Viêm tiểu phế quản có nguy hiểm không? Cách chăm sóc trẻ bị viêm tiểu phế quản

Viêm tiểu phế quản là một trong những nguyên nhân khiến nhiều cha mẹ lo lắng khi trẻ xuất hiện các triệu chứng như ho khò khè, thở nhanh, khó thở. Dù được xem là bệnh hô hấp phổ biến ở trẻ nhỏ, nhưng không ít trường hợp viêm tiểu phế quản có thể diễn tiến nặng nếu phát hiện muộn hoặc chăm sóc chưa đúng cách. Bài viết dưới đây sẽ giúp phụ huynh hiểu rõ mức độ nguy hiểm của viêm tiểu phế quản và những nguyên tắc chăm sóc trẻ an toàn, hiệu quả tại nhà.

Trẻ bị viêm tiểu phế quản có nguy hiểm không?

Viêm tiểu phế quản là bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp dưới thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi, với tỷ lệ cao nhất ở nhóm trẻ từ 3-6 tháng tuổi. Phần lớn các trường hợp viêm tiểu phế quản có nguyên nhân do virus và có thể diễn tiến nhẹ nếu được theo dõi, chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, ở một số trẻ có cơ địa yếu, sinh non hoặc kèm bệnh nền, viêm tiểu phế quản vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng.

Về mặt cơ chế bệnh sinh, khi virus xâm nhập vào đường hô hấp, các tiểu phế quản sẽ bị viêm, phù nề và tăng tiết dịch nhầy. Ở trẻ nhỏ, đường thở vốn đã hẹp, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên nguy cơ suy hô hấp càng cao hơn so với người lớn.

Trong đa số trường hợp nhẹ, viêm tiểu phế quản có thể tự hồi phục sau 7-10 ngày. Tuy nhiên, bệnh trở nên nguy hiểm khi diễn tiến nặng hoặc xuất hiện bội nhiễm vi khuẩn. Trẻ có thể đối mặt với các biến chứng như suy hô hấp, xẹp phổi, tràn khí màng phổi, ngưng thở (đặc biệt ở trẻ sinh non), rối loạn nước, điện giải hoặc co giật do thiếu oxy. Những biến chứng này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe trước mắt mà còn có thể để lại di chứng lâu dài cho hệ hô hấp nếu không được điều trị kịp thời.

Do đó, viêm tiểu phế quản ở trẻ nhỏ không nên xem nhẹ. Khi phát hiện sớm các dấu hiệu nặng, cha mẹ cần theo dõi sát diễn biến bệnh và đưa trẻ đến cơ sở y tế khi có biểu hiện bất thường.

Những biến chứng viêm tiểu phế quản ở trẻ

Viêm tiểu phế quản là bệnh lý hô hấp thường gặp ở trẻ nhỏ, đa số có thể hồi phục nếu được theo dõi và chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, trong những trường hợp bệnh diễn tiến nặng, điều trị muộn hoặc trẻ có cơ địa nguy cơ cao (sinh non, suy dinh dưỡng, bệnh tim phổi bẩm sinh), viêm tiểu phế quản có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng. Các biến chứng này không chỉ ảnh hưởng đến chức năng hô hấp trước mắt mà còn tác động lâu dài đến sự phát triển thể chất của trẻ.

Rối loạn chức năng hô hấp

Khi tiểu phế quản bị viêm, phù nề và tăng tiết chất nhầy, lòng đường thở bị thu hẹp. Hệ quả là luồng khí ra vào phổi bị cản trở, trẻ thở nhanh, thở rít, thở co kéo. Tình trạng rối loạn hô hấp kéo dài có thể làm giảm oxy máu, ảnh hưởng trực tiếp đến tim, não và các cơ quan quan trọng khác.

Suy hô hấp cấp

Suy hô hấp cấp là biến chứng nguy hiểm nhất của viêm tiểu phế quản. Phổi không đảm bảo được chức năng trao đổi khí, khiến cơ thể thiếu oxy và ứ đọng CO₂. Nếu không được cấp cứu kịp thời, trẻ có nguy cơ tổn thương não, suy tim, rối loạn ý thức và tử vong.

Tràn khí màng phổi và xẹp phổi

Trong một số trường hợp, tình trạng tắc nghẽn và áp lực trong phổi tăng cao có thể gây rò rỉ khí vào khoang màng phổi, dẫn đến tràn khí màng phổi. Biến chứng này khiến phổi bị xẹp một phần hoặc toàn bộ, gây khó thở đột ngột và suy hô hấp nặng, thường cần can thiệp y tế khẩn cấp.

Ngưng thở ở trẻ nhỏ

Ngưng thở thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ sinh non bị viêm tiểu phế quản. Các cơn ngưng thở xảy ra đột ngột, làm giảm oxy nghiêm trọng, có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện sớm.

Viêm phổi và viêm tai giữa

Viêm tiểu phế quản có thể tiến triển thành viêm phổi khi tác nhân gây bệnh lan xuống phế nang. Ngoài ra, nhiễm trùng cũng có thể lan lên tai giữa, gây viêm tai giữa, ảnh hưởng đến thính lực nếu tái diễn nhiều lần.

Nguy cơ hen phế quản về sau

Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ từng bị viêm tiểu phế quản nặng có nguy cơ cao phát triển hen phế quản trong tương lai. Đây là bệnh hô hấp mạn tính, cần theo dõi và quản lý lâu dài.

Nhìn chung, viêm tiểu phế quản ở trẻ không nên xem nhẹ. Phát hiện sớm, điều trị đúng phác đồ và chăm sóc dinh dưỡng, hô hấp hợp lý đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Cách chăm sóc trẻ bị viêm tiểu phế quản

Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, chăm sóc đúng cách tại nhà đóng vai trò quan trọng giúp cải thiện triệu chứng, hỗ trợ hô hấp và rút ngắn thời gian hồi phục ở trẻ bị viêm tiểu phế quản. Phụ huynh cần chú trọng đến dinh dưỡng, tư thế ngủ và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường. Dưới đây là những lưu ý khi chăm sóc trẻ bị viêm tiểu phế quản:

• Vệ sinh đường thở trên: Hút dịch mũi khi trẻ nghẹt mũi, khó thở; giữ mũi họng thông thoáng để hỗ trợ hô hấp.
• Dinh dưỡng hợp lý: Cho trẻ bú/ăn lượng ít, chia nhiều bữa nhỏ; nghỉ giữa các cữ nếu trẻ mệt hoặc bú kém.
• Tư thế và môi trường: Kê cao đầu khi ngủ; tránh khói thuốc, bụi bẩn, ẩm mốc và các tác nhân dị ứng.
• Hỗ trợ điều trị: Chỉ phun khí dung hoặc áp dụng vật lý trị liệu hô hấp khi có chỉ định y tế.
• Theo dõi dấu hiệu nguy hiểm: Đưa trẻ đi khám ngay nếu có thở nhanh, thở co kéo, bú kém, ngủ li bì, sốt cao, khò khè nặng hoặc dấu hiệu mất nước.

Hy vọng bài viết trên đã giúp cha mẹ hiểu rõ viêm tiểu phế quản có nguy hiểm không cũng như nắm được các nguyên tắc chăm sóc trẻ bị viêm tiểu phế quản đúng cách. Đây là bệnh lý hô hấp thường gặp ở trẻ nhỏ nhưng có thể diễn tiến nặng và gây biến chứng nếu không được theo dõi, xử trí kịp thời. Vì vậy, khi trẻ có dấu hiệu khó thở, bú kém, sốt cao hoặc mệt nhiều, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị sớm.