Bong gân cổ chân kiêng ăn gì? Thực phẩm nên và không nên bổ sung

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong quá trình chữa lành bong gân cổ chân, đặc biệt khi dây chằng đang trong giai đoạn viêm và tái tạo. Việc lựa chọn đúng thực phẩm không chỉ giúp giảm sưng đau mà còn rút ngắn thời gian hồi phục. Ngược lại, ăn uống sai cách có thể khiến tình trạng viêm kéo dài và làm chậm lành thương.

Bong gân cổ chân kiêng ăn gì?

Để quá trình hồi phục diễn ra nhanh chóng và hiệu quả, người bị bong gân cổ chân nên tránh một số thực phẩm sau:

Thực phẩm nhiều dầu mỡ, chiên rán

Đồ chiên rán chứa lượng lớn chất béo bão hòa và dầu đã qua tái sử dụng, khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái viêm kéo dài. Những thực phẩm này còn làm tuần hoàn máu chậm lại, khiến dưỡng chất khó đến được vùng dây chằng bị tổn thương. Khi mô mềm không được nuôi dưỡng đầy đủ, quá trình tự sửa chữa trở nên chậm chạp hơn. Đây là lý do người bị bong gân nên hạn chế tối đa đồ chiên rán trong suốt thời gian phục hồi.

Đồ ngọt, bánh kẹo và nước ngọt có gas

Hàm lượng đường cao trong bánh kẹo, trà sữa hay nước ngọt làm tăng đường huyết và gây rối loạn khả năng sản xuất collagen - thành phần cốt lõi để tái tạo dây chằng. Các loại nước có gas còn chứa chất tạo màu, hương liệu và CO₂ làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể. Việc tiêu thụ thường xuyên gây cản trở hấp thu vitamin và khoáng chất quan trọng cho quá trình hồi phục. Vì vậy, người bị bong gân nên giảm tối đa lượng đường trong khẩu phần ăn.

Thịt đỏ và nội tạng động vật

Các loại thịt đỏ như bò, dê, cừu và nội tạng động vật chứa nhiều purin và chất béo bão hòa, dễ kích thích phản ứng viêm mạnh hơn. Khi cơ thể đang trong giai đoạn tổn thương mô mềm, sự gia tăng viêm sẽ khiến dây chằng sưng đau lâu hơn. Không chỉ vậy, thịt nội tạng còn khó tiêu, dễ gây tích tụ độc chất, gián tiếp cản trở quá trình hồi phục. Do đó, nên ưu tiên đạm từ cá, gà hoặc đậu thay vì thịt đỏ trong giai đoạn này.

Rượu bia và các chất kích thích

Rượu bia làm giãn mạch và gây ứ dịch, khiến vùng bong gân trở nên phù nề và đau nhiều hơn. Chúng còn làm giảm khả năng hấp thu protein và vitamin - những dưỡng chất quan trọng cho tái tạo mô. Việc uống rượu bia khiến cơ thể mất nước, làm cơ - dây chằng yếu đi và phục hồi chậm hơn đáng kể. Các chất kích thích khác như thuốc lá cũng gây giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng vùng chấn thương.

Thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối và chất bảo quản

Xúc xích, thịt nguội, mì gói hay đồ ăn đóng hộp thường chứa natri cao, khiến cơ thể giữ nước và làm vùng bong gân dễ sưng lâu hơn. Chất bảo quản, chất tạo màu và phụ gia tổng hợp trong thực phẩm chế biến sẵn cũng làm tăng viêm âm ỉ trong mô mềm. Việc ăn quá nhiều khiến máu khó lưu thông hiệu quả tới vùng tổn thương, từ đó kéo dài thời gian lành. Trong giai đoạn phục hồi, người bệnh nên ưu tiên thực phẩm tươi thay vì đồ đóng gói sẵn.

Thực phẩm nên bổ sung để hỗ trợ hồi phục bong gân

Để tăng tốc quá trình hồi phục và giảm nguy cơ tái chấn thương, người bị bong gân nên bổ sung các thực phẩm sau:

Thực phẩm giàu protein

Protein là nền tảng để tái cấu trúc sợi collagen bị tổn thương trong bong gân. Khi cơ thể được cung cấp đủ đạm chất lượng cao, quá trình sửa chữa và thay thế mô tổn thương diễn ra nhanh và mạnh mẽ hơn. Các nguồn protein dễ hấp thu gồm thịt gà bỏ da, cá biển, trứng, các loại đậu, sữa, sữa chua và phô mai tươi. Đạm từ cá còn cung cấp thêm omega-3 giúp giảm viêm tự nhiên, rất có lợi cho giai đoạn đầu bong gân.

Rau xanh và trái cây giàu vitamin C

Vitamin C giúp hình thành collagen mới - thành phần chính cấu tạo dây chằng và mô liên kết. Người bị bong gân nên ăn nhiều trái cây họ cam quýt, kiwi, dâu tây, bông cải xanh, rau bina, ớt chuông để tăng cường khả năng phục hồi. Vitamin C còn chống oxy hóa mạnh, giúp giảm tổn thương tế bào và tăng sức bền mạch máu, nhờ vậy vùng bong gân bớt bầm tím và hồi phục nhanh hơn.

Thực phẩm giàu omega-3

Omega-3 có trong cá hồi, cá basa, cá thu, hạt chia, hạt lanh và quả óc chó giúp giảm viêm tốt mà không gây tác dụng phụ như thuốc kháng viêm. Chúng giúp giảm sưng, giảm đau và cải thiện lưu thông máu trong vùng tổn thương. Khi viêm được kiểm soát, dây chằng có môi trường thuận lợi để tái tạo mạnh mẽ hơn.

Thực phẩm giàu canxi và vitamin D

Dù bong gân là tổn thương dây chằng, nhưng sức khỏe xương vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của khớp. Canxi và vitamin D giúp củng cố hệ xương, tăng khả năng chịu lực của cổ chân và giảm nguy cơ tái bong gân trong tương lai. Người bệnh nên dùng sữa, phô mai, sữa chua, cá nhỏ ăn xương và tắm nắng buổi sáng để hấp thu vitamin D tự nhiên.

Chăm sóc và phòng ngừa bong gân cổ chân

Để hạn chế nguy cơ tái chấn thương và giữ cho khớp cổ chân luôn khỏe mạnh, cần chú ý các biện pháp chăm sóc và phòng ngừa sau:

Áp dụng đúng nguyên tắc RICE

Để xử lý bong gân hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng, cần áp dụng đúng nguyên tắc RICE gồm:

• Rest - nghỉ ngơi: Hạn chế đi lại, đặc biệt tránh chạy nhảy hoặc đứng lâu khiến dây chằng chịu lực nhiều.
• Ice - chườm lạnh: Chườm đúng cách sẽ giảm nhanh sưng nề, hạn chế xuất huyết dưới da. Nên đặt khăn mỏng trước khi chườm để tránh bỏng lạnh.
• Compression - băng ép: Dùng băng thun hỗ trợ cố định, giúp cổ chân không bị xoay quá mức. Băng vừa phải để tránh cản trở tuần hoàn.
• Elevation - kê chân cao: Kê cao chân khi nằm hoặc nghỉ ngơi giúp dịch viêm thoát nhanh, giảm sưng rõ rệt. Việc duy trì đúng tư thế này trong 48 - 72 giờ đầu rất quan trọng để phục hồi tốt.

Kết hợp chế độ ăn uống hợp lý

Một chế độ ăn cân bằng giữa đạm, vitamin, khoáng chất và acid béo lành mạnh giúp cơ thể tái tạo mô dây chằng hiệu quả. Hạn chế tối đa thực phẩm gây viêm và ưu tiên thực phẩm tự nhiên, ít chế biến sẽ giúp phục hồi nhanh hơn, giảm nguy cơ đau kéo dài hoặc tái phát.

Khởi động đúng cách và lựa chọn giày phù hợp

Khởi động đầy đủ giúp làm nóng cơ - dây chằng, tăng độ đàn hồi và giảm áp lực lên cổ chân. Chọn giày thể thao có đệm tốt, ôm chân và chống trượt giúp hạn chế nguy cơ lật cổ chân khi chạy nhảy hoặc vận động mạnh.

Tóm lại, một chế độ ăn uống hợp lý kết hợp chăm sóc đúng cách sẽ giúp quá trình phục hồi bong gân cổ chân diễn ra nhanh và hiệu quả hơn. Việc hiểu rõ bong gân cổ chân kiêng ăn gì và những dưỡng chất nên bổ sung giúp cơ thể giảm viêm, tái tạo mô dây chằng tốt hơn và hạn chế tối đa nguy cơ tái phát chấn thương trong tương lai.