xuất hiện thường xuyên, bạn không nên tự ý sử dụng vitamin hoặc thực phẩm bổ sung khi chưa xác định được nguyên nhân. Việc bổ sung không phù hợp có thể không mang lại hiệu quả, thậm chí gây dư thừa một số vi chất.

Để cải thiện tình trạng này, bạn nên:

• Xây dựng chế độ ăn đa dạng với đầy đủ nhóm chất, ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, thịt, cá, trứng và sữa.
• Bổ sung thực phẩm giàu sắt, vitamin B12, vitamin D và magie nếu chế độ ăn chưa đáp ứng nhu cầu.
• Uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ quá trình chuyển hóa.
• Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya và duy trì thời gian nghỉ ngơi hợp lý.
• Tăng cường vận động thể lực phù hợp để cải thiện tuần hoàn và sức khỏe tổng thể.
• Không tự ý sử dụng vitamin hoặc khoáng chất liều cao trong thời gian dài nếu chưa có chỉ định của nhân viên y tế.

Trong trường hợp mệt mỏi kéo dài trên hai tuần, tái diễn nhiều lần hoặc kèm theo các biểu hiện như sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt, khó thở, đau ngực, chóng mặt nhiều hoặc ngất, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám. Bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm như công thức máu, ferritin, vitamin B12, folate, vitamin D, đường huyết hoặc chức năng tuyến giáp nhằm xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.

Câu trả lời cho thắc mắc cơ thể mệt mỏi là thiếu chất gì là cơ thể có thể đang thiếu sắt, vitamin B12, vitamin D, folate, vitamin C, magie, kali hoặc kẽm. Tuy nhiên, mệt mỏi cũng có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý khác chứ không chỉ liên quan đến dinh dưỡng. Vì vậy, thay vì tự ý bổ sung vitamin, bạn nên duy trì chế độ ăn cân bằng, lối sống lành mạnh và chủ động thăm khám nếu tình trạng kéo dài để được xác định nguyên nhân chính xác và điều trị kịp thời.