Triệu chứng mắt đỏ khi bị Covid-19 có nguy hiểm không?

Dịch Covid-19 không ngừng biến đổi với sự xuất hiện của nhiều biến thể mới, trong đó biến thể Arcturus (XBB.1.16) đang thu hút sự chú ý vì có thể gây triệu chứng viêm kết mạc, đau mắt đỏ, nhất là ở trẻ em. Khi xuất hiện triệu chứng bất thường ở mắt trong hoặc sau thời gian mắc Covid, nhiều người không khỏi lo lắng liệu mắt đỏ khi bị Covid-19 có nguy hiểm không?

Đau mắt đỏ khi mắc Covid-19

Khi đại dịch Covid-19 bước sang giai đoạn có nhiều biến thể mới, các biểu hiện và đường lây truyền của virus cũng ngày càng trở nên phức tạp. Đáng chú ý, một số chuyên gia cảnh báo rằng đau mắt đỏ không chỉ là triệu chứng mà còn có thể là một hình thức lây lan mới của virus SARS-CoV-2.

Theo Tiến sĩ William Schaffner, chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Đại học Vanderbilt (Hoa Kỳ), virus gây Covid-19 hoàn toàn có thể tồn tại trên đầu ngón tay, đặc biệt khi người bệnh dụi mắt hay tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt. Điều này càng nguy hiểm hơn ở trẻ em, những đối tượng thường xuyên sờ tay lên mặt, mắt và chia sẻ đồ chơi với nhau. Chính vì vậy, đau mắt đỏ có thể trở thành một "cửa ngõ lây nhiễm" tiềm ẩn, dễ khiến dịch bệnh bùng phát nhanh chóng trong cộng đồng.

Biến thể XBB.1.16, hay còn được gọi là Arcturus được phát hiện lần đầu vào tháng 1/2023, hiện đang khiến nhiều quốc gia ghi nhận sự gia tăng đột biến về số ca nhiễm. Từ đầu tháng 4, một số cơ sở y tế tại Ấn Độ và các nước châu Á đã chính thức ghi nhận viêm kết mạc như một triệu chứng điển hình của Covid-19, đặc biệt là ở trẻ nhỏ.

Tại Bệnh viện Mangla, Bijnor (Ấn Độ), bác sĩ nhi khoa Vipin Vashishtha cho biết, trong những ngày gần đây, có nhiều trường hợp trẻ sơ sinh nhập viện với triệu chứng sốt cao, cảm lạnh, ho nhẹ và đau mắt đỏ không mủ, kèm theo ngứa và dính mắt vào buổi sáng. Điều đáng nói là những biểu hiện này không phổ biến trong các đợt dịch Covid-19 trước đây, cho thấy biến thể mới đang gây ra các phản ứng lâm sàng khác biệt.

Tình trạng viêm kết mạc tuy nhẹ, nhưng nếu không được phát hiện và kiểm soát đúng cách, có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi lây nhiễm Covid-19, đặc biệt ở môi trường đông người như trường học, nhà trẻ. Do đó, việc giữ vệ sinh mắt, rửa tay thường xuyên và hạn chế tiếp xúc khi có triệu chứng đau mắt đỏ là điều rất cần thiết trong thời điểm hiện tại.

Biến thể XBB.1.16 có thể gây đau mắt đỏ khi mắc Covid-19

Mỗi khi virus SARS-CoV-2 xuất hiện biến thể mới, các biểu hiện lâm sàng của bệnh Covid-19 cũng có thể thay đổi đáng kể. Trong thời gian gần đây, giới chuyên gia y tế toàn cầu đang đặc biệt quan tâm đến biến thể phụ XBB.1.16, còn được gọi với cái tên "Arcturus" một nhánh mới của Omicron. Biến thể này không chỉ gây ra các triệu chứng hô hấp thông thường như chảy nước mũi, ho, hay sốt, mà còn có thể gây viêm kết mạc (đau mắt đỏ) một triệu chứng khá đặc biệt, đặc biệt thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), biến thể Arcturus đã được ghi nhận tại ít nhất 29 quốc gia, cho thấy mức độ lan rộng và khả năng lây truyền khá mạnh. Mặc dù XBB.1.5 vẫn đang chiếm tỷ lệ cao trong số các ca nhiễm Covid-19 toàn cầu, nhưng thống kê gần đây của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho thấy tỷ lệ ca mắc XBB.1.16 đang gia tăng nhanh chóng, từ 3,9% lên đến 7,2% chỉ trong vòng một tuần, gần như gấp đôi.

Tiến sĩ William Schaffner, chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Đại học Vanderbilt (Hoa Kỳ), cho biết Arcturus có một số đặc điểm khác biệt so với các biến thể trước. Mặc dù về cấu trúc nó gần giống với XBB.1.5, nhưng có một đột biến đặc biệt ở protein gai, giúp virus dễ dàng xâm nhập vào tế bào và lây lan nhanh hơn. Ngoài ra, ông cũng cảnh báo rằng biến thể này có thể gây sốt và viêm kết mạc, khiến người bệnh đặc biệt là trẻ nhỏ xuất hiện triệu chứng đỏ mắt, ngứa rát, chảy nước mắt giống như bị nhiễm virus thường gặp ở mắt.

Đau mắt đỏ do COVID-19 thường kéo dài từ vài ngày đến một tuần và có thể tự khỏi, tuy nhiên nếu không được chăm sóc đúng cách, tình trạng viêm có thể lan rộng hoặc để lại biến chứng. Do đó, khi thấy trẻ có biểu hiện đau mắt đỏ kéo dài, kèm theo sốt hoặc các dấu hiệu hô hấp khác, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn điều trị phù hợp.

Triệu chứng mắt đỏ khi bị Covid-19 có nguy hiểm không?

Tình trạng mắt đỏ hay còn gọi là viêm kết mạc không chỉ đơn thuần là triệu chứng liên quan đến biến thể mới của virus SARS-CoV-2 như Arcturus (XBB.1.16). Trên thực tế, đây là biểu hiện phổ biến trong nhiều tình trạng sức khỏe khác nhau, từ nhiễm virus thông thường, cảm lạnh, cho đến dị ứng thời tiết, bụi bẩn, hay tiếp xúc với các chất gây kích ứng trong môi trường.

Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, mắt đỏ có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề nghiêm trọng hơn như nhiễm khuẩn, nhiễm nấm, ký sinh trùng, hoặc phản ứng với nguồn ô nhiễm không khí trong nhà. Chính vì vậy, không nên chủ quan khi trẻ có biểu hiện mắt đỏ kéo dài, nhất là khi kèm theo các triệu chứng như sốt, ho, sổ mũi, hoặc dịch tiết bất thường từ mắt.

Mặc dù viêm kết mạc thường không nguy hiểm nếu được điều trị đúng cách, nhưng trong bối cảnh xuất hiện nhiều biến thể virus mới như Arcturus, việc chủ động phòng ngừa và theo dõi triệu chứng là điều vô cùng cần thiết. Cụ thể, bạn nên:

• Giữ gìn vệ sinh cá nhân, đặc biệt là rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
• Hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng, nhất là khi đang ở nơi công cộng.
• Đeo khẩu trang khi ra ngoài, đặc biệt ở nơi đông người hoặc khi tiếp xúc gần với người có biểu hiện cảm cúm.
• Không dùng chung khăn mặt, gối hoặc vật dụng cá nhân với người khác, đặc biệt là người đang có triệu chứng đau mắt đỏ.

Điều quan trọng là cần theo dõi sát các thông tin y tế chính thống từ Bộ Y tế, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hoặc CDC Hoa Kỳ, vì các biểu hiện của virus và các biến thể mới có thể thay đổi liên tục theo thời gian. Nếu mắt đỏ đi kèm triệu chứng bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được khám và chẩn đoán chính xác, tránh tự ý điều trị tại nhà.

Triệu chứng mắt đỏ khi bị Covid-19 thường là biểu hiện nhẹ và có thể tự khỏi trong vài ngày, tuy nhiên không nên xem nhẹ nếu đi kèm các dấu hiệu như sưng đau, sốt cao, hoặc kéo dài không dứt. Đặc biệt ở trẻ nhỏ và người có hệ miễn dịch yếu, việc theo dõi kỹ các biểu hiện và chủ động thăm khám là rất quan trọng. Bên cạnh đó, giữ vệ sinh tay, không dụi mắt, đeo khẩu trang và tránh dùng chung vật dụng cá nhân là những cách hiệu quả giúp phòng ngừa cả Covid-19 và nguy cơ lây nhiễm qua đường mắt.