Tức ngực khó thở nên làm gì? Nguyên nhân và cách phòng ngừa

Tức ngực khó thở có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như nhiễm vi khuẩn, virus, hen suyễn hay các bệnh lý liên quan đến phổi và tim mạch. Khi tình trạng này kéo dài, không chỉ gây mệt mỏi, khó chịu mà còn ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ tiến triển thành bệnh mạn tính.

Tức ngực khó thở nên làm gì?

Thở mím môi

Thở mím môi là một phương pháp hô hấp đơn giản nhưng hiệu quả, thường được áp dụng để giảm cảm giác khó thở. Kỹ thuật này giúp đường thở được mở rộng hơn, nhờ đó quá trình hít vào và thở ra trở nên nhẹ nhàng, sâu và dễ kiểm soát. Đồng thời, thở mím môi còn hỗ trợ đẩy không khí ứ đọng và các yếu tố cản trở lưu thông khí ra khỏi phổi.

Bạn có thể thực hiện kỹ thuật này bất cứ lúc nào xuất hiện tình trạng khó thở, đặc biệt khi gắng sức như mang vác vật nặng, leo cầu thang hoặc làm việc nặng.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Giữ cơ thể ở trạng thái thoải mái, thả lỏng vùng vai và cổ.
• Bước 2: Đặt một tay lên bụng để cảm nhận nhịp thở.
• Bước 3: Hít vào chậm và sâu qua mũi trong 2 nhịp, miệng khép lại, bụng hơi phồng lên.
• Bước 4: Chúm môi lại và thở ra từ từ qua kẽ môi, cảm nhận bụng xẹp dần xuống.

Thực hiện đều đặn sẽ giúp nhịp thở ổn định hơn và cải thiện đáng kể cảm giác khó thở.

Ngồi thả lỏng và hơi nghiêng người về phía trước

Việc thư giãn cơ thể khi ngồi trên ghế giúp tinh thần được thả lỏng, đồng thời hỗ trợ quá trình hô hấp diễn ra thuận lợi và nhẹ nhàng hơn.

Cách thực hiện tư thế này như sau:

• Ngồi vững trên ghế, bàn chân đặt phẳng trên sàn, thân trên hơi nghiêng về phía trước.
• Nhẹ nhàng đặt khuỷu tay lên đầu gối hoặc dùng hai tay đỡ cằm.
• Giữ cho vùng vai và cổ luôn ở trạng thái thoải mái, không gồng cứng.

Hít hơi nước

Xông hoặc hít hơi nước ấm có tác dụng làm thông thoáng đường mũi, giúp việc thở trở nên dễ dàng hơn. Hơi nước ấm và độ ẩm cao còn giúp làm loãng dịch nhầy trong đường hô hấp, từ đó góp phần giảm cảm giác khó thở.

Để thực hiện tại nhà, bạn có thể làm theo các bước sau:

• Đổ nước nóng vào một chiếc bát lớn.
• Nhỏ thêm vài giọt tinh dầu bạc hà hoặc tinh dầu khuynh diệp.
• Cúi mặt gần bát nước và trùm khăn kín đầu để giữ hơi.
• Hít thở sâu, đều để hơi nước đi vào đường hô hấp.

Lưu ý, nên để nước nguội bớt sau khi đun sôi nhằm tránh nguy cơ bỏng da do hơi nước quá nóng.

Lựa chọn tư thế thư giãn phù hợp

Không ít người gặp tình trạng khó thở khi ngủ, khiến giấc ngủ bị gián đoạn nhiều lần và làm suy giảm chất lượng nghỉ ngơi. Việc điều chỉnh tư thế ngủ sao cho dễ chịu và được nâng đỡ tốt có thể hỗ trợ cải thiện đáng kể tình trạng này. Khi cơ thể được đặt ở tư thế thoải mái, một số người sẽ cảm thấy thư giãn hơn và nhịp thở dần ổn định. Đặc biệt, cách này rất hữu ích nếu thở gấp xuất phát từ căng thẳng tinh thần hoặc vận động quá sức.

Một số tư thế có thể giúp giảm áp lực lên đường hô hấp và hỗ trợ hô hấp hiệu quả hơn gồm:

• Ngồi trên ghế và hơi cúi người về phía trước, tốt nhất là tựa đầu lên mặt bàn.
• Ngồi hoặc đứng dựa lưng vào tường để cơ thể được nâng đỡ.
• Đứng chống hai tay lên bàn nhằm giảm bớt áp lực dồn lên chân.
• Nằm nghiêng sang một bên, kẹp một chiếc gối giữa hai chân, kê đầu cao bằng một hoặc vài chiếc gối sao cho dễ chịu nhất, đồng thời giữ cột sống thẳng.
• Nằm ngửa, lưng thẳng, kê cao đầu bằng một đến hai chiếc gối (tùy cảm giác), kết hợp đặt thêm một chiếc gối dưới hai đầu gối.

Sử dụng quạt hỗ trợ hô hấp

Một số nghiên cứu cho thấy việc dùng quạt cầm tay để tạo luồng không khí thổi qua vùng mũi và mặt có thể giúp làm dịu cảm giác khó thở. Khi cảm nhận được không khí lưu thông trong lúc hít vào, người bệnh thường có cảm giác như phổi được cung cấp thêm không khí, từ đó dễ thở hơn. Phương pháp này đã được ghi nhận là giúp giảm cảm giác khó chịu do khó thở.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quạt chỉ giúp cải thiện cảm giác chủ quan, chứ không có tác dụng điều trị nếu nguyên nhân khó thở bắt nguồn từ các bệnh lý nền tiềm ẩn.

Sử dụng cà phê

Hàm lượng caffeine trong cà phê có khả năng làm giảm tình trạng mỏi mệt của các cơ tham gia vào quá trình hô hấp. Nhờ tác động này, uống cà phê đen có thể hỗ trợ cải thiện cảm giác khó thở, giúp việc hít thở trở nên nhẹ nhàng hơn.

Một số nghiên cứu cho thấy caffeine có thể mang lại tác dụng cải thiện nhẹ chức năng phổi ở người mắc hen suyễn. Mặc dù mức độ ảnh hưởng không quá mạnh, nhưng cũng đủ để hỗ trợ người bệnh thở dễ dàng hơn. Tuy nhiên, không nên quá lạm dụng cà phê vì sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực.

Song song với đó, việc điều chỉnh lối sống đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát triệu chứng. Cụ thể, bỏ thuốc lá, tránh tiếp xúc với khói thuốc, các tác nhân gây dị ứng và ô nhiễm không khí sẽ góp phần hạn chế tình trạng khó thở cũng như giảm nguy cơ xuất hiện các cơn hen.

Uống trà gừng

Trà gừng là một biện pháp tự nhiên khác giúp giảm cảm giác nặng nề ở đường hô hấp trên, đặc biệt khi mũi bị nghẹt khiến bạn phải thở bằng miệng.

Gừng được xem là nguyên liệu có đặc tính làm dịu và rất dễ tìm. Bạn chỉ cần gọt vỏ, thái vài lát gừng tươi cho vào khoảng hai cốc nước sôi, đậy kín trong khoảng 10 phút. Sau đó, có thể thêm chanh và mật ong để tăng hương vị rồi uống khi còn ấm. Nhiều người nhận thấy hơi thở thông thoáng và dễ chịu hơn sau khi sử dụng.

Trong trường hợp khó thở kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu nghiêm trọng, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định chính xác nguyên nhân. Nếu đã được chẩn đoán hen suyễn, hãy luôn mang theo bình xịt giãn phế quản để hỗ trợ đường thở khi cần.

Bị tức ngực khó thở thường liên quan đến những bệnh lý nào?

Tình trạng đau tức ngực kèm theo khó thở có thể là biểu hiện của nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, thường gặp nhất ở các bệnh lý tim mạch, hô hấp và một số cơ quan khác. Cụ thể:

• Bệnh lý tim mạch: Các rối loạn về tim thường gây cảm giác nặng ngực, khó thở, tiêu biểu như rối loạn nhịp tim, suy tim, viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim, bệnh van tim, bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, phình hoặc bóc tách động mạch chủ ngực…
• Bệnh lý hô hấp: Nhiều bệnh về phổi và đường thở cũng gây tức ngực, khó thở, bao gồm hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), viêm phế quản, viêm phổi, viêm màng phổi, tăng áp động mạch phổi, lao phổi, thuyên tắc phổi, xẹp phổi, u phổi, u trung thất…
• Rối loạn tâm thần, tâm lý: Một số tình trạng như rối loạn lo âu lan tỏa, cơn hoảng sợ có thể gây cảm giác khó thở, tức ngực dù không có tổn thương thực thể rõ ràng.
• Bệnh lý đường tiêu hóa: Các vấn đề như viêm loét dạ dày - tá tràng, trào ngược dạ dày thực quản cũng có thể gây đau tức vùng ngực, dễ nhầm lẫn với bệnh tim.

Làm thế nào để phòng ngừa tình trạng tức ngực, khó thở?

Để điều trị hiệu quả tình trạng tức ngực kèm khó thở, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, xác định nguyên nhân và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Tuy nhiên, nhằm hạn chế nguy cơ xuất hiện triệu chứng này cũng như phòng tránh các biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe, bạn có thể áp dụng một số biện pháp dự phòng sau:

• Tăng cường vận động thể chất: Duy trì thói quen tập luyện đều đặn mỗi ngày khoảng 30 phút với các hình thức phù hợp như đi bộ, đạp xe, yoga hoặc thiền giúp nâng cao sức bền và cải thiện chức năng tim phổi.
• Xây dựng chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học: Đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, đồng thời hạn chế các thực phẩm chứa nhiều cholesterol, chất béo bão hòa và đồ ăn chế biến sẵn.
• Tránh sử dụng chất kích thích: Hạn chế tối đa hoặc không sử dụng thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích khác nhằm giảm áp lực lên hệ tim mạch và hô hấp.
• Giảm căng thẳng và gánh nặng thể chất: Tránh làm việc quá sức, hạn chế các công việc nặng nhọc hoặc môi trường gây áp lực, stress kéo dài.
• Thăm khám sức khỏe định kỳ: Chủ động kiểm tra sức khỏe thường xuyên giúp phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn và có hướng can thiệp kịp thời.

Trên đây là những thông tin giúp giải đáp thắc mắc tức ngực khó thở nên làm gì cùng một số kiến thức liên quan đến tình trạng này. Hy vọng qua những tư vấn từ bác sĩ, bạn đã hiểu rõ hơn về nguyên nhân, cách phòng ngừa cũng như hướng xử trí phù hợp. Trong trường hợp thường xuyên gặp tình trạng tức ngực kèm khó thở, kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, bạn nên chủ động liên hệ với bác sĩ chuyên khoa thăm khám, chẩn đoán chính xác và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.