Cách rửa mũi cho trẻ sơ sinh an toàn, không gây khó chịu

Không phải cha mẹ nào cũng biết cách rửa mũi cho trẻ sơ sinh sao cho đúng và an toàn. Để thực hiện thao tác này một cách đơn giản hiệu quả tại nhà, hãy cùng Trung tâm tiêm chủng Long Châu tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

Khi nào nên vệ sinh mũi cho trẻ?

Mũi của trẻ sơ sinh có khả năng tự tiết ra dịch nhầy để làm ẩm và làm ấm không khí trước khi đưa vào phổi. Đây là một cơ chế tự nhiên giúp bảo vệ đường hô hấp của bé. Tuy nhiên, khi bé bị nhiễm virus, đặc biệt là các bệnh về đường hô hấp trên, lượng dịch mũi có thể tiết ra nhiều hơn bình thường. Nếu thấy bé có biểu hiện như chảy nước mũi, nghẹt mũi, thở khò khè,... thì đó là lúc cần nghĩ đến việc rửa mũi cho bé.

Rửa mũi đúng cách giúp làm sạch chất nhầy và bụi bẩn trong khoang mũi, giúp bé thở dễ hơn, ăn ngủ tốt hơn và giảm nguy cơ viêm nhiễm lan rộng đến các cơ quan khác như tai giữa hay phế quản. Đặc biệt, trong những ngày bé bị sổ mũi, nghẹt mũi hoặc nghi ngờ viêm mũi, việc vệ sinh mũi đều đặn là rất cần thiết để hỗ trợ bé mau hồi phục.

Những cách rửa mũi cho trẻ sơ sinh

Ba mẹ có thể tham khảo một số cách dưới đây để thực hiện việc rửa mũi cho trẻ sơ sinh đúng cách và hiệu quả.

Hướng dẫn sử dụng bóng hút

Bóng hút mũi là một trong những dụng cụ phổ biến được nhiều phụ huynh tin dùng nhờ thao tác đơn giản và hiệu quả cao. Các bước thực hiện như sau:

• Bước 1: Trước tiên, rửa tay sạch với xà phòng và nước nhằm đảm bảo vệ sinh khi chăm sóc bé.

• Bước 2: Đặt bé nằm ngửa, đầu hướng lên. Có thể quấn khăn nhẹ để cố định hai tay hoặc nhờ người hỗ trợ giữ yên tư thế.

• Bước 3: Nhỏ từ 3 – 4 giọt nước muối sinh lý vào một bên mũi, giữ bé ở tư thế hiện tại khoảng 1 phút để dung dịch làm loãng dịch nhầy.

• Bước 4: Dùng ngón tay cái bóp xẹp bóng, sau đó nhẹ nhàng đưa đầu hút vào lỗ mũi cho đến khi kín khít.

• Bước 5: Nới lỏng ngón tay để tạo lực hút, giúp đưa dịch nhầy vào trong bóng.

• Bước 6: Rút đầu hút ra, bóp bóng để đẩy phần chất lỏng ra khăn giấy. Thực hiện tương tự với bên mũi còn lại và có thể lặp lại nếu cần thiết.

• Bước 7: Dùng khăn giấy sạch lau vùng mũi và tiến hành rửa sạch dụng cụ bằng nước ấm, sau đó để khô hoàn toàn.

Hướng dẫn rửa mũi bằng nước muối sinh lý

Sử dụng nước muối sinh lý là một trong những phương pháp đơn giản, an toàn giúp làm sạch và thông thoáng đường thở cho trẻ sơ sinh. Để thực hiện hiệu quả, ba mẹ có thể làm theo các bước sau:

• Bước 1: Đặt bé nằm nghiêng trên giường, đầu hơi nghiêng sang một bên. Tránh kê gối quá cao để hạn chế tình trạng nước muối trào ngược ra ngoài hoặc chảy vào họng.

• Bước 2: Nhẹ nhàng nhỏ 1 – 2 giọt dung dịch vào mỗi bên mũi. Chờ trong khoảng vài phút để nước muối làm loãng dịch nhầy.

• Bước 3: Dùng tăm bông sạch thấm hút nhẹ phần dịch đã loãng trong mũi bé. Nếu vẫn còn nhiều chất nhầy, có thể nhỏ thêm nước muối để hỗ trợ làm sạch tốt hơn.

• Bước 4: Sau khi mũi đã được làm sạch, dùng khăn mềm và sạch lau khô vùng da quanh mũi để giữ vệ sinh và giúp bé dễ chịu hơn.

Hướng dẫn cách rửa mũi bằng dụng cụ chữ U

Trong số các dụng cụ phổ biến hiện nay, dụng cụ hút mũi chữ U được nhiều ba mẹ lựa chọn nhờ thiết kế đơn giản, dễ sử dụng, mang lại hiệu quả cao. Dưới đây là cách dùng dụng cụ chữ U để vệ sinh mũi cho trẻ sơ sinh đúng cách và an toàn:

• Bước 1: Đặt phần đầu to của dụng cụ nhẹ nhàng vào một bên mũi bé. Hãy chắc chắn đầu hút vừa khít nhưng không gây khó chịu cho trẻ.
• Bước 2: Phần đầu thon còn lại của dụng cụ chữ U sẽ được người lớn đặt vào miệng. Dùng lực hút vừa phải để kéo dịch mũi ra ngoài. Sau khi hoàn tất, lặp lại thao tác với bên mũi còn lại.
• Bước 3: Sử dụng khăn mềm, sạch và hơi ẩm để lau nhẹ vùng da quanh mũi giúp bé dễ chịu hơn sau khi hút mũi.
• Bước 4: Ngay sau khi sử dụng, rửa sạch ống hút bằng nước ấm và dung dịch sát khuẩn phù hợp. Để ráo hoàn toàn trước khi cất giữ nhằm đảm bảo an toàn cho lần dùng sau.

Lưu ý khi sử dụng dụng cụ hút mũi chữ U cho bé

• Không hút quá mạnh hoặc quá thường xuyên để tránh kích ứng niêm mạc mũi.
• Luôn vệ sinh dụng cụ sau mỗi lần dùng.
• Nếu dịch nhầy có màu bất thường, bé sốt hoặc khó thở kéo dài, nên đưa trẻ đi khám bác sĩ.

Vệ sinh mũi bằng ống bơm (Cân nhắc trước khi sử dụng)

Phương pháp rửa mũi bằng ống bơm hoạt động theo cơ chế đưa nước muối sinh lý vào một bên mũi của trẻ, giúp đẩy dịch nhầy ra qua bên còn lại. Tuy nhiên, đây là cách vệ sinh mũi mà ba mẹ cần cân nhắc kỹ, vì nếu thực hiện sai kỹ thuật có thể làm tăng nguy cơ viêm tai giữa do áp lực nước.

Bố mẹ chỉ nên áp dụng phương pháp này trong những trường hợp:

• Các cách rửa mũi nhẹ nhàng khác không mang lại hiệu quả.
• Dịch nhầy nằm sâu trong hốc mũi, gây cản trở hô hấp nhưng khó làm sạch bằng bóng hút hoặc ống hút thông thường.

Khi quyết định dùng ống bơm để vệ sinh mũi cho bé, ba mẹ nên tham khảo ý kiến từ bác sĩ hoặc chuyên viên y tế để đảm bảo an toàn cho trẻ.

Xông hơi tại nhà

Xông hơi bằng hơi nước ấm là một phương pháp hỗ trợ an toàn giúp làm loãng dịch nhầy, giảm nghẹt mũi và giúp trẻ sơ sinh thở dễ hơn. Ba mẹ có thể mở vòi nước nóng trong phòng tắm vài phút để tạo hơi nước, sau đó bế bé vào phòng khoảng 10 – 15 phút. Tránh để bé tiếp xúc trực tiếp với nước nóng hoặc hơi nước quá gần để đảm bảo an toàn.

Phương pháp này không thay thế điều trị y tế. Nếu trẻ có dấu hiệu sốt, bỏ bú hoặc khó thở, cần đưa bé đi khám ngay.

Hướng dẫn rửa mũi bằng bình xịt an toàn

Rửa mũi bằng bình xịt nước muối sinh lý giúp làm sạch chất nhầy, hỗ trợ bé thở dễ dàng hơn khi bị nghẹt mũi. Để thực hiện đúng cách, ba mẹ có thể làm theo các bước sau:

• Làm sạch mũi trước: Dùng khăn giấy mềm, cuộn nhỏ để nhẹ nhàng lấy bớt dịch nhầy ở mũi bé nếu có.
• Chuẩn bị tư thế: Đặt bé nằm ngửa hoặc ngồi thẳng, đầu hơi ngửa ra sau.
• Xịt dung dịch: Đưa đầu bình xịt nhẹ nhàng vào mũi bé, hướng ra phía má ngoài, sau đó xịt 2 – 3 lần.
• Lặp lại: Thực hiện với bên mũi còn lại, có thể lặp lại 4 – 6 lần mỗi ngày nếu cần.

Lưu ý nên chọn loại bình xịt phù hợp cho trẻ sơ sinh, dùng riêng cho từng bé, và vệ sinh sạch sau mỗi lần sử dụng.

Lưu ý quan trọng khi rửa mũi cho trẻ sơ sinh

Để đảm bảo hiệu quả và an toàn trong quá trình vệ sinh mũi cho bé, ba mẹ cần chú ý một số điểm sau:

• Tần suất hợp lý: Rửa mũi tối đa 3 lần/ngày nếu bé đang bị viêm đường hô hấp. Với trẻ khỏe mạnh, chỉ cần thực hiện 2 – 3 lần/tuần.
• Chọn thời điểm phù hợp: Nên rửa mũi trước khi ăn và trước khi ngủ. Tránh rửa mũi ngay sau khi bé vừa bú no để không gây nôn trớ.
• Đảm bảo vệ sinh: Rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng sát khuẩn trước khi thực hiện. Dụng cụ cần được làm sạch, tiệt trùng trước và sau mỗi lần dùng.
• Sử dụng dụng cụ chuyên dụng: Chọn loại thiết bị phù hợp với trẻ sơ sinh, tránh các dụng cụ có lực hút mạnh. Không hút mũi bằng miệng, vì không đảm bảo vệ sinh và có thể gây lây nhiễm chéo.
• Kiểm soát lực hút: Với các thiết bị như ống bơm hoặc bóng hút, cần kiểm tra lực hút nhẹ nhàng để không làm tổn thương niêm mạc mũi mỏng manh của bé.

Thông qua những hướng dẫn chi tiết về cách rửa mũi cho trẻ sơ sinh và các lưu ý khi rửa mũi, Tiêm chủng Long Châu hy vọng ba mẹ sẽ tự tin hơn trong việc chăm sóc sức khỏe hô hấp cho bé yêu, giúp bé thở dễ dàng và phát triển khỏe mạnh mỗi ngày.

Xem thêm:

• Hướng dẫn chăm sóc trẻ sơ sinh toàn diện cho cha mẹ lần đầu
• Tư vấn lượng sữa cho trẻ sơ sinh: Theo tháng tuổi, dấu hiệu no và đói mẹ cần nhớ