Hội chứng khoang do gắng sức mạn tính là gì? Nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả

Hội chứng khoang do gắng sức mạn tính (Chronic Exertional Compartment Syndrome - CECS) là tình trạng áp lực bên trong một hoặc nhiều khoang cơ tăng bất thường khi hoạt động thể chất, gây đau và các triệu chứng liên quan đến cơ, thần kinh. Hội chứng thường xuất hiện trong các hoạt động có tính lặp lại như chạy bộ, đi bộ nhanh hoặc tập luyện thể thao.

Về cơ chế bệnh sinh, các khoang cơ được giới hạn bởi lớp mạc cơ ít có khả năng giãn nở cùng với xương và các cấu trúc liên quan. Khi vận động, lưu lượng máu và thể tích cơ tăng lên, nhưng không gian trong khoang cơ tương đối cố định, dẫn đến tăng áp lực nội khoang. Sự gia tăng áp lực này có thể ảnh hưởng đến tưới máu cơ và chức năng thần kinh, gây đau, căng tức, tê bì hoặc yếu cơ.

Hội chứng thường gặp nhất ở cẳng chân, đặc biệt tại các khoang cơ phía trước và phía ngoài, nhưng cũng có thể xuất hiện ở đùi, cẳng tay hoặc các vị trí khác. Đặc trưng của bệnh là các triệu chứng xuất hiện sau một khoảng thời gian vận động tương đối ổn định, tăng dần khi tiếp tục gắng sức và thuyên giảm khi nghỉ ngơi.

CECS thường được ghi nhận ở người trẻ, vận động viên và những người tham gia hoạt động thể chất lặp đi lặp lại. Khác với hội chứng khoang cấp tính, vốn có nguy cơ gây tổn thương mô nghiêm trọng và cần xử trí khẩn cấp, CECS thường có diễn tiến tái phát, liên quan đến gắng sức và cải thiện khi ngừng vận động.

Những dấu hiệu và triệu chứng của hội chứng khoang do gắng sức mạn tính

Các triệu chứng thường xuất hiện trong lúc vận động và có xu hướng lặp lại khi người bệnh thực hiện cùng một loại hoạt động. Những biểu hiện thường gặp bao gồm:

• Đau cơ khi vận động: Cảm giác đau âm ỉ, đau nhức hoặc nóng rát tại vùng cơ bị ảnh hưởng. Đau thường xuất hiện sau một khoảng thời gian vận động và tăng dần nếu tiếp tục hoạt động.
• Căng tức hoặc cảm giác bó chặt: Người bệnh có thể cảm thấy vùng cơ bị căng cứng, nặng hoặc như đang chịu áp lực từ bên trong.
• Tê bì hoặc ngứa ran: Áp lực tăng trong khoang cơ có thể ảnh hưởng đến các dây thần kinh, gây cảm giác tê, châm chích hoặc giảm cảm giác ở vùng liên quan.
• Yếu cơ: Một số người nhận thấy sức cơ giảm trong lúc vận động, khiến việc chạy, đi bộ hoặc thực hiện các động tác quen thuộc trở nên khó khăn.
• Sưng hoặc căng phồng vùng cơ: Khoang cơ bị ảnh hưởng đôi khi có biểu hiện căng hoặc phồng rõ hơn khi vận động, mặc dù dấu hiệu này không xuất hiện ở tất cả người bệnh.
• Khó kiểm soát một số động tác: Khi các cơ và dây thần kinh liên quan bị ảnh hưởng, người bệnh có thể gặp khó khăn khi nâng bàn chân hoặc thực hiện những chuyển động nhất định.

Một đặc điểm gợi ý hội chứng khoang do gắng sức mạn tính là tính chất lặp lại của triệu chứng. Chẳng hạn, người bệnh có thể bắt đầu đau cẳng chân sau một quãng chạy tương đối ổn định, cảm giác đau tăng lên khi tiếp tục chạy và giảm dần sau khi dừng lại. Ở một số trường hợp, cả hai chân đều bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, mức độ triệu chứng giữa hai bên có thể không giống nhau.

Các biểu hiện trên không đặc hiệu hoàn toàn cho hội chứng khoang do gắng sức mạn tính. Đau cẳng chân khi vận động còn có thể liên quan đến tổn thương xương do quá tải, bệnh lý gân cơ hoặc rối loạn tuần hoàn. Vì vậy, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Biến chứng có thể gặp khi mắc hội chứng khoang do gắng sức mạn tính

Hội chứng khoang do gắng sức mạn tính thường không gây tổn thương mô cấp tính nghiêm trọng như hội chứng khoang cấp tính. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn thường xuyên, bệnh vẫn có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt. Một số hậu quả có thể gặp bao gồm:

• Hạn chế khả năng vận động: Đau và căng tức khiến người bệnh phải giảm thời gian, cường độ hoặc tần suất hoạt động thể chất.
• Giảm hiệu suất thể thao: Các triệu chứng tái diễn có thể làm gián đoạn quá trình tập luyện, đặc biệt ở người chạy bộ hoặc vận động viên.
• Ảnh hưởng đến chức năng cơ và thần kinh: Một số trường hợp có thể xuất hiện yếu cơ, tê bì hoặc rối loạn vận động trong các đợt tăng áp lực khoang.
• Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống: Việc thường xuyên phải ngừng vận động vì đau có thể gây bất tiện trong sinh hoạt, công việc và các hoạt động giải trí.

Tổn thương cơ hoặc thần kinh vĩnh viễn không phải là diễn tiến thường gặp của hội chứng khoang do gắng sức mạn tính. Tuy nhiên, các triệu chứng thần kinh kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng cần được đánh giá để loại trừ những nguyên nhân khác.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám nếu xuất hiện một trong những tình huống sau:

• Đau hoặc căng tức cẳng chân tái diễn mỗi khi chạy bộ, đi bộ nhanh hoặc tập luyện.
• Đau tăng dần khi vận động, khiến phải dừng hoạt động.
• Xuất hiện tê bì, ngứa ran hoặc yếu cơ trong lúc tập luyện.
• Các triệu chứng không cải thiện dù đã giảm cường độ vận động hoặc nghỉ ngơi.
• Đau ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc hoặc khả năng tham gia thể thao.

Đặc biệt, nếu xuất hiện đau dữ dội đột ngột, sưng căng nhanh, tê yếu tăng lên hoặc đau kéo dài không giảm khi nghỉ ngơi, người bệnh cần được đánh giá y tế khẩn cấp. Những biểu hiện này có thể liên quan đến hội chứng khoang cấp tính hoặc các tình trạng nghiêm trọng khác.

Nguyên nhân chính xác của hội chứng khoang do gắng sức mạn tính hiện chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, cơ chế trung tâm được cho là sự gia tăng áp lực bất thường trong khoang cơ khi hoạt động thể chất. Bình thường, khi cơ co bóp và hoạt động nhiều hơn, nhu cầu cung cấp oxy và chất dinh dưỡng tăng lên. Lưu lượng máu đến cơ gia tăng, đồng thời thể tích cơ có thể tăng tạm thời.

Các khoang cơ được bao quanh bởi lớp mạc có độ đàn hồi tương đối hạn chế. Khi thể tích cơ tăng nhưng không gian bên trong khoang không giãn nở tương ứng, áp lực có thể tăng lên.

Ở người mắc hội chứng khoang do gắng sức mạn tính, sự gia tăng áp lực này có thể vượt quá khả năng thích nghi bình thường của các mô trong khoang. Áp lực tăng được cho là có thể gây ra những thay đổi sau:

• Ảnh hưởng đến tuần hoàn tại cơ: Áp lực trong khoang tăng có thể cản trở quá trình tưới máu bình thường, làm giảm khả năng đáp ứng nhu cầu chuyển hóa của cơ khi hoạt động.
• Tác động đến dây thần kinh: Các dây thần kinh đi qua khoang cơ có thể chịu ảnh hưởng của áp lực tăng, dẫn đến tê bì, ngứa ran hoặc yếu cơ.
• Gây đau và rối loạn chức năng cơ: Sự kết hợp giữa thay đổi áp lực, tuần hoàn và hoạt động thần kinh có thể góp phần hình thành các triệu chứng đặc trưng.

Một số giả thuyết cho rằng đặc điểm cấu trúc của mạc cơ, khả năng giãn nở của khoang và sự thay đổi thể tích cơ trong quá trình vận động có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của bệnh.

Tuy nhiên, không phải mọi người có áp lực khoang tăng khi vận động đều xuất hiện triệu chứng. Điều này cho thấy cơ chế bệnh có thể phức tạp và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố.

Hội chứng khoang do gắng sức mạn tính thường liên quan đến những hoạt động sử dụng lặp đi lặp lại cùng một nhóm cơ, nhưng bản thân việc vận động không đồng nghĩa với việc chắc chắn mắc bệnh.

Những ai có nguy cơ mắc hội chứng khoang do gắng sức mạn tính?

Hội chứng khoang do gắng sức mạn tính có thể xảy ra ở nhiều đối tượng, nhưng thường được ghi nhận ở những người tham gia hoạt động thể chất có tính lặp lại. Các nhóm thường được đề cập bao gồm:

• Người chạy bộ thường xuyên: Hoạt động chạy tạo ra những chu kỳ co cơ lặp lại liên tục, đặc biệt tại các khoang cơ cẳng chân.
• Vận động viên: Những người tham gia các môn thể thao đòi hỏi chạy, nhảy hoặc sử dụng một nhóm cơ với cường độ cao có thể gặp tình trạng này.
• Người trẻ tuổi: Bệnh thường được nhận diện ở thanh thiếu niên và người trưởng thành trẻ tuổi có hoạt động thể chất thường xuyên, nhưng không giới hạn ở nhóm tuổi này.
• Người tham gia các hoạt động thể lực lặp lại: Những công việc hoặc hình thức tập luyện sử dụng liên tục một nhóm cơ cũng có thể liên quan đến triệu chứng.

Việc thuộc một trong những nhóm trên không có nghĩa là người đó chắc chắn mắc bệnh. Ngược lại, người không tham gia thể thao chuyên nghiệp vẫn có thể gặp hội chứng khoang do gắng sức mạn tính.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc hội chứng khoang do gắng sức mạn tính

Các yếu tố liên quan đến nguy cơ mắc bệnh chủ yếu được ghi nhận trong bối cảnh hoạt động thể chất và đặc điểm cơ học của hệ vận động. Một số yếu tố đáng chú ý bao gồm:

• Hoạt động vận động lặp đi lặp lại: Chạy bộ hoặc thực hiện liên tục cùng một động tác có thể làm tăng nhu cầu hoạt động của các nhóm cơ trong khoang.
• Cường độ tập luyện cao: Hoạt động thể chất đòi hỏi cơ làm việc liên tục có thể khiến các triệu chứng xuất hiện rõ hơn ở người có khuynh hướng mắc bệnh.
• Đặc điểm cơ học khi vận động: Dáng chạy, cách tiếp đất và sự phân bố lực lên các nhóm cơ có thể liên quan đến triệu chứng ở một số người, nhưng vai trò của chúng trong việc gây bệnh chưa được xác định chắc chắn.
• Đặc điểm cấu trúc khoang cơ: Khả năng giãn nở của mạc cơ và không gian khoang có thể ảnh hưởng đến sự thay đổi áp lực khi vận động. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng đầy đủ để xem đây là yếu tố dự báo nguy cơ độc lập.

Trong các yếu tố trên, hình thức và cường độ vận động có thể điều chỉnh được. Ngược lại, những đặc điểm giải phẫu của khoang cơ thường không thể thay đổi bằng các biện pháp sinh hoạt thông thường.

Hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định một chế độ ăn uống, môi trường sống hoặc thói quen sinh hoạt cụ thể ngoài hoạt động thể chất có thể trực tiếp làm tăng nguy cơ mắc hội chứng này.

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán hội chứng khoang do gắng sức mạn tính

Chẩn đoán hội chứng khoang do gắng sức mạn tính chủ yếu dựa vào mối liên quan giữa triệu chứng và vận động, kết hợp đánh giá áp lực khoang cơ và loại trừ các nguyên nhân gây đau khác.

Khai thác bệnh sử và khám lâm sàng

Bác sĩ tìm hiểu vị trí đau, thời điểm xuất hiện, hoạt động gây đau và thời gian triệu chứng giảm sau khi nghỉ ngơi. Đặc điểm đau tái diễn sau một khoảng thời gian hoặc cường độ vận động tương đối ổn định là dấu hiệu quan trọng giúp định hướng chẩn đoán. Khi khám, bác sĩ đánh giá độ căng cơ, vị trí đau, sức cơ, cảm giác và khả năng vận động của chi bị ảnh hưởng. Do kết quả thăm khám lúc nghỉ ngơi có thể bình thường, một số trường hợp cần được kiểm tra lại sau khi thực hiện hoạt động gây triệu chứng.

Đo áp lực trong khoang cơ

Đo áp lực khoang cơ là phương pháp thường được sử dụng để hỗ trợ xác định hội chứng khoang do gắng sức mạn tính. Bác sĩ sử dụng thiết bị chuyên dụng để ghi nhận áp lực bên trong khoang cơ khi nghỉ ngơi và sau vận động. Các tiêu chuẩn Pedowitz thường được tham khảo trong đánh giá bệnh ở cẳng chân, bao gồm một hoặc nhiều ngưỡng sau:

• Áp lực khi nghỉ ngơi từ 15 mmHg trở lên.
• Áp lực sau vận động 1 phút từ 30 mmHg trở lên.
• Áp lực sau vận động 5 phút trên 20 mmHg.

Tuy nhiên, các ngưỡng này còn hạn chế về độ chính xác và tính thống nhất giữa các nghiên cứu. Kết quả cần được đánh giá cùng triệu chứng và khám lâm sàng. Do đây là thủ thuật xâm lấn, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định khi có nghi ngờ phù hợp.

Chẩn đoán hình ảnh

Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh giúp đánh giá cấu trúc cơ, xương và mô mềm, đồng thời hỗ trợ loại trừ những nguyên nhân khác gây đau khi vận động. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Giúp phát hiện tổn thương cơ, xương và mô mềm hoặc loại trừ các nguyên nhân gây đau như tổn thương xương do quá tải. Một số kỹ thuật MRI trước và sau vận động có thể ghi nhận thay đổi trong cơ, nhưng giá trị chẩn đoán còn phụ thuộc vào quy trình thực hiện.
• Chụp X-quang: Chủ yếu giúp đánh giá tổn thương xương và loại trừ các bệnh lý khác gây đau chi dưới. Tuy nhiên, X-quang không trực tiếp phát hiện tăng áp lực khoang cơ và có thể bỏ sót tổn thương xương do quá tải ở giai đoạn sớm.

Không phải mọi trường hợp đều cần thực hiện đầy đủ các phương pháp chẩn đoán hình ảnh. Việc lựa chọn phụ thuộc vào triệu chứng và kết quả thăm khám.

Quang phổ cận hồng ngoại (NIRS)

Quang phổ cận hồng ngoại là kỹ thuật không xâm lấn sử dụng ánh sáng cận hồng ngoại để đánh giá mức độ oxy hóa của mô cơ. Phương pháp này có thể được thực hiện khi nghỉ ngơi và trong hoặc sau vận động nhằm ghi nhận sự thay đổi oxy tại vùng cơ bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, NIRS chưa được sử dụng rộng rãi như một phương pháp chẩn đoán độc lập do độ chính xác và khả năng ứng dụng còn phụ thuộc vào thiết bị, quy trình thực hiện và tiêu chuẩn đánh giá.

Các phương pháp kiểm tra bổ sung

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm Doppler mạch máu khi nghi ngờ bất thường tuần hoàn hoặc đo dẫn truyền thần kinh và điện cơ nếu có biểu hiện liên quan đến thần kinh. Những phương pháp này chủ yếu giúp loại trừ các bệnh lý khác và không được thực hiện thường quy cho tất cả người bệnh.

Phương pháp điều trị hội chứng khoang do gắng sức mạn tính hiệu quả

Điều trị hội chứng khoang do gắng sức mạn tính nhằm giảm đau, cải thiện chức năng vận động và duy trì hoạt động thể chất phù hợp. Phương pháp được lựa chọn tùy mức độ triệu chứng, khoang cơ bị ảnh hưởng và đáp ứng điều trị. Các biện pháp bảo tồn thường được cân nhắc trước, trong khi phẫu thuật có thể phù hợp với những trường hợp kéo dài hoặc ảnh hưởng đáng kể đến vận động.

Điều chỉnh hoạt động thể chất và kỹ thuật vận động

Điều chỉnh hoạt động giúp giảm áp lực lên các nhóm cơ thường xuyên xuất hiện triệu chứng. Người bệnh có thể được hướng dẫn tạm thời giảm những hoạt động gây đau và chuyển sang hình thức vận động ít tác động hơn, chẳng hạn như bơi lội nếu phù hợp. Với người chạy bộ, việc thay đổi cách tiếp đất, nhịp bước, giày thể thao hoặc bề mặt tập luyện có thể được cân nhắc. Tuy nhiên, không có kỹ thuật chạy hay loại giày nào phù hợp với tất cả trường hợp. Triệu chứng vẫn có thể tái phát khi người bệnh quay lại hoạt động gây đau trước đó.

Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Vật lý trị liệu giúp cải thiện khả năng vận động, sức mạnh cơ và sự phối hợp giữa các nhóm cơ. Chương trình phục hồi có thể bao gồm các bài tập tăng cường sức mạnh, cải thiện độ linh hoạt và điều chỉnh kỹ thuật vận động. Đối với người chạy bộ, chuyên gia có thể đánh giá dáng chạy và hướng dẫn thay đổi phù hợp nhằm giảm triệu chứng. Tuy nhiên, hiệu quả của vật lý trị liệu chưa đồng nhất giữa các nghiên cứu và không phải người bệnh nào cũng có thể trở lại mức vận động ban đầu chỉ bằng phương pháp này.

Điều trị bằng thuốc

Bác sĩ có thể cân nhắc thuốc giảm đau hoặc chống viêm nhằm kiểm soát triệu chứng trong một số trường hợp. Tuy nhiên, thuốc không giải quyết trực tiếp nguyên nhân cơ học gây tăng áp lực trong khoang cơ nên hiệu quả lâu dài có thể hạn chế. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau kéo dài để tiếp tục tập luyện khi vẫn xuất hiện triệu chứng, vì có thể làm chậm quá trình đánh giá và điều trị phù hợp.

Tiêm botulinum toxin

Tiêm botulinum toxin vào nhóm cơ bị ảnh hưởng là phương pháp đang được nghiên cứu nhằm giảm hoạt động co cơ và hạn chế tăng áp lực khoang khi vận động. Một số nghiên cứu bước đầu ghi nhận khả năng cải thiện triệu chứng, nhưng bằng chứng hiện có còn hạn chế và phương pháp này chưa được xem là điều trị tiêu chuẩn. Ngoài ra, thuốc có thể gây yếu cơ tạm thời nên cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá thận trọng trước khi chỉ định.

Phẫu thuật mở mạc giải áp khoang cơ

Phẫu thuật mở mạc giải áp khoang cơ (fasciotomy) nhằm tạo thêm không gian cho cơ giãn nở khi vận động, từ đó giảm tình trạng tăng áp lực bất thường. Phương pháp này thường được cân nhắc khi triệu chứng kéo dài, ảnh hưởng đáng kể đến vận động và không đáp ứng với điều trị bảo tồn phù hợp. 

Phẫu thuật có thể cải thiện đau và khả năng trở lại hoạt động thể chất, nhưng kết quả phụ thuộc vào vị trí khoang cơ và đặc điểm bệnh. Những nguy cơ có thể gặp gồm nhiễm trùng, sẹo, tổn thương thần kinh, tê bì, yếu cơ hoặc triệu chứng kéo dài, tái phát. Vì vậy, quyết định phẫu thuật cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ lợi ích và nguy cơ.

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của hội chứng khoang do gắng sức mạn tính

Chế độ sinh hoạt

Người bệnh có thể tham khảo những nguyên tắc chăm sóc sau để giảm khó chịu và hỗ trợ duy trì chức năng vận động:

• Điều chỉnh cường độ vận động: Giảm hoặc tạm ngừng những hoạt động thường xuyên gây đau, đặc biệt khi triệu chứng tăng dần trong lúc tập luyện.
• Lựa chọn hoạt động thay thế: Ưu tiên các hình thức vận động không gây triệu chứng, phù hợp với tình trạng cơ xương khớp và hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Theo dõi triệu chứng: Ghi nhận thời điểm xuất hiện đau, thời gian vận động trước khi đau và mức độ cải thiện sau nghỉ ngơi để hỗ trợ quá trình tái khám.
• Thực hiện chương trình phục hồi chức năng: Tuân thủ các bài tập và hướng dẫn được xây dựng phù hợp với tình trạng bệnh.
• Sử dụng dụng cụ hỗ trợ phù hợp: Lựa chọn giày thể thao hoặc dụng cụ chỉnh hình theo đánh giá chuyên môn nếu có chỉ định.
• Tránh cố gắng vận động khi đau tăng: Không tiếp tục hoạt động cường độ cao khi xuất hiện đau rõ rệt, tê bì hoặc yếu cơ.
• Tái khám theo hướng dẫn: Thông báo cho bác sĩ nếu triệu chứng không cải thiện, tái phát thường xuyên hoặc ảnh hưởng ngày càng nhiều đến sinh hoạt.

Việc nghỉ ngơi có thể giúp triệu chứng giảm tạm thời, nhưng không đồng nghĩa bệnh đã được giải quyết hoàn toàn. Người bệnh cần được đánh giá lại nếu các biểu hiện tiếp tục xuất hiện khi quay lại vận động.

Chế độ dinh dưỡng

Hiện chưa có chế độ ăn đặc hiệu được chứng minh có thể điều trị hội chứng khoang do gắng sức mạn tính hoặc trực tiếp làm giảm áp lực trong khoang cơ.

Tuy nhiên, chế độ dinh dưỡng cân đối vẫn có vai trò hỗ trợ sức khỏe cơ xương khớp và quá trình phục hồi khi người bệnh tham gia vật lý trị liệu hoặc sau phẫu thuật. Một số nguyên tắc dinh dưỡng có thể áp dụng bao gồm:

• Bổ sung protein phù hợp: Sử dụng đa dạng thực phẩm như thịt nạc, cá, trứng, sữa và các loại đậu để cung cấp nguyên liệu cần thiết cho quá trình duy trì và phục hồi mô cơ.
• Ăn đa dạng rau xanh và trái cây: Cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ cần thiết cho hoạt động bình thường của cơ thể.
• Bổ sung đủ năng lượng: Duy trì khẩu phần phù hợp với nhu cầu sinh hoạt, mức độ vận động và quá trình phục hồi.
• Uống đủ nước: Đảm bảo lượng nước phù hợp với điều kiện thời tiết, mức độ hoạt động và nhu cầu cơ thể.
• Hạn chế chế độ ăn mất cân đối: Tránh kiêng khem quá mức hoặc tự ý loại bỏ nhiều nhóm thực phẩm khi không có chỉ định chuyên môn.

Phương pháp phòng ngừa hội chứng khoang do gắng sức mạn tính hiệu quả

Hiện chưa có phương pháp được chứng minh có thể ngăn ngừa hoàn toàn hội chứng khoang do gắng sức mạn tính. Tuy nhiên, một số biện pháp liên quan đến quản lý hoạt động thể chất có thể giúp hạn chế tình trạng quá tải cơ và hỗ trợ phát hiện sớm những bất thường khi vận động. Đối với người chưa mắc bệnh, có thể cân nhắc những biện pháp sau:

• Tăng cường độ tập luyện hợp lý: Điều chỉnh thời gian, tần suất và cường độ hoạt động theo khả năng thích nghi của cơ thể, tránh tăng khối lượng tập luyện quá đột ngột.
• Đa dạng hóa hoạt động thể chất: Kết hợp các hình thức vận động khác nhau nhằm tránh liên tục tạo áp lực lên cùng một nhóm cơ.
• Chú ý kỹ thuật vận động: Duy trì kỹ thuật phù hợp với đặc điểm cơ thể và loại hình thể thao, đồng thời tìm kiếm hướng dẫn chuyên môn khi thường xuyên gặp khó chịu.
• Sử dụng giày thể thao phù hợp: Lựa chọn giày đáp ứng đặc điểm bàn chân và yêu cầu của hoạt động thể chất.
• Bố trí thời gian nghỉ ngơi: Sắp xếp thời gian phục hồi phù hợp giữa các buổi tập luyện để hạn chế tình trạng quá tải cơ.
• Nhận biết dấu hiệu bất thường: Không chủ quan khi đau, căng tức hoặc tê bì xuất hiện lặp lại trong lúc vận động.