Bong võng mạc có chữa được không? Cách chăm sóc sau điều trị bong võng mạc

Bong võng mạc là một trong những bệnh lý nhãn khoa nghiêm trọng, có thể gây suy giảm thị lực nặng nề, thậm chí mù lòa nếu không được phát hiện, can thiệp kịp thời. Nhiều người khi được chẩn đoán bong võng mạc thường lo lắng về khả năng hồi phục. Hãy cùng Trung tâm Tiêm chủng Long Châu tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Bong võng mạc có chữa được không?

Câu trả lời là có thể điều trị được, nhưng không phải mọi trường hợp đều phục hồi thị lực hoàn toàn. Mục tiêu chính của điều trị là cố định lại võng mạc về vị trí ban đầu và ngăn bệnh tiến triển nặng hơn, từ đó bảo tồn tối đa chức năng thị giác.

Khả năng chữa khỏi phụ thuộc vào nhiều yếu tố, cụ thể:

• Thời gian bong võng mạc: Là yếu tố then chốt, nếu được phát hiện và can thiệp sớm, đặc biệt khi vùng hoàng điểm chưa bị ảnh hưởng, khả năng phục hồi thị lực sẽ cao hơn đáng kể. Ngược lại, nếu võng mạc bong kéo dài, các tế bào thần kinh bị tổn thương không hồi phục, thị lực sau điều trị thường chỉ cải thiện một phần.

• Mức độ và phạm vi bong võng mạc: Yếu tố này ảnh hưởng đến tiên lượng điều trị. Bong khu trú, chưa lan rộng thường dễ điều trị hơn so với bong toàn bộ võng mạc. 

• Nguyên nhân gây bong và tình trạng bệnh lý nền của người bệnh: Như cận thị nặng hay đái tháo đường cũng quyết định kết quả điều trị.

Một điểm cần lưu ý là bong võng mạc không thể tự khỏi, cũng không thể chữa bằng thuốc nhỏ mắt hay các biện pháp dân gian. Phẫu thuật là phương pháp điều trị chủ yếu và bắt buộc trong hầu hết các trường hợp. Do đó, việc chẩn đoán sớm và tuân thủ điều trị theo chỉ định bác sĩ chuyên khoa là yếu tố sống còn đối với thị lực.

Vì sao bong võng mạc gây nguy hiểm đến sức khỏe?

Võng mạc là lớp mô thần kinh mỏng nằm ở đáy mắt, có nhiệm vụ tiếp nhận ánh sáng và truyền tín hiệu thị giác lên não thông qua dây thần kinh thị giác. Khi võng mạc bị bong khỏi lớp biểu mô sắc tố bên dưới, quá trình nuôi dưỡng và dẫn truyền tín hiệu bị gián đoạn, khiến suy giảm thị lực nhanh chóng. 

Bong võng mạc được xem là một cấp cứu nhãn khoa vì nếu không được xử trí kịp thời, các tế bào võng mạc sẽ bị tổn thương không hồi phục do thiếu oxy và dưỡng chất. Khi đó, dù phẫu thuật thành công về mặt giải phẫu, thị lực vẫn khó có khả năng phục hồi hoàn toàn.

Điều đáng lo ngại là giai đoạn đầu của bong võng mạc có thể không gây đau, khiến nhiều người chủ quan. Khi xuất hiện các dấu hiệu như ruồi bay, chớp sáng, màn đen che một phần tầm nhìn hoặc giảm thị lực đột ngột, bệnh thường đã tiến triển và cần can thiệp khẩn cấp.

Các phương pháp điều trị bong võng mạc hiện nay là gì?

Hiện nay, điều trị bong võng mạc chủ yếu dựa vào các phương pháp can thiệp ngoại khoa, nhằm áp lại võng mạc và xử lý nguyên nhân gây bong. Tùy từng trường hợp cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp.

• Quang đông laser hoặc áp lạnh võng mạc: Thường được sử dụng trong những trường hợp rách võng mạc chưa bong hoặc bong rất nhẹ. Phương pháp này giúp tạo sẹo cố định võng mạc, ngăn dịch tiếp tục thấm vào gây bong lan rộng. Tuy nhiên, laser không có tác dụng khi võng mạc đã bong nhiều.

• Phẫu thuật độn củng mạc: Là phương pháp truyền thống, trong đó bác sĩ đặt một miếng silicon lên thành ngoài nhãn cầu để tạo lực đẩy võng mạc áp sát lại vị trí ban đầu. Cách này thường được áp dụng cho bong võng mạc do rách, đặc biệt ở người trẻ.

• Cắt dịch kính: Là kỹ thuật hiện đại, được sử dụng phổ biến trong các trường hợp bong võng mạc phức tạp hoặc liên quan đến tăng sinh dịch kính - võng mạc. Bác sĩ sẽ loại bỏ dịch kính gây co kéo, xử lý vết rách và bơm khí hoặc dầu silicon vào mắt để ép võng mạc áp sát trở lại. Sau phẫu thuật, người bệnh cần tuân thủ tư thế nằm đầu đặc biệt (nằm sấp) để đạt hiệu quả tối ưu.

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể kết hợp nhiều phương pháp để tăng tỷ lệ thành công. Dù phẫu thuật đạt kết quả tốt về mặt giải phẫu, thị lực phục hồi đến mức nào còn phụ thuộc vào mức độ tổn thương võng mạc trước đó.

Cách chăm sóc và phòng ngừa sau điều trị bong võng mạc

Sau phẫu thuật bong võng mạc, chăm sóc đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì kết quả điều trị và hạn chế biến chứng. Dưới đây là một số hướng dẫn chăm sóc sau phẫu thuật:

• Người bệnh cần tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ về tư thế nằm, đặc biệt nếu trong mắt có bơm khí hoặc dầu silicon.

• Dùng thuốc nhỏ mắt kháng viêm, kháng sinh đúng liều và đúng thời gian là cần thiết để phòng ngừa nhiễm trùng và viêm nội nhãn. 

• Trong thời gian hồi phục, người bệnh nên tránh hoạt động gắng sức, không cúi đầu thấp, không dụi mắt và hạn chế tiếp xúc với nước bẩn.

• Theo dõi tái khám định kỳ giúp bác sĩ đánh giá tình trạng võng mạc và phát hiện sớm các biến chứng như tăng nhãn áp, tái bong võng mạc hoặc đục thủy tinh thể sau mổ. 

• Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhức mắt, giảm thị lực đột ngột, ruồi bay nhiều, người bệnh cần đi khám ngay.

Về phòng ngừa, các cách hiệu quả để giảm nguy cơ bong võng mạc bao gồm:

• Người có nguy cơ cao như cận thị nặng, tiền sử chấn thương mắt hoặc bệnh võng mạc đái tháo đường nên khám mắt định kỳ để phát hiện sớm các tổn thương võng mạc. 

• Bảo vệ mắt khi lao động bằng cách sử dụng kính chắn, kính bảo hộ.

• Kiểm soát tốt bệnh nền.

• Không chủ quan trước các triệu chứng bất thường.

Hy vọng qua bài viết này bạn đã giải đáp được thắc mắc “Bong võng mạc có chữa được không?”. Bong võng mạc có thể chữa được nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phương pháp. Tuy nhiên, đây là bệnh lý nguy hiểm, không thể tự khỏi và có nguy cơ gây mất thị lực vĩnh viễn nếu chậm trễ. Việc nâng cao nhận thức, thăm khám kịp thời và tuân thủ điều trị là chìa khóa quan trọng giúp bảo vệ đôi mắt và duy trì chất lượng thị giác lâu dài.