Trẻ hết cúm A nhưng vẫn ho, sổ mũi: Cha mẹ nên làm gì?

Sau nhiều ngày chăm con bị cúm A, một người mẹ cuối cùng cũng thở phào nhẹ nhõm khi con đã hết sốt, bắt đầu vui chơi trở lại. Thế nhưng, vài ngày trôi qua, con vẫn ho dai dẳng, nhất là về đêm, mũi vẫn sụt sịt và ăn uống kém hơn trước. Nhìn con như vậy, chị không khỏi lo lắng: “Sao đã hết sốt rồi mà con vẫn chưa khỏe hẳn? Liệu có phải bệnh đang trở nặng hay xuất hiện biến chứng gì không?”.

Trao đổi về vấn đề trên, bác sĩ Nguyễn Đức Hậu thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu cho biết: "Việc trẻ hết sốt do cúm A nhưng vẫn ho, sổ mũi là hiện tượng thường gặp. Điều này xảy ra do virus cúm gây tổn thương niêm mạc đường hô hấp, khiến vùng này trở nên nhạy cảm hơn và cần thời gian để tái tạo, không nhất thiết là dấu hiệu bệnh trở nặng."

Vậy thực tế, tình trạng này sẽ kéo dài bao lâu và làm sao để cha mẹ phân biệt được đâu là hồi phục bình thường, đâu là dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ đi khám ngay?

Vì sao trẻ hết sốt nhưng vẫn ho, sổ mũi sau cúm A?

Sốt thường là phản ứng mạnh mẽ nhất của cơ thể khi chống lại virus, nên khi nhiệt độ trở về bình thường, cha mẹ hay nghĩ rằng bệnh đã khỏi. Tuy nhiên, hết sốt không đồng nghĩa với việc mọi tổn thương ở đường hô hấp đã lành.

Trong quá trình nhiễm cúm A, virus và phản ứng miễn dịch của cơ thể có thể gây viêm, kích ứng niêm mạc mũi, họng và đường thở. Ngay cả khi tình trạng nhiễm virus đã cải thiện, các mô này vẫn cần thêm thời gian để hồi phục. Dịch nhầy còn tiết ra có thể khiến trẻ tiếp tục sổ mũi, trong khi đường thở còn nhạy cảm dễ gây ho. Chính vì vậy, trẻ vẫn có thể sổ mũi hoặc ho do dịch nhầy kích thích, dù không còn sốt.

Thời gian hồi phục thông thường của đường hô hấp sau cúm

Thông thường, cơ thể trẻ cần một khoảng thời gian để dọn dẹp các mảnh vỡ tế bào và tái tạo lại lớp niêm mạc bị tổn thương. Quá trình này diễn ra chậm hơn nhiều so với việc hạ sốt. Trẻ vẫn ho hoặc sụt sịt trong vài ngày đến 1 - 2 tuần tính từ khi khởi phát bệnh thường là diễn tiến hồi phục tự nhiên, tuy nhiên không có mốc thời gian cố định cho mọi trẻ. Vì vậy, cha mẹ nên theo dõi và trao đổi với bác sĩ nếu triệu chứng kéo dài bất thường.

Tuy nhiên, thời gian hồi phục này không giống nhau ở mọi đứa trẻ. Nó tùy thuộc vào mức độ tổn thương ban đầu, sức đề kháng của trẻ và môi trường sống xung quanh. Khi niêm mạc hô hấp chưa hồi phục hoàn toàn, trẻ sẽ rất nhạy cảm với các tác nhân từ môi trường như khói bụi, không khí lạnh hoặc thay đổi thời tiết, khiến các triệu chứng ho, sổ mũi dễ dàng xuất hiện trở lại.

Phân biệt ho hồi phục và dấu hiệu biến chứng nguy hiểm

Điểm mấu chốt khiến cha mẹ lo lắng là không biết con đang "hồi phục" hay đang "tệ đi". Sự khác biệt nằm ở xu hướng diễn tiến của cơn ho và các triệu chứng đi kèm.

Trong giai đoạn hồi phục, các cơn ho thường có xu hướng giảm dần về tần suất, mức độ nghiêm trọng và thời gian kéo dài. Cụ thể, tần suất các cơn ho sẽ ít dần đi theo thời gian. Ngược lại, nếu tình trạng ho nặng lên, đặc biệt khi kèm sốt tái phát, thở nhanh hoặc khó thở, cha mẹ cần lưu ý nguy cơ xuất hiện biến chứng.

Vậy làm sao phân biệt cơn ho trong giai đoạn hồi phục với cơn ho cảnh báo biến chứng sau cúm A? Bảng dưới đây sẽ giúp cha mẹ nhận biết những điểm khác biệt cần lưu ý.

Theo bác sĩ Nguyễn Đức Hậu, khi đối diện với tình trạng trẻ ho kéo dài, cha mẹ không nên chỉ nhìn vào một thời điểm mà hãy quan sát sự thay đổi của các triệu chứng qua từng ngày. Nếu mỗi ngày trẻ ho ít hơn một chút và tinh thần vui vẻ hơn, đó là dấu hiệu khả quan. Nhưng nếu con đột ngột sốt lại hoặc thở mệt, đó là lúc cần can thiệp y tế ngay lập tức.

Cha mẹ nên làm gì để hỗ trợ con nhanh hồi phục?

Trong giai đoạn hồi phục, mục tiêu chính là hỗ trợ cơ thể trẻ tự chữa lành và tránh các tác nhân gây kích ứng thêm. Cha mẹ có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc nhẹ nhàng tại nhà:

• Vệ sinh mũi họng: Sử dụng nước muối sinh lý để làm sạch dịch nhầy trong mũi, giúp trẻ dễ thở hơn và giảm tình trạng chảy dịch xuống họng gây ho.
• Điều chỉnh môi trường: Giữ phòng ngủ thoáng mát nhưng tránh gió lùa trực tiếp. Có thể sử dụng máy tạo ẩm nếu không khí quá khô để làm dịu niêm mạc hô hấp.
• Chế độ dinh dưỡng: Chia nhỏ bữa ăn, ưu tiên các món ăn mềm, dễ nuốt và giàu dinh dưỡng để trẻ dễ tiếp nhận hơn khi họng còn đau.
• Uống đủ nước: Nước ấm giúp làm loãng đờm, khiến trẻ dễ ho khạc ra ngoài hơn.

Khi nào cần đưa trẻ đi tái khám ngay lập tức?

Nhiều cha mẹ băn khoăn việc trẻ hết sốt nhưng vẫn ho, sổ mũi có thể là một phần của quá trình hồi phục. Tuy nhiên, ranh giới giữa hồi phục và biến chứng đôi khi rất mong manh.

Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám lại hoặc cấp cứu ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu "đỏ" sau:

• Sốt quay trở lại sau một thời gian đã hết.
• Thở nhanh, thở co lõm lồng ngực hoặc có tiếng thở rít.
• Cơn ho khiến trẻ tím tái; hoặc ho dữ dội hơn, gây nôn trớ nhiều lần.
• Trẻ li bì, bỏ ăn hoàn toàn hoặc có dấu hiệu mất nước.

Khi trẻ đã hết cúm A nhưng vẫn ho, sổ mũi, cha mẹ không nên quá lo lắng mà cần tiếp tục chăm sóc và theo dõi các triệu chứng của con. Đồng thời, cần đưa trẻ đi khám nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường hoặc tình trạng không cải thiện, nhằm phát hiện và xử trí kịp thời các biến chứng có thể xảy ra.

Trao đổi với bác sĩ Nhi khoa để đánh giá chính xác tình trạng hồi phục của trẻ và nhận hướng dẫn chăm sóc phù hợp.

Tình huống mở đầu mang tính minh họa, không đại diện cho một cá nhân cụ thể.