Chụp MRI phổi là gì? Những điều bạn nên biết

Các bệnh lý hô hấp ngày càng đa dạng và phức tạp, đòi hỏi phương tiện chẩn đoán hình ảnh có độ chính xác cao và an toàn cho người bệnh. Bên cạnh những kỹ thuật quen thuộc như X-quang hay CT, cộng hưởng từ đang dần được quan tâm nhiều hơn trong đánh giá mô mềm và cấu trúc lân cận phổi. Việc hiểu đúng bản chất, vai trò và giới hạn của kỹ thuật này giúp người bệnh chủ động hơn khi được bác sĩ chỉ định thực hiện.

Chụp MRI phổi là gì?

Chụp MRI phổi là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng từ trường mạnh kết hợp với sóng radio để tạo ra hình ảnh chi tiết của phổi và các cấu trúc xung quanh. Phương pháp này không sử dụng tia X nên không gây phơi nhiễm bức xạ ion hóa cho cơ thể.

Khác với chụp X-quang hay CT vốn dựa nhiều vào sự khác biệt về tỷ trọng mô, MRI hoạt động dựa trên tín hiệu từ các phân tử hydro trong cơ thể. Nhờ đó, MRI có khả năng phân biệt mô mềm tốt hơn trong một số tình huống nhất định.

Trong thực hành lâm sàng, MRI phổi không phải là phương pháp chẩn đoán đầu tay cho mọi bệnh lý hô hấp. Tuy nhiên, kỹ thuật này đóng vai trò bổ sung quan trọng khi cần đánh giá chi tiết mô mềm, mạch máu hoặc khi người bệnh cần hạn chế tối đa tia X.

Vai trò của chụp MRI phổi trong chẩn đoán bệnh lý hô hấp

Hỗ trợ phát hiện tổn thương phổi phức tạp

Một trong những giá trị nổi bật của chụp MRI phổi là khả năng đánh giá các tổn thương phức tạp liên quan đến mô mềm. MRI có thể hỗ trợ phát hiện khối u phổi, tổn thương viêm lan tỏa hoặc bất thường cấu trúc mà các phương pháp khác chưa làm rõ.

Trong một số trường hợp, hình ảnh MRI giúp bác sĩ phân biệt tổn thương lành tính và ác tính dựa trên đặc điểm tín hiệu, từ đó hỗ trợ định hướng chẩn đoán và kế hoạch điều trị.

Đánh giá mạch máu và cấu trúc quanh phổi

MRI cho phép khảo sát mạch máu phổi và các cấu trúc trung thất mà không cần sử dụng tia X. Với các chuỗi chụp chuyên biệt, bác sĩ có thể đánh giá tình trạng hẹp, tắc, hoặc dị dạng mạch máu phổi.

Điều này đặc biệt hữu ích trong những trường hợp nghi ngờ bệnh lý mạch máu phổi hoặc khi người bệnh không phù hợp với thuốc cản quang iod thường dùng trong chụp CT.

Theo dõi tiến triển và đáp ứng điều trị

Do không gây phơi nhiễm bức xạ, chụp MRI phổi có thể được sử dụng trong theo dõi tiến triển bệnh hoặc đánh giá đáp ứng điều trị ở những bệnh nhân cần chụp lặp lại nhiều lần. Đây là lợi thế quan trọng đối với trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc người bệnh mạn tính.

Khi nào bác sĩ chỉ định chụp MRI phổi?

Trường hợp cần hạn chế tia X

MRI phổi thường được chỉ định khi người bệnh cần tránh tiếp xúc với tia X, đặc biệt là phụ nữ mang thai hoặc người phải theo dõi bệnh trong thời gian dài. Trong những tình huống này, MRI được xem là lựa chọn an toàn hơn.

Nghi ngờ tổn thương không rõ trên CT hoặc X-quang

Khi kết quả X-quang hoặc CT chưa đủ rõ ràng để xác định bản chất tổn thương, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định MRI nhằm thu thập thêm thông tin chi tiết. Điều này thường gặp trong các trường hợp tổn thương mô mềm hoặc bất thường mạch máu.

Bệnh lý hô hấp mạn tính cần theo dõi lâu dài

Một số bệnh lý như xơ phổi hoặc bệnh phổi kẽ có thể cần theo dõi diễn tiến trong thời gian dài. Trong những trường hợp này, MRI giúp hạn chế tích lũy bức xạ cho người bệnh.

Ưu điểm và hạn chế của chụp MRI phổi

Ưu điểm nổi bật

Ưu điểm lớn nhất của chụp MRI phổi là không sử dụng tia X, an toàn cho nhiều đối tượng. MRI cũng có khả năng chụp đa mặt phẳng, giúp bác sĩ quan sát tổn thương ở nhiều góc độ khác nhau. Ngoài ra, khả năng phân biệt mô mềm tốt giúp MRI mang lại giá trị trong những trường hợp tổn thương phức tạp hoặc cần đánh giá chi tiết cấu trúc xung quanh phổi.

Những hạn chế cần lưu ý

Mặc dù có nhiều ưu điểm, MRI phổi vẫn tồn tại một số hạn chế. Do phổi chứa nhiều không khí, chất lượng hình ảnh MRI đôi khi không rõ nét bằng CT trong việc phát hiện tổn thương nhỏ.

Bên cạnh đó, thời gian chụp MRI thường dài hơn và chi phí cao hơn so với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác. Vì vậy, MRI phổi không được sử dụng rộng rãi như CT trong chẩn đoán ban đầu.

Một số lưu ý quan trọng khi chụp MRI phổi

Chuẩn bị trước khi chụp

Người bệnh cần thông báo cho bác sĩ về tiền sử bệnh, đặc biệt là các thiết bị kim loại cấy ghép trong cơ thể như máy tạo nhịp tim hoặc stent. Trước khi vào phòng chụp, cần tháo bỏ toàn bộ vật dụng kim loại để đảm bảo an toàn.

Trong quá trình chụp

Trong suốt quá trình chụp MRI phổi, người bệnh cần nằm yên và tuân thủ hướng dẫn của kỹ thuật viên. Một số trường hợp cần nín thở trong thời gian ngắn để hình ảnh thu được rõ nét hơn. Tiếng ồn phát ra từ máy MRI là hiện tượng bình thường và không gây hại cho sức khỏe.

Sau khi chụp

Sau khi hoàn tất, người bệnh có thể sinh hoạt bình thường. Nếu có sử dụng thuốc tương phản từ, nên uống nhiều nước để hỗ trợ đào thải thuốc ra khỏi cơ thể.

Chụp MRI phổi là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại, an toàn và có giá trị trong những trường hợp cần đánh giá chuyên sâu mô mềm và cấu trúc quanh phổi. Dù không thay thế hoàn toàn X-quang hay CT, MRI phổi vẫn đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán và theo dõi một số bệnh lý hô hấp nhất định. Hiểu đúng về MRI phổi sẽ giúp người bệnh yên tâm hơn khi thực hiện, đồng thời phối hợp tốt với nhân viên y tế để đạt được kết quả chẩn đoán chính xác và an toàn.