Chỉ số kháng thể COVID bao nhiêu là đủ? Kỹ thuật định lượng kháng thể thường dùng

Nếu bạn đang tìm kiếm các thông tin liên quan đến kháng thể COVID, thì bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về chỉ số này, từ đó có cách nhìn đúng đắn và chủ động hơn trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe.

Tổng quan về chỉ số kháng thể COVID

Kháng thể COVID là gì?

Chỉ số kháng thể của COVID-19 là giá trị thu được từ xét nghiệm máu, phản ánh lượng kháng thể đặc hiệu chống lại virus SARS-CoV-2 đang hiện diện trong cơ thể. Kháng thể COVID giúp bác sĩ và người được xét nghiệm hiểu được cơ thể đã có đáp ứng miễn dịch ở mức độ nào sau tiêm vắc xin hoặc sau khi mắc bệnh. 

Tuy nhiên, đây không phải là thước đo duy nhất phản ánh khả năng miễn dịch, vì hệ miễn dịch còn bao gồm nhiều thành phần khác như tế bào T và trí nhớ miễn dịch, vốn không được thể hiện trực tiếp qua xét nghiệm kháng thể.

Kỹ thuật định lượng kháng thể thường dùng

Để đo kháng thể COVID, hiện nay kỹ thuật được sử dụng phổ biến và có độ tin cậy cao là ELISA. Đây là phương pháp xét nghiệm miễn dịch học giúp xác định và định lượng lượng kháng thể đặc hiệu chống lại SARS-CoV-2 trong mẫu máu.

Về nguyên lý, xét nghiệm ELISA hoạt động dựa trên sự gắn kết giữa kháng thể trong máu người xét nghiệm với kháng nguyên đặc hiệu của virus được cố định trên bề mặt giếng xét nghiệm. Khi phản ứng xảy ra, hệ thống enzyme và chất tạo màu sẽ tạo ra tín hiệu quang học, từ đó máy phân tích tính toán được nồng độ kháng thể. 

Thời gian trả kết quả xét nghiệm ELISA thường dao động từ vài giờ đến trong ngày, tùy theo quy trình và hệ thống phân tích của từng cơ sở y tế.

Các loại kháng thể COVID đo được

Khi xét nghiệm chỉ số kháng thể, các kỹ thuật định lượng như ELISA thường tập trung đo một số nhóm kháng thể đặc hiệu liên quan đến virus SARS-CoV-2. Những kháng thể này phản ánh mức độ đáp ứng miễn dịch của cơ thể sau khi nhiễm bệnh hoặc sau tiêm vắc xin. 

Các loại kháng thể thường được đánh giá gồm:

• Kháng thể IgM: Là loại kháng thể xuất hiện sớm sau khi cơ thể tiếp xúc với virus SARS-CoV-2, thường tăng trong giai đoạn nhiễm cấp hoặc mới nhiễm, giúp gợi ý tình trạng đáp ứng miễn dịch ban đầu.
• Kháng thể IgG: Đây là loại kháng thể tồn tại lâu dài nhất trong máu, giúp ghi nhớ miễn dịch và góp phần bảo vệ cơ thể khi tiếp xúc lại với virus.
• Kháng thể kháng protein gai (Anti-Spike, Anti-S): Là kháng thể được tạo ra khi cơ thể tiếp xúc với protein S của virus, thường tăng cao sau tiêm vắc xin hoặc sau nhiễm COVID-19, phản ánh khả năng đáp ứng miễn dịch bảo vệ.
• Kháng thể kháng protein nucleocapsid (Anti-N): Thường xuất hiện sau khi từng nhiễm virus tự nhiên, giúp phân biệt người đã mắc COVID-19 với người chỉ mới tiêm vắc xin.

Việc xác định từng loại kháng thể giúp bác sĩ hiểu rõ nguồn gốc miễn dịch và đánh giá chính xác hơn tình trạng đáp ứng miễn dịch của mỗi người.

Chỉ số kháng thể bao nhiêu là đủ?

Hiện nay, chưa có một ngưỡng kháng thể COVID đủ tuyệt đối áp dụng cho tất cả mọi người, bởi mức độ bảo vệ còn phụ thuộc vào loại vắc xin, thời gian đã tiêm hoặc nhiễm bệnh, cũng như đáp ứng miễn dịch riêng của từng cá thể. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm kháng thể vẫn được dùng để ước lượng mức độ miễn dịch tương đối.

Với các xét nghiệm định lượng, chủ yếu là ELISA đo kháng thể IgG kháng protein gai SARS-CoV-2, kết quả thường được báo cáo dưới dạng BAU/mL hoặc đơn vị tương đương. Một số mốc thường được các phòng xét nghiệm và nghiên cứu sử dụng gồm:

• Dưới 7 – 10 BAU/mL: Được xem là âm tính hoặc rất thấp, cho thấy cơ thể hầu như chưa tạo được kháng thể đặc hiệu.
• Từ khoảng 10 – 50 BAU/mL: Có kháng thể ở mức thấp, khả năng bảo vệ còn hạn chế.
• Trên 50 – 100 BAU/mL trở lên: Cho thấy cơ thể đã có đáp ứng miễn dịch rõ rệt sau tiêm vắc xin hoặc sau khi nhiễm virus.
• Hàng trăm đến hàng nghìn BAU/mL: Thường gặp ở người mới tiêm đủ liều vắc xin hoặc vừa khỏi bệnh, phản ánh mức kháng thể cao tại thời điểm xét nghiệm.

Tuy vậy, cần lưu ý rằng chỉ số kháng thể cao không đồng nghĩa với miễn dịch tuyệt đối. Kháng thể có thể giảm dần theo thời gian và khả năng bảo vệ còn phụ thuộc vào miễn dịch tế bào, điều mà xét nghiệm kháng thể thông thường không đánh giá được.

Vì vậy, kết quả xét nghiệm kháng thể nên được hiểu như một chỉ báo tham khảo về mức độ đáp ứng miễn dịch, thay vì dùng để khẳng định chắc chắn một người có hay không được bảo vệ trước nguy cơ nhiễm COVID-19.

Khi nào nên kiểm tra kháng thể COVID?

Việc xét nghiệm chỉ số kháng thể không cần thực hiện thường xuyên ở tất cả mọi người, nhưng sẽ có ý nghĩa trong một số thời điểm và nhóm đối tượng nhất định để đánh giá mức độ đáp ứng miễn dịch sau nhiễm bệnh hoặc tiêm vắc xin. Những thời điểm nên cân nhắc kiểm tra gồm:

• Sau khi tiêm vắc xin COVID-19: Xét nghiệm thường được khuyến nghị thực hiện sau khoảng 2 – 4 tuần kể từ mũi tiêm cuối cùng, khi cơ thể đã hình thành lượng kháng thể tương đối ổn định. Kết quả giúp đánh giá mức độ đáp ứng miễn dịch của từng cá nhân.
• Sau khi từng mắc COVID-19: Người đã nhiễm SARS-CoV-2 có thể xét nghiệm kháng thể sau 3 – 4 tuần kể từ khi hồi phục để xác định cơ thể đã tạo miễn dịch hay chưa.
• Khi thuộc nhóm nguy cơ cao: Những người có bệnh nền, suy giảm miễn dịch, người cao tuổi, bệnh nhân ung thư, người dùng thuốc ức chế miễn dịch nên được theo dõi kháng thể để đánh giá khả năng bảo vệ trước virus.
• Trước khi quyết định tiêm nhắc lại: Việc biết mức kháng thể hiện tại có thể hỗ trợ bác sĩ cân nhắc thời điểm tiêm mũi tăng cường phù hợp.
• Khi nghi ngờ miễn dịch suy giảm: Nếu đã tiêm hoặc từng nhiễm từ lâu (6 – 12 tháng) và xuất hiện nhiều đợt nhiễm lặp lại, xét nghiệm kháng thể có thể giúp đánh giá tình trạng miễn dịch.

Việc xét nghiệm đúng thời điểm giúp hiểu rõ mức độ bảo vệ của cơ thể, từ đó có kế hoạch theo dõi và phòng ngừa COVID-19 phù hợp hơn trong từng giai đoạn.

Bài viết đã cung cấp các thông tin xoay quanh về chỉ số kháng thể COVID. Nhìn chung, việc hiểu đúng chỉ số kháng thể giúp mỗi người chủ động hơn trong việc đánh giá tình trạng miễn dịch hiện tại và lựa chọn thời điểm tiêm nhắc lại phù hợp.

Để có kết quả chính xác và được tư vấn đúng hướng, bạn nên thực hiện xét nghiệm kháng thể tại các cơ sở y tế uy tín. Trung tâm Tiêm chủng Long Châu luôn sẵn sàng hỗ trợ đọc kết quả xét nghiệm và tư vấn lịch tiêm vaccine phù hợp, giúp bạn duy trì miễn dịch hiệu quả và an toàn trước COVID-19.