Cách cho bé bú đúng: Hướng dẫn chi tiết cho mẹ

Cho trẻ bú mẹ tưởng chừng là bản năng tự nhiên nhưng đối với nhiều phụ nữ, đặc biệt là những người lần đầu làm mẹ, quá trình này có thể gặp không ít khó khăn. Bài viết dưới đây tổng hợp hướng dẫn chi tiết cách cho bé bú đúng và các lưu ý an toàn cho cả mẹ và bé.

Cách cho bé bú đúng

Để bé bú mẹ hiệu quả và an toàn, mẹ cần kết hợp đúng tư thế bế trẻ với kỹ thuật ngậm bắt vú chuẩn.

• Tư thế bế trẻ đúng: Đầu, cổ và thân bé nên nằm trên một đường thẳng, toàn thân áp sát vào người mẹ theo tư thế "bụng áp bụng". Mặt bé hướng về phía bầu vú, mũi ngang tầm núm vú để bé dễ dàng ngậm bắt. Trong suốt cữ bú, mẹ cần đỡ chắc đầu, vai và mông của bé, giúp trẻ cảm thấy thoải mái và duy trì tư thế ổn định.
• Kỹ thuật ngậm bắt vú: Mẹ có thể chạm nhẹ núm vú vào môi trên hoặc môi dưới của bé để kích thích phản xạ há miệng. Khi bé mở miệng rộng, nhẹ nhàng đưa bé áp sát vào bầu ngực để bé ngậm sâu núm vú và một phần lớn quầng vú, trong đó phần quầng vú phía trên thường còn lộ ra nhiều hơn phía dưới. Dấu hiệu ngậm đúng là miệng bé mở rộng, môi dưới hướng ra ngoài và cằm áp sát vào bầu vú.
• Dấu hiệu bé bú hiệu quả: Bé bú với nhịp mút chậm, sâu và đều, hai má căng tròn, không bị hóp vào, đồng thời mẹ có thể nghe thấy tiếng bé nuốt sữa nhẹ nhàng. Trong quá trình cho bú, mẹ không cảm thấy đau hoặc rát đầu ti.

Khi bé ngậm bắt vú đúng cách, động tác bú giúp sữa được lấy ra hiệu quả, đồng thời hạn chế đau và tổn thương núm vú ở mẹ.

Các tư thế cho bé bú thường được áp dụng

Tùy thuộc vào hoàn cảnh sinh nở (sinh thường hay sinh mổ) và thời điểm trong ngày, mẹ có thể lựa chọn các tư thế cho bé bú phù hợp:

Tư thế ôm nôi

Đây là tư thế truyền thống phổ biến nhất. Mẹ ngồi tựa lưng thoải mái trên ghế hoặc giường, dùng cẳng tay cùng phía với bầu vú cho bú để nâng đỡ lưng và đầu bé. Khuỷu tay đỡ đầu bé, bàn tay đỡ mông bé sao cho toàn thân bé nằm gọn trên cánh tay mẹ.

Tư thế nằm nghiêng

Đặc biệt thích hợp cho mẹ sinh mổ chưa thể ngồi dễ dàng hoặc khi cho bé bú đêm. Mẹ nằm nghiêng thoải mái trên giường, dùng gối kê cao đầu và lưng. Bé nằm nghiêng đối diện với mẹ, bụng áp bụng, miệng bé ngang tầm với núm vú.

Tư thế ôm bóng (giữ dưới nách)

Rất thích hợp cho mẹ sinh đôi, mẹ có bầu ngực lớn hoặc sau phẫu thuật lấy thai. Bé nằm bên hông mẹ, chân bé hướng về phía sau lưng mẹ, bàn tay mẹ đỡ đầu và cổ bé, đưa miệng bé áp vào bầu vú.

Nhận biết dấu hiệu bé đã bú đủ và cách vỗ ợ hơi

Biết cách cho bé bú đúng kết hợp với việc quan sát lượng sữa bé hấp thu sẽ giúp mẹ hoàn toàn yên tâm về sự phát triển của con:

• Dấu hiệu bé đã no: Bé tự động nhả núm vú ra và vẻ mặt thư giãn, hài lòng. Sau khi bú đủ, bé thường tự nhả vú, cơ thể và bàn tay thư giãn.
• Tần suất đi tiểu và phân: Trong những tuần đầu, trẻ bú đủ sẽ thay từ 6 - 8 tã ướt mỗi ngày, phân chuyển từ phân su sang phân màu vàng ươm.
• Vỗ ợ hơi sau khi bú: Sau khi bé ngừng bú, mẹ nên bế đứng bé áp ngực vào vai mẹ hoặc cho bé ngồi trên đùi, dùng tay khum lại vỗ nhẹ vào lưng bé từ 10 - 15 phút. Hành động này giúp giải phóng lượng không khí bé lỡ nuốt vào, ngăn ngừa nôn trớ hiệu quả.

Lưu ý khi cho trẻ bú mẹ

Trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ, chị em có thể gặp một số vấn đề thường gặp như căng tức sữa, tắc tia sữa, đau hoặc nứt đầu ti, trẻ bú không đúng khớp ngậm hay lượng sữa chưa ổn định. Những tình trạng này nếu không được xử lý đúng cách có thể gây khó chịu cho mẹ và ảnh hưởng đến việc bú mẹ của trẻ. Vì vậy, mẹ cần trang bị kiến thức cần thiết, theo dõi tình trạng của bản thân và bé để có hướng khắc phục phù hợp, đồng thời tìm kiếm sự hỗ trợ từ nhân viên y tế khi gặp khó khăn trong quá trình cho con bú. Dưới đây là vài lưu ý mẹ cần chú ý khi cho trẻ bú

• Hạn chế nứt, đau núm vú: Nếu ngậm sai khớp ngậm làm núm vú bị đau rát, tổn thương, mẹ tuyệt đối không kéo núm vú ra khỏi miệng trẻ mà hãy đưa nhẹ một ngón tay sạch vào khóe miệng bé để phá lực hút trước khi đưa núm vú ra.
• Phòng ngừa tắc tia sữa: Cho bé bú đều đặn cả 2 bên vú.
• Xử lý khi bé từ chối bú: Có thể bé đang bị khó chịu do nghẹt mũi hoặc tư thế bế chưa phù hợp. Mẹ hãy nhẹ nhàng vỗ về, kiểm tra mũi bé và điều chỉnh lại tư thế bế.
• Cho bú sớm và hoàn toàn: Nên cho bé tiếp xúc da kề da và bú cữ đầu tiên trong vòng 1 giờ đầu sau sinh. Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời mà không cần bổ sung thêm nước.
• Giữ tâm lý thoải mái và ăn uống đủ chất: Mẹ nên uống đủ nước theo nhu cầu, ăn uống đa dạng và nghỉ ngơi hợp lý.
• Tham khảo ý kiến chuyên môn: Nếu tình trạng đau rát núm vú kéo dài, ngực sưng, nóng, đỏ, sốt hoặc bé chậm tăng cân, chị em nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản/nhi khoa để được thăm khám trực tiếp.

Thực hiện cách cho bé bú đúng không chỉ giúp trẻ nhận đủ nguồn dinh dưỡng quý giá từ sữa mẹ mà còn giảm nguy cơ sặc sữa, đầy hơi, đồng thời hạn chế tình trạng đau núm vú hay tắc tia sữa ở mẹ. Nếu gặp khó khăn trong quá trình cho con bú hoặc nhận thấy bé bú kém, tăng cân chậm hay có dấu hiệu bất thường, cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ để được hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời.