Viêm cơ thang: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị

Cơ thang giữ vai trò trụ cột trong việc nâng đỡ đầu, hỗ trợ các thao tác xoay nghiêng cổ, nâng vai và cố định xương bả vai. Khi dải cơ này bị quá tải, viêm hoặc tổn thương, có thể gây đau, căng cứng và hạn chế vận động, làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống và hiệu suất làm việc hằng ngày. Vậy viêm cơ thang là gì, nguyên nhân nào gây ra tình trạng này và đâu là phương pháp điều trị hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Viêm cơ thang là gì?

Viêm cơ thang là tình trạng cơ thang ở vùng cổ, vai và lưng trên bị đau, căng hoặc khó chịu, có thể liên quan đến vận động quá mức, tư thế không phù hợp hoặc chấn thương. Tình trạng đau và căng cơ vùng vai cổ thường gặp ở những người phải duy trì một tư thế trong thời gian dài hoặc thường xuyên thực hiện các hoạt động gây quá tải cơ.

Về mặt giải phẫu học, cơ thang được chia thành 3 phần chính đảm nhiệm các chức năng riêng biệt:

• Phần cơ thang trên: Xuất phát từ xương chẩm và dây chằng gáy bám vào xương đòn, chịu trách nhiệm nâng bả vai, ngửa cổ và hỗ trợ xoay đầu. Đây là vùng thường dễ bị căng và đau.
• Phần cơ thang giữa: Nằm ngang giữa hai bả vai, giúp khép xương bả vai về phía cột sống và giữ tư thế thẳng lưng.
• Phần cơ thang dưới: Trải dài xuống đốt sống ngực T12, có chức năng kéo xương bả vai xuống dưới và hỗ trợ các chuyển động nâng cánh tay quá đầu.

Khi bị tổn thương viêm, các sợi cơ co thắt kéo dài tạo nên phản ứng thâm nhiễm tế bào viêm gây rối loạn vi tuần hoàn máu nuôi dưỡng tại chỗ và kích thích các đầu tận cùng thần kinh cảm giác.

Triệu chứng nhận biết viêm cơ thang

Các biểu hiện lâm sàng của viêm cơ thang thường phát triển từ âm ỉ đến cấp tính, tùy thuộc vào mức độ vi chấn thương và phản ứng viêm tại tổ chức cơ. Bệnh nhân có thể nhận biết thông qua các dấu hiệu điển hình dưới đây:

• Đau nhức vùng vai gáy và lưng trên: Cảm giác đau buốt, âm ỉ hoặc nhói sâu lan rộng từ bả vai lên sau cổ và giữa hai xương bả vai. Cơn đau thường tăng lên khi người bệnh ngồi lâu, xoay cổ hoặc nhấc vật nặng.
• Cứng cơ và hạn chế tầm vận động: Vùng cơ vai cổ trở nên cứng ngắc, khiến bệnh nhân gặp nhiều khó khăn khi thực hiện các động tác quay đầu sang hai bên, cúi hoặc ngửa cổ.
• Xuất hiện các điểm đau: Khi dùng tay sờ nắn dọc theo bờ cơ thang, bệnh nhân có thể cảm nhận được các dải cơ bị co rút cứng thành dải hoặc các điểm căng hoặc đau khu trú, khi ấn nhẹ vào sẽ gây đau nhức dữ dội.
• Đau lan tỏa lên vùng chẩm và thái dương: Các nút cơ thang bị viêm co thắt thường phát ra tín hiệu đau quy chiếu lan ngược lên vùng sau đầu, gây ra tình trạng đau đầu căng bó hoặc đau vùng thái dương kéo dài.
• Tê mỏi nhức lan xuống cánh tay: Phản ứng viêm sưng cơ có thể gây chèn ép cơ học nhẹ lên các rễ thần kinh lân cận tạo cảm giác tê mỏi, châm chích dọc theo bờ vai xuống bắp tay.

Nếu triệu chứng kéo dài kèm nghi ngờ tổn thương bong gân hay chèn ép dây thần kinh nghiêm trọng, việc đến cơ sở y tế thăm khám là hết sức cần thiết.

Nguyên nhân gây ra viêm cơ thang

Tình trạng tổn thương viêm cơ thang bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân đa dạng, bao gồm sự kết hợp giữa các yếu tố cơ học, thói quen sinh hoạt và bệnh lý nội khoa:

• Duy trì tư thế sai lệch kéo dài: Thói quen ngồi làm việc cúi đầu quá sâu trước màn hình máy tính, sử dụng điện thoại thông minh liên tục hoặc nằm ngủ gối đầu quá cao khiến bó cơ thang trên phải co thắt liên tục để giữ trọng lượng đầu, dẫn đến quá tải cơ học và viêm cơ.
• Vận động và mang vác quá sức: Đột ngột nâng vác vật nặng, xách cặp túi lệch một bên vai trong thời gian dài hoặc thực hiện các bài tập thể thao đẩy vai, kéo xô quá sức mà không khởi động kỹ dễ gây rách cơ vi mô và thâm nhiễm viêm.

• Tác động của yếu tố thời tiết: Việc để vùng cổ vai gáy bị nhiễm lạnh đột ngột do quạt gió, điều hòa thổi trực tiếp hoặc đi mưa làm các mạch máu vùng vai cổ co thắt đột ngột, gây thiếu máu nuôi dưỡng cơ cục bộ và kích hoạt phản ứng viêm căng co rút.
• Stress kéo dài: Khi bị căng thẳng kéo dài, hệ thần kinh giao cảm kích thích cơ thể tự động co cứng các nhóm cơ nâng đỡ vai cổ (đặc biệt là cơ thang), tạo áp lực liên tục lên các bó sợi cơ.
• Các bệnh lý nền cơ xương khớp: Người có tiền sử mắc viêm gân, thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm cổ hoặc bệnh đái tháo đường có nguy cơ cao bị viêm cơ thang mạn tính do rối loạn nuôi dưỡng vi mạch.

Phương pháp điều trị viêm cơ thang

Tùy thuộc vào mức độ cấp tính hay mạn tính, bác sĩ sẽ kết hợp các phương pháp điều trị sau:

• Điều trị nội khoa bằng thuốc: Sử dụng các loại thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs), thuốc giãn cơ để giảm tình trạng co thắt cơ. Mọi việc dùng thuốc cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ.
• Liệu pháp chườm nóng và vật lý trị liệu: Áp dụng chườm ấm 15 - 20 phút mỗi lần, giúp giãn mạch máu và tăng cường vi tuần hoàn nuôi dưỡng cơ. Kết hợp các kỹ thuật vật lý trị liệu như chiếu tia hồng ngoại, sóng xung kích hoặc siêu âm trị liệu để hỗ trợ giảm đau và cải thiện chức năng vận động.
• Trị liệu y học cổ truyền: Phương pháp điện châm, xoa bóp bấm huyệt giúp thông kinh hoạt lạc và thư giãn dải cơ thang hiệu quả.
• Liệu pháp tiêm điểm đau: Với một số trường hợp đau cơ kéo dài không đáp ứng với điều trị bảo tồn, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm tại điểm kích hoạt (trigger point) bằng thuốc phù hợp nhằm hỗ trợ giảm đau và cải thiện chức năng vận động.

Viêm cơ thang tuy không phải là bệnh lý quá nguy hiểm đe dọa tính mạng nhưng lại mang đến những cơn đau dai dẳng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất làm việc và chất lượng cuộc sống. Việc chủ động nhận biết sớm các dấu hiệu, tìm ra nguyên nhân và áp dụng các phương pháp điều trị đúng cách chính là chìa khóa giúp bạn thoát khỏi những cơn đau nhức khó chịu. Đừng chủ quan với bất kỳ bất thường nào của cơ thể, hãy thăm khám bác sĩ chuyên khoa kịp thời để được tư vấn phác đồ phù hợp, đồng thời duy trì một lối sống lành mạnh, tư thế làm việc khoa học để bảo vệ hệ cơ xương khớp luôn khỏe mạnh.