Trẻ sơ sinh không duỗi thẳng chân có bình thường không?

Khi chào đời, em bé thường có tư thế gập háng và gập gối, khiến đôi chân trông như co lại và chưa duỗi thẳng hoàn toàn. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh vẫn cảm thấy băn khoăn và tự hỏi liệu trẻ sơ sinh không duỗi thẳng chân có phải là một dấu hiệu đáng lo ngại hay không. Việc trang bị kiến thức đúng đắn sẽ giúp cha mẹ an tâm hơn trong hành trình chăm sóc con yêu.

Vì sao trẻ sơ sinh thường co chân?

Hiện tượng chân của trẻ sơ sinh có xu hướng co lại thay vì duỗi thẳng hoàn toàn là một đặc điểm sinh lý hết sức bình thường. Tình trạng này xuất phát chủ yếu từ tư thế của bé trong suốt thai kỳ. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ bớt đi những lo âu không đáng có.

*Cha mẹ thường lo lắng khi thấy trẻ sơ sinh không duỗi thẳng chân*

Các lý do chính bao gồm:

Tư thế bào thai: Trong quá trình phát triển bào thai, trẻ thường duy trì tư thế gập háng và gập gối. Sau khi chào đời, tư thế gập này có thể tiếp tục được duy trì trong một thời gian và dần thay đổi khi trẻ phát triển.
Phản xạ tự nhiên: Trẻ sơ sinh có nhiều phản xạ nguyên thủy, bao gồm cả phản xạ co chân khi có tác động. Đây là một phần trong quá trình phát triển hệ thần kinh bình thường của trẻ.
Sự phát triển của hệ cơ xương: Hệ cơ xương của trẻ còn rất non nớt và đang trong giai đoạn hoàn thiện. Các cơ gập (cơ co) thường khỏe hơn các cơ duỗi trong những tháng đầu đời, góp phần tạo nên tư thế co chân đặc trưng.

Cấu trúc và trục xương chân của trẻ (vốn bị cong hoặc co lại do tư thế bào thai) sẽ trải qua quá trình tự điều chỉnh và duỗi thẳng dần khi trẻ bắt đầu tập đứng và tập đi, thường kéo dài trong khoảng từ 12 đến 18 tháng tuổi (hoặc tiến triển qua các mốc sinh lý tiếp theo như chân vòng kiềng nhẹ trước khi thẳng hẳn).

Trẻ sơ sinh không duỗi thẳng chân khi nào đáng lo?

Mặc dù co chân là hiện tượng sinh lý, cha mẹ vẫn cần là những người quan sát tinh ý để nhận ra các dấu hiệu cảnh báo. Cần đưa trẻ đến thăm khám bác sĩ nếu có những bất thường sau:

Tư thế co chân kéo dài quá 6 tháng hoặc chân cứng đờ, khó duỗi: Nếu qua mốc 6 tháng mà trương lực cơ của trẻ vẫn ở trạng thái tăng cao quá mức, chân cứng đờ và kháng lại động tác duỗi, đây có thể là dấu hiệu gợi ý các bất thường về hệ thần kinh trung ương.
Sự bất đối xứng giữa hai chân (về độ co, độ linh hoạt hoặc chiều dài): Đây là dấu hiệu cảnh báo của các bệnh lý bẩm sinh về cấu trúc. Việc phát hiện trong những tháng đầu đời (đặc biệt trước khi trẻ tập đi) sẽ mang lại hiệu quả điều trị bảo tồn rất cao mà không cần phẫu thuật phức tạp.

*Việc thăm khám sớm giúp phát hiện các vấn đề về xương khớp*

Dấu hiệu bất thường ở chân trẻ cần lưu ý

Trong quá trình chăm sóc bé hàng ngày như thay tã, tắm rửa hay massage, cha mẹ hãy dành chút thời gian quan sát tư thế, hình dáng và khả năng vận động của hai chân. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu dưới đây là vô cùng quan trọng:

Bất đối xứng rõ rệt: Một chân trông khác biệt so với chân còn lại về hình dáng, chiều dài, hoặc mức độ co duỗi.
Nếp lằn đùi, mông không đều: Các nếp gấp da ở hai bên đùi hoặc dưới mông không đều có thể là dấu hiệu gợi ý bất thường khớp háng.
Hạn chế vận động khớp háng: Khi thay tã, cha mẹ nhận thấy một bên chân khó dạng sang bên hơn rõ rệt so với bên còn lại.
Bàn chân khoèo: Bàn chân của bé bị vẹo vào trong hoặc xuống dưới một cách bất thường và không thể nắn về vị trí bình thường một cách dễ dàng.
Chân cứng hoặc mềm nhão bất thường: Chân thường xuyên gồng cứng, khó vận động, có vẻ kháng lại khi được di chuyển nhẹ nhàng; hoặc ngược lại, mềm nhão bất thường, ít cử động. Những biểu hiện này cần được đánh giá trong bối cảnh toàn bộ trương lực cơ và sự phát triển vận động của trẻ.
Trẻ quấy khóc khi bị chạm vào chân: Bé tỏ ra đau đớn, khó chịu khi cha mẹ chạm hoặc cử động chân của bé.

*Cần lưu ý khi chân trẻ bất đối xứng, khó vận động hoặc có hình dạng bất thường*

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên khoa cơ xương khớp nhi ngay lập tức nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

Quan sát thấy một hoặc nhiều dấu hiệu bất thường đã liệt kê ở phần trên.
Sau 6 tháng tuổi, chân của bé vẫn co rất nhiều và không có dấu hiệu duỗi ra một cách tự nhiên.
Hai chân vận động không đối xứng: Một chân ít cử động hơn, co nhiều hơn hoặc có tầm vận động hạn chế rõ rệt so với bên còn lại.
Trẻ có biểu hiện bất thường về trương lực cơ, ví dụ chân thường xuyên gồng cứng hoặc mềm nhão bất thường, đặc biệt khi kèm theo những bất thường vận động khác.
Gia đình có tiền sử về các bệnh lý cơ xương khớp bẩm sinh như loạn sản khớp háng.

*Đừng ngần ngại tham khảo ý kiến bác sĩ khi có bất kỳ lo lắng nào*

Nhìn chung, hiện tượng trẻ sơ sinh không duỗi thẳng chân thường là một giai đoạn phát triển bình thường. Tuy nhiên, cha mẹ cần giữ vai trò là người quan sát nhạy bén. Việc theo dõi sát sao sự phát triển của con và nhận biết kịp thời các dấu hiệu cảnh báo là chìa khóa để đảm bảo bé có một hệ vận động khỏe mạnh. Đừng bao giờ do dự tìm kiếm sự tư vấn y tế chuyên nghiệp nếu bạn có bất kỳ lo ngại nào, bởi sự an tâm của bạn và sức khỏe của bé luôn là ưu tiên hàng đầu.