Trẻ sơ sinh có bị lây quai bị không? Cha mẹ cần biết để phòng ngừa sớm

Bài viết này tập trung làm rõ khả năng lây quai bị ở trẻ sơ sinh, giúp cha mẹ hiểu đúng nguy cơ lây nhiễm trong những tháng đầu đời. Nội dung cung cấp thông tin cần thiết để phụ huynh chủ động theo dõi sức khỏe của trẻ, nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và có hướng xử trí phù hợp khi nghi ngờ trẻ đã tiếp xúc với nguồn lây trong sinh hoạt hằng ngày.

Trẻ sơ sinh có bị lây quai bị không?

Trẻ sơ sinh có thể bị lây quai bị, tuy nhiên mức độ nguy cơ không hoàn toàn giống với trẻ lớn. Trẻ sơ sinh vẫn có khả năng nhiễm virus quai bị nếu tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh, đặc biệt trong giai đoạn virus dễ lây qua đường hô hấp.

Trong những tháng đầu sau sinh, trẻ nhận được một lượng kháng thể thụ động từ mẹ truyền sang trong thai kỳ. Lượng kháng thể này giúp trẻ có sự bảo vệ nhất định, nhưng không đủ để ngăn chặn hoàn toàn virus quai bị. Khi kháng thể giảm dần theo thời gian, nếu môi trường xung quanh tồn tại nguồn lây, trẻ vẫn có nguy cơ mắc bệnh. Vì vậy, cha mẹ không nên chủ quan cho rằng trẻ còn quá nhỏ thì sẽ không bị ảnh hưởng bởi quai bị.

Quai bị là bệnh gì và lây lan như thế nào?

Để đánh giá đúng mức độ nguy hiểm đối với trẻ sơ sinh, cha mẹ cần nắm rõ bản chất và cách lây truyền của bệnh quai bị.

Quai bị là bệnh gì?

Quai bị là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên, nhưng trẻ nhỏ cũng có thể mắc. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng sưng và đau tuyến nước bọt, khiến vùng má hoặc khu vực gần tai căng tức. Ngoài triệu chứng sưng tuyến nước bọt, người bệnh có thể kèm theo sốt, mệt mỏi, đau đầu và chán ăn.

Virus quai bị lây qua những con đường nào?

Virus quai bị lây chủ yếu qua đường hô hấp. Trước khi điểm qua các hình thức lây truyền, cần lưu ý rằng việc tiếp xúc gần và kéo dài sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh, đặc biệt với trẻ sơ sinh.

• Hít phải giọt bắn nhỏ khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện ở khoảng cách gần.
• Tiếp xúc trực tiếp với nước bọt hoặc dịch tiết từ mũi, miệng của người mắc bệnh.
• Dùng chung đồ dùng cá nhân như muỗng, cốc uống nước, khăn mặt có dính dịch chứa virus.

Như vậy, quai bị có khả năng lây lan khá nhanh trong môi trường sinh hoạt chung. Với trẻ sơ sinh, chỉ cần tiếp xúc gần với người đang mang virus, nguy cơ nhiễm bệnh vẫn có thể xảy ra, ngay cả khi các dấu hiệu ban đầu chưa rõ ràng. Do đó, việc hạn chế tiếp xúc và kiểm soát nguồn lây đóng vai trò rất quan trọng trong những tháng đầu đời của trẻ.

Khi nào trẻ sơ sinh có nguy cơ mắc bệnh quai bị?

Cha mẹ cần quan tâm đến những yếu tố khiến nguy cơ mắc bệnh ở trẻ tăng cao. Trên thực tế, trẻ sơ sinh dễ bị ảnh hưởng hơn nếu rơi vào các trường hợp sau:

Trẻ không được bảo vệ đầy đủ từ kháng thể của mẹ

Trong giai đoạn cuối thai kỳ, mẹ truyền một phần kháng thể sang cho con. Tuy nhiên, nếu mẹ chưa từng mắc quai bị hoặc chưa được tiêm phòng đầy đủ trước khi mang thai, lượng kháng thể truyền sang có thể không đủ, khiến trẻ dễ nhiễm bệnh khi tiếp xúc với nguồn lây.

Tiếp xúc gần với người thân đang mang mầm bệnh

Quai bị lây qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc nói chuyện gần. Trẻ sơ sinh thường được bế ẵm và chăm sóc sát sao, nên nếu người thân đang mắc bệnh hoặc mang virus nhưng chưa có biểu hiện rõ, nguy cơ lây cho trẻ vẫn có thể xảy ra, nhất là khi hôn trẻ hoặc dùng chung đồ dùng.

Hệ miễn dịch của trẻ còn yếu

Ngay cả khi nhận được kháng thể từ mẹ, mức độ bảo vệ này sẽ giảm dần sau vài tháng đầu đời. Trong khi đó, hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh chưa phát triển hoàn thiện, khiến trẻ dễ bị virus tấn công hơn so với trẻ lớn.

Mẹ hoặc người chăm sóc mắc quai bị

Nếu mẹ hoặc người trực tiếp chăm sóc mắc quai bị trước hoặc sau sinh, trẻ có nguy cơ mắc bệnh cao do tiếp xúc hằng ngày. Trong trường hợp này, cần hạn chế tiếp xúc gần, đeo khẩu trang và vệ sinh tay thường xuyên để giảm nguy cơ lây bệnh cho trẻ.

Trẻ chưa đến tuổi tiêm phòng

Trẻ sơ sinh chưa đủ tuổi tiêm phòng quai bị nên phụ thuộc hoàn toàn vào sự bảo vệ từ mẹ và những người xung quanh. Nếu gia đình có người chưa tiêm phòng đầy đủ hoặc sinh sống trong khu vực có dịch, nguy cơ trẻ mắc bệnh sẽ tăng lên.

Tóm lại, nguy cơ mắc quai bị ở trẻ sơ sinh phụ thuộc nhiều vào mức độ bảo vệ từ mẹ và môi trường sống xung quanh. Trẻ dễ bị lây bệnh hơn khi hệ miễn dịch còn yếu, chưa đến tuổi tiêm phòng và có tiếp xúc gần với người mang mầm bệnh. Chủ động phòng ngừa, hạn chế nguồn lây và theo dõi sức khỏe trẻ sát sao sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc quai bị trong giai đoạn đầu đời.

Dấu hiệu quai bị ở trẻ sơ sinh có dễ nhận biết không?

Việc nhận biết quai bị ở trẻ sơ sinh thường gặp nhiều khó khăn do các biểu hiện ban đầu không rõ ràng. Trẻ chưa thể diễn đạt cảm giác đau hay khó chịu, nên các dấu hiệu chủ yếu thể hiện thông qua thay đổi trong sinh hoạt hằng ngày.

Cha mẹ nên lưu ý nếu trẻ có các biểu hiện sau:

• Sốt nhẹ hoặc sốt vừa, kéo dài vài ngày.
• Quấy khóc nhiều hơn bình thường, nhất là khi bú hoặc khi chạm vào vùng má, vùng hàm.
• Bú kém, dễ bỏ bú do cảm giác khó chịu ở miệng.
• Vùng má hoặc khu vực gần tai có thể hơi sưng, nhưng khó nhận thấy bằng mắt thường.

Do các dấu hiệu này dễ nhầm lẫn với những bệnh nhiễm trùng khác ở trẻ nhỏ, cha mẹ cần theo dõi sát và không nên chủ quan.

Nếu bạn vẫn còn băn khoăn trẻ sơ sinh có bị lây quai bị không hoặc nhận thấy trẻ xuất hiện những biểu hiện bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm để được bác sĩ tư vấn và hướng dẫn phù hợp. Việc thăm khám kịp thời giúp phụ huynh yên tâm hơn và đảm bảo an toàn cho sức khỏe của trẻ. Đồng thời, để phòng ngừa quai bị hiệu quả, cha mẹ cần nắm rõ lịch tiêm phòng quai bị và đưa trẻ đi tiêm đúng thời điểm theo khuyến cáo của cơ quan y tế.

Phòng ngừa quai bị từ sớm giúp bé giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng về lâu dài. Tiêm vắc xin sởi - quai bị - rubella tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu là giải pháp bảo vệ sức khỏe mà cha mẹ nên ưu tiên lựa chọn. Liên hệ ngay để được tư vấn và tiêm chủng an toàn, hiệu quả.