Vì sao trào ngược dạ dày gây nấc cụt và cách khắc phục?

Nấc cụt thường tự hết sau một thời gian ngắn và ít gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc đi kèm ợ nóng, ợ chua, người bệnh cần chú ý đến khả năng mắc trào ngược dạ dày. Vậy vì sao bệnh lý này gây nấc cụt, tình trạng có nguy hiểm không và cần làm gì để cải thiện? Những thông tin dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân và cách khắc phục.

Vì sao trào ngược dạ dày gây nấc cụt?

Nấc cụt hình thành do cơ hoành co thắt ngoài ý muốn, khiến dây thanh âm đóng lại nhanh chóng và tạo ra âm thanh đặc trưng. Đây là phản ứng tự nhiên của cơ thể, có thể xảy ra nhiều lần trong đời.

Ở người mắc trào ngược dạ dày, trào ngược dạ dày - thực quản (GERD) có thể gây nấc cụt vì dịch trào ngược kích thích các đường thần kinh tham gia phản xạ nấc, đồng thời có thể gây chướng dạ dày và kích thích cơ hoành.

• Ợ hơi, ợ nóng, ợ chua và cảm giác nóng cồn cào trong bụng;
• Khó nuốt, đau tức ngực và khàn giọng;
• Ho, buồn nôn, nôn hoặc đắng miệng.

Việc nhận biết các biểu hiện đi kèm giúp người bệnh chú ý hơn đến tình trạng sức khỏe và chủ động thăm khám khi cần thiết.

Nấc cụt do trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?

Bản thân nấc cụt thường không đáng lo ngại nếu chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, khi nguyên nhân liên quan đến trào ngược dạ dày kéo dài và không được kiểm soát, người bệnh có nguy cơ gặp những biến chứng ảnh hưởng đến dạ dày và thực quản.

Các biến chứng có thể gặp bao gồm:

• Viêm loét dạ dày, thực quản: Axit trào ngược có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ niêm mạc, gây viêm, loét và khiến tổn thương kéo dài.
• Barrett thực quản: Tình trạng trào ngược lặp đi lặp lại có thể làm thay đổi cấu trúc tế bào lót thực quản. Đây là biến chứng đáng lưu ý vì có liên quan đến nguy cơ biến đổi tế bào theo hướng ác tính.
• Ung thư thực quản: Mặc dù không phải trường hợp trào ngược nào cũng tiến triển thành ung thư, việc chủ quan và không kiểm soát bệnh có thể làm tăng nguy cơ biến chứng. Vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) cũng được đề cập như một yếu tố liên quan đến ung thư dạ dày.

Vì vậy, người bệnh không nên xem nhẹ tình trạng nấc cụt kéo dài, nhất là khi xuất hiện đồng thời với các triệu chứng trào ngược. Thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.

Bị nấc cụt do trào ngược dạ dày phải làm gì?

Để cải thiện tình trạng nấc cụt, người bệnh cần chú trọng kiểm soát nguyên nhân gây trào ngược, kết hợp điều chỉnh thói quen sinh hoạt và áp dụng các biện pháp hỗ trợ giảm nấc.

Điều trị trào ngược dạ dày

Việc kiểm soát trào ngược dạ dày - thực quản có vai trò quan trọng trong cải thiện nấc cụt và các triệu chứng đi kèm. Phương pháp điều trị thường kết hợp sử dụng thuốc với thay đổi lối sống, đồng thời cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ trong suốt quá trình điều trị. Để hỗ trợ kiểm soát bệnh, người bệnh nên thực hiện những thay đổi sau:

• Hạn chế cà phê, chocolate, nước chanh, đồ uống có gas, giấm và cà chua.
• Tránh ăn trong vòng ít nhất 2 giờ trước khi ngủ và kê cao đầu khi ngủ.
• Chia nhỏ khẩu phần thành nhiều bữa, tránh ăn quá no.
• Không lao động, tập luyện hoặc cúi người về phía trước ngay sau khi ăn.
• Bỏ hút thuốc lá, tránh tăng cân và không mặc quần áo quá chật.

Bên cạnh điều chỉnh lối sống, bác sĩ có thể lựa chọn các nhóm thuốc phù hợp với tình trạng bệnh:

• Thuốc trung hòa axit: Giúp giảm nhanh triệu chứng, thường được dùng sau ăn từ 1 - 3 giờ. Các chế phẩm phối hợp nhôm hydroxyd và magie hydroxyd có thể được bào chế dưới dạng viên nén, gel hoặc bột cốm.
• Thuốc ức chế bơm proton: Bao gồm omeprazol, lansoprazol, pantoprazol và esomeprazol. Thời gian và liều dùng cần được bác sĩ xác định dựa trên đáp ứng điều trị.
• Thuốc ức chế thụ thể H2: Gồm các thuốc như cimetidin và famotidin, có thể được sử dụng trong những trường hợp trào ngược mức độ nhẹ đến trung bình theo chỉ định chuyên môn.

Nếu điều trị bằng thuốc kết hợp thay đổi lối sống không đạt hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật chống trào ngược. Một phương pháp được sử dụng là phẫu thuật Nissen qua nội soi ổ bụng.

Cách để giảm cơn nấc cụt

Trong khi kiểm soát bệnh nền, người bệnh có thể thử một số biện pháp hỗ trợ nhằm rút ngắn cơn nấc và giảm cảm giác khó chịu. Các phương pháp thường được áp dụng gồm:

• Uống từng ngụm nước nhỏ: Có thể giúp ngắt quãng cơn co thắt cơ hoành và hỗ trợ giảm nấc.
• Điều chỉnh nhịp thở: Hít sâu, nín thở khoảng 15 giây rồi từ từ thở ra.
• Bịt tai: Dùng hai ngón tay trỏ bịt tai trong khoảng ba phút, sau đó uống một ngụm nước lạnh.

Ngoài ra, việc tập trung vào một hoạt động cần sự chú ý như giải toán hoặc xem các chương trình thể thao cũng có thể giúp giảm nấc cụt ở một số người. Các biện pháp trên chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế việc điều trị nguyên nhân. Nếu nấc kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm triệu chứng trào ngược rõ rệt, người bệnh nên thăm khám thay vì chỉ áp dụng mẹo tại nhà.

Tình trạng trào ngược dạ dày gây nấc cụt có thể làm người bệnh khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Để cải thiện triệu chứng, người bệnh nên điều chỉnh chế độ ăn uống, thay đổi thói quen sinh hoạt và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Nếu nấc cụt kéo dài hoặc tái phát thường xuyên, người bệnh cần thăm khám sớm để xác định nguyên nhân và có biện pháp xử trí phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng.