Chó cắn sau 15 ngày vẫn sống có cần tiêm vắc xin dại không?

Bài viết này của Trung tâm Tiêm chủng Long Châu sẽ giúp bạn trả lời câu hỏi “Chó cắn sau 15 ngày vẫn sống có cần tiêm vắc xin dại không?" Đồng thời, bạn sẽ hiểu rõ hơn về cách xử lý khi bị chó cắn và các biện pháp phòng bệnh dại để bảo vệ sức khỏe cũng như đưa ra quyết định tiêm phòng phù hợp.

Chó cắn sau 15 ngày vẫn sống có cần tiêm vắc xin dại không?

Theo Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế về hướng dẫn điều trị dự phòng bệnh dại cho người bị súc vật cắn:

Trường hợp không cần điều trị:

Nếu vết cắn chỉ làm trầy xước nhẹ và da lành, không có dấu hiệu nhiễm trùng hay biến chứng, không cần tiêm vắc xin dại.

Trường hợp cần tiêm vắc xin dại:

• Nếu da bị xước gần thần kinh trung ương (như vùng đầu, mặt, cổ, lưng trên) thì dù con vật có biểu hiện bình thường vào thời điểm cắn, vẫn cần tiêm vắc xin ngay.
• Nếu da bị xước nhẹ ở vùng xa thần kinh trung ương (tay, chân), có thể theo dõi sức khỏe của con vật. Nếu trong vòng 10 ngày con vật vẫn khỏe mạnh, có thể không cần tiêm vắc xin. Tuy nhiên, nếu con vật có dấu hiệu ốm hoặc nghi ngờ mắc dại hoặc không theo dõi được con vật, cần tiêm vắc xin ngay.

Trường hợp cần tiêm cả huyết thanh kháng dại và vắc xin dại:

• Nếu vết cắn hoặc vết xước ở vùng gần thần kinh trung ương, và con vật có triệu chứng dại, cần tiêm ngay huyết thanh kháng dại kết hợp với vắc xin dại.
• Nếu vết thương nhẹ, xa thần kinh trung ương nhưng thời điểm cắn con vật có triệu chứng dại cần tiêm ngay huyết thanh kháng dại kết hợp vắc xin dại.
• Nếu vết thương gần não, vết thương sâu và nhiều, vết thương vùng đầu thì cần tiêm huyết thanh kháng dại và vắc xin dại càng sớm càng tốt, bất kể tình trạng sức khoẻ của con vật tại thời điểm cắn.

Vậy nếu chó cắn sau 15 ngày vẫn sống thì sao? Nếu chó đã sống khỏe mạnh qua 10 ngày đầu tiên, thì dù sau 15 ngày, 20 ngày hay lâu hơn (nguy cơ rất thấp nếu con vật hoàn toàn khỏe mạnh sau thời gian theo dõi tối thiểu 10 ngày). Như vậy, tóm lại nếu chó cắn sau 15 ngày vẫn sống, bạn có cần tiêm vắc xin hoặc không, tùy thuộc vào tình trạng vết cắn. Vì vậy, bạn nên đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt để được đánh giá và điều trị kịp thời.

Những ai có nguy cơ bị chó cắn cao nhất?

Trẻ em là nhóm có nguy cơ cao nhất bị chó cắn, với phần lớn các trường hợp xảy ra ở độ tuổi từ 6 đến 12. Do vóc dáng nhỏ hơn người lớn, trẻ em dễ bị cắn vào vùng đầu và cổ hơn, khiến mức độ tổn thương nghiêm trọng hơn, cần can thiệp y tế khẩn cấp và làm tăng nguy cơ tử vong. Ngoài ra, trẻ nhỏ thường chưa có đủ kỹ năng để tự vệ hoặc tránh xa các tình huống nguy hiểm, dẫn đến tỷ lệ bị chó cắn cao hơn so với người trưởng thành.

Bên cạnh đó, số liệu thống kê tại một số quốc gia cho thấy nam giới có nguy cơ bị chó cắn cao hơn nữ giới. Điều này có thể liên quan đến hành vi tiếp xúc với chó thường xuyên hơn hoặc tham gia vào các hoạt động có nguy cơ cao như nuôi, huấn luyện hoặc trêu đùa động vật không đúng cách.

Ở những người đi du lịch, chó cắn là nguyên nhân của hơn 50% số ca chấn thương liên quan đến động vật. Du khách thường không quen thuộc với hành vi của chó tại địa phương hoặc có xu hướng tiếp cận động vật lạ một cách vô ý thức, làm tăng nguy cơ bị cắn. Những vết cắn có thể chia thành hai loại:

• Vết cắn do động vật bị kích động: Thường xảy ra khi con người cố gắng cho chó ăn, vuốt ve, chạm vào chúng mà không có sự cảnh giác, hoặc xâm phạm lãnh thổ của chúng.
• Vết cắn do động vật không bị kích động: Những trường hợp này có thể đặc biệt nguy hiểm, vì chúng thường liên quan đến các giai đoạn nhiễm virus dại. Khi một con chó mắc bệnh dại, nó có thể tấn công người mà không có dấu hiệu cảnh báo trước.

Do đó, việc nâng cao nhận thức về cách tiếp cận và xử lý khi gặp chó, đặc biệt ở trẻ em và du khách, là vô cùng quan trọng để giảm nguy cơ chấn thương và lây nhiễm bệnh dại.

Cần xử trí như thế nào sau khi bị chó cắn?

Việc điều trị phụ thuộc vào vị trí vết cắn, tình trạng sức khỏe tổng thể của người bị cắn và việc con chó có được tiêm phòng dại hay không. Nếu chó cắn sau 15 ngày vẫn sống khỏe mạnh, nguy cơ truyền bệnh dại gần như không còn.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo vẫn nên nhốt chó và theo dõi hằng ngày trong 10 ngày dưới sự giám sát của bác sĩ thú y, phối hợp với cơ quan y tế địa phương để đảm bảo an toàn.

Các nguyên tắc chính trong chăm sóc bao gồm:

Xử trí vết thương: 

• Rửa và làm sạch vết thương bằng xà phòng và nước chảy liên tục trong 15 phút; Xối rửa kỹ tất cả các vết cắn/cào trong 15 phút với nước và xà phòng, hoặc nước sạch, sau đó sát khuẩn bằng cồn 45 °- 70° hoặc cồn i ốt để làm giảm thiểu lượng vi-rút dại tại vết cắn. Có thể sử dụng các chất khử trùng thông thường như rượu, cồn, xà phòng các loại, dầu gội, dầu tắm để rửa vết thương ngay sau khi bị cắn.
• Khâu vết thương ban đầu nếu nguy cơ nhiễm trùng thấp; Tránh khâu kín ngay vết thương. Trường hợp bắt buộc phải khâu thì nên trì hoãn khâu vết thương sau vài giờ đến 3 ngày và nên khâu ngắt quãng/bỏ mũi sau khi đã tiêm phòng bế huyết thanh kháng dại vào tất cả các vết thương)
• Dùng kháng sinh dự phòng cho các vết thương có nguy cơ cao hoặc người bị suy giảm miễn dịch; (Tùy trường hợp cụ thể có thể sử dụng kháng sinh và tiêm phòng uốn ván)

Chỉ định dùng vắc xin và huyết thanh kháng dại:

• Nguyên tắc không trì hoãn tiêm.
• Điều trị phòng dại sau phơi nhiễm tùy thuộc vào tình trạng tiêm phòng dại của chó; Chỉ định dùng vắc xin và huyết thanh kháng dại trong điều trị dự phòng bệnh dại tùy theo tình trạng động vật, hoàn cảnh bị cắn hoặc tiếp xúc với nguồn bệnh, vị trí bị cắn, số lượng, tình trạng vết cắn và tình hình bệnh dại trong vùng).
• Tiêm vắc xin uốn ván nếu người bị cắn chưa được tiêm phòng đầy đủ.

Phòng chống bệnh dại

Nếu bạn bị cắn, cào hoặc có thể đã tiếp xúc với một con vật mắc bệnh dại, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức. Bệnh dại có thể được ngăn ngừa 100% nếu bạn tiêm vắc xin (điều trị dự phòng sau phơi nhiễm) trước khi virus di chuyển lên não. Khi các triệu chứng bệnh dại xuất hiện, bệnh sẽ trở nên nguy hiểm đến tính mạng.

Dưới đây là các biện pháp bổ sung để bảo vệ bạn và vật nuôi khỏi bệnh dại:

• Đưa chó, mèo hoặc các vật nuôi khác (động vật có vú) đến bác sĩ thú y để kiểm tra sức khỏe định kỳ và đảm bảo tiêm phòng dại đầy đủ.
• Không để vật nuôi đi lang thang bên ngoài hoặc cần theo dõi khi chúng ở ngoài trời.
• Rửa ngay vết cắn hoặc vết cào của động vật bằng xà phòng và nước sạch. Xử trí vết thương đúng và nhanh có ý nghĩa quan trọng trong viện giảm thiểu lượng virus có thể xâm nhập.
• Tránh tiếp xúc với động vật hoang dã, kể cả những con vật bị thương; thay vào đó, hãy gọi cơ quan kiểm soát động vật hoặc chính quyền địa phương để được hỗ trợ.
• Trước khi du lịch ra nước ngoài, hãy tìm hiểu xem tại điểm đến của bạn có bệnh dại ở chó hoặc động vật hoang dã hay không.
• Nếu bạn đi đến khu vực có nguy cơ bệnh dại cao hoặc làm việc gần động vật có thể mang virus, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ về việc tiêm dự phòng trước phơi nhiễm.
• Sau khi có nguy cơ tiếp xúc với virus dại, ngay cả khi bạn đã tiêm dự phòng trước phơi nhiễm, hãy đến cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị. Bạn vẫn cần tiêm thêm hai liều vắc xin để ngăn virus xâm nhập vào não.

Như vậy, qua bài viết này, chúng ta có thể thấy tuy là bệnh nguy hiểm khả năng tử vong gần như 100% khi nhiễm bệnh, nhưng hiện nay đã có đầy đủ vắc xin và kháng huyết thanh. Do đó, việc xử trí vết thương đúng và tiêm vaccine đúng, đủ phác đồ góp phần quan trọng giúp phòng ngừa bệnh. 

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu đã giúp bạn giải đáp thắc mắc “Chó cắn sau 15 ngày vẫn sống có cần tiêm vắc xin dại không?”. Hy vọng rằng những thông tin trên sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại, cách xử trí sau khi bị chó cắn và các biện pháp phòng chống bệnh dại. Nếu không may bị chó cắn, đừng chủ quan, hãy đến cơ sở y tế sớm nhất để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Xem thêm

• Sau khi bị chó cắn cần theo dõi bao nhiêu ngày?
• Bị chó cắn sau 10 ngày chích ngừa được không?