Cúm mùa có thể diễn biến nặng ở người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai

Cùng mắc cúm mùa, có người chỉ sốt, ho và mệt mỏi trong vài ngày rồi hồi phục. Trong khi đó, người khác lại có thể bị viêm phổi, suy hô hấp hoặc phải nhập viện điều trị. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, những người mắc bệnh cúm mùa có nguy cơ diễn biến nặng bao gồm: người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người đang mắc bệnh lý nền hoặc có tình trạng suy giảm miễn dịch.

Vì sao cúm mùa có thể diễn biến nặng ở người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai?

Nguy cơ cúm mùa diễn biến nặng chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó có khả năng đáp ứng miễn dịch, những thay đổi sinh lý và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Đặc biệt, ở người cao tuổi, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai, những đặc điểm riêng của cơ thể có thể làm tăng nguy cơ này.

Người cao tuổi

Ở người cao tuổi, hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi tác khiến khả năng đáp ứng với virus cúm kém hiệu quả hơn và quá trình hồi phục có thể chậm hơn. Bên cạnh đó, nhiều người còn mắc các bệnh nền như bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc bệnh phổi mạn tính, làm tăng nguy cơ cúm diễn biến nặng. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (USCDC) cho biết, người từ 65 tuổi trở lên có nguy cơ cao gặp biến chứng do cúm, bao gồm viêm phổi hoặc bệnh nền trở nặng.

Trẻ nhỏ

Hệ miễn dịch của trẻ nhỏ vẫn đang phát triển và hoàn thiện nên khả năng chống lại virus cúm còn hạn chế. Trẻ cũng có thể chưa từng tiếp xúc với các chủng virus cúm lưu hành, khiến cơ thể chưa có miễn dịch đáp ứng đặc hiệu. Bộ Y tế cảnh báo trẻ dưới 5 tuổi có nguy cơ cúm diễn biến nặng cao hơn, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi.

Phụ nữ mang thai

Trong thai kỳ, cơ thể người mẹ có nhiều thay đổi về hệ miễn dịch, tim mạch và hô hấp. Những thay đổi này có thể làm tăng nguy cơ cúm diễn biến nặng, ngay cả khi có sức khỏe tốt trước đó. Đáng lưu ý, phụ nữ mang thai, đặc biệt trong ba tháng cuối, và người mới sinh trong vòng 2 tuần thuộc nhóm nguy cơ cao. Vì vậy, phụ nữ mang thai cần được thăm khám và điều trị sớm khi nghi mắc cúm.

Cúm mùa có thể diễn biến nặng như thế nào?

Phần lớn người mắc cúm mùa có thể tự hồi phục. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể tiến triển nặng từ những triệu chứng thông thường như sốt, ho, đau họng sang khó thở, thở nhanh hoặc suy hô hấp. Khi đó, người bệnh còn có thể xuất hiện các biến chứng như:

• Viêm phổi: Virus cúm có thể trực tiếp gây viêm phổi hoặc tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bội nhiễm, làm tổn thương phổi và ảnh hưởng đến chức năng hô hấp.
• Suy hô hấp: Phổi bị tổn thương có thể không cung cấp đủ oxy cho cơ thể, khiến người bệnh khó thở và có thể cần hỗ trợ hô hấp.
• Biến chứng tim mạch: Cúm có thể gây viêm cơ tim hoặc khiến các bệnh tim mạch sẵn có trở nặng.
• Biến chứng thần kinh: Một số trường hợp có thể gặp viêm não hoặc các vấn đề thần kinh khác.
• Làm nặng bệnh nền: Cúm mùa có thể khiến các bệnh như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đái tháo đường hoặc bệnh tim khó kiểm soát hơn.

Ở mức độ nguy kịch, người bệnh có thể bị sốc, rối loạn ý thức, suy đa cơ quan, thậm chí là đe dọa tới sinh mạng. Lưu ý, không phải người mắc cúm nào cũng trải qua những tình trạng này. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm các dấu hiệu chuyển nặng có vai trò quan trọng trong điều trị.

Nên làm gì để hạn chế nguy cơ cúm diễn biến nặng?

Người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch cần được đánh giá y tế sớm khi nghi mắc cúm, ngay cả khi biểu hiện ban đầu còn nhẹ. Theo Bộ Y tế, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng virus sớm nhằm hạn chế nguy cơ diễn biến nặng. Do đó, người bệnh cần lưu ý:

• Chủ động thăm khám sớm: Đến gặp bác sĩ khi xuất hiện triệu chứng nghi mắc cúm, không chờ đến khi bệnh nặng.
• Dùng thuốc theo hướng dẫn: Tuân thủ chỉ định của bác sĩ, không tự ý mua thuốc điều trị cúm hoặc thay đổi liều dùng.
• Nhận biết dấu hiệu chuyển nặng: Đến cơ sở y tế cấp cứu khi có biểu hiện bất thường như khó thở, tím tái, đau ngực kéo dài, lú lẫn, co giật hoặc triệu chứng đã cải thiện rồi đột ngột xấu đi. Ở trẻ nhỏ, cần đặc biệt chú ý tình trạng thở nhanh, rút lõm lồng ngực, bỏ bú, mất nước hoặc li bì.
• Nghỉ ngơi và chăm sóc phù hợp: Uống đủ nước, nghỉ ngơi và theo dõi triệu chứng. Người có bệnh nền cần tiếp tục điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
• Hạn chế lây nhiễm: Đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, rửa tay thường xuyên, giữ khoảng cách và hạn chế tiếp xúc gần trong thời gian mắc bệnh.

Chủ động phòng ngừa cúm mùa, bảo vệ sức khỏe

Phòng ngừa cúm mùa là điều cần thiết với tất cả mọi người, nhất là người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi người có thể chủ động bảo vệ sức khỏe bằng những biện pháp sau:

• Tiêm vắc xin cúm hằng năm: Giúp giảm nguy cơ mắc cúm và các biến chứng liên quan. Mỗi người nên chủ động tiêm phòng theo khuyến cáo và hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Giữ vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn; che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi.
• Hạn chế tiếp xúc với nguồn lây: Tránh tiếp xúc gần với người có triệu chứng cúm. Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc khi cần tiếp xúc với người đang mắc bệnh.
• Giữ không gian sống thông thoáng: Thường xuyên mở cửa nhà để tăng lưu thông không khí; vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc.
• Chăm sóc sức khỏe: Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý và duy trì vận động phù hợp để hỗ trợ sức khỏe tổng thể.

Cúm mùa có thể diễn biến nặng ở người cao tuổi, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai, nhưng nguy cơ biến chứng có thể được giảm thiểu nhờ các biện pháp phòng ngừa phù hợp. Chủ động tiêm vắc xin cúm hằng năm, duy trì thói quen phòng bệnh và thăm khám sớm khi có triệu chứng là những cách thiết thực để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.