Biến chứng thần kinh nghiêm trọng ở trẻ mắc cúm A cha mẹ cần lưu ý

Cúm A thường gây sốt, ho, sổ mũi và mệt mỏi ở trẻ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, gây co giật, rối loạn ý thức hoặc bệnh não cấp tính. Cha mẹ cần nhận biết các dấu hiệu cảnh báo để đưa trẻ đến cơ sở y tế đúng lúc.

Biến chứng thần kinh nghiêm trọng ở trẻ mắc cúm A cha mẹ cần lưu ý là gì?

Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra. Phần lớn trẻ hồi phục sau một thời gian chăm sóc phù hợp, nhưng một số trường hợp có thể xuất hiện biến chứng ngoài đường hô hấp, trong đó có những rối loạn ảnh hưởng đến chức năng não. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), bệnh não liên quan đến cúm là biến chứng hiếm gặp nhưng có thể nghiêm trọng, thậm chí gây tử vong.

Các biến chứng thần kinh có thể gặp gồm:

• Co giật: Có thể xảy ra khi trẻ sốt cao, nhưng cũng có thể liên quan đến những vấn đề thần kinh cần được đánh giá khẩn cấp.
• Viêm não hoặc bệnh não liên quan đến cúm: Có thể gây thay đổi ý thức, hành vi và chức năng thần kinh. Bệnh não không nhất thiết đồng nghĩa với tình trạng virus trực tiếp xâm nhập mô não.
• Bệnh não hoại tử cấp tính: Là biến chứng hiếm gặp, có thể gây tổn thương não nghiêm trọng và diễn tiến nhanh.
• Chỉ định sử dụng aspirin khi bị bệnh cúm, có thể gây ra hội chứng Reye (Hội chứng tổn thương Não - Gan cấp tính.

Cần lưu ý rằng không phải trẻ mắc cúm A nào cũng gặp biến chứng thần kinh. Một cơn co giật do sốt cũng không tự động đồng nghĩa với viêm não hoặc tổn thương não. Tuy nhiên, khi trẻ xuất hiện co giật, lơ mơ hoặc hành vi bất thường trong thời gian mắc cúm, cha mẹ không nên tự xác định nguyên nhân mà cần đưa trẻ đi cấp cứu.

Dấu hiệu cảnh báo biến chứng thần kinh ở trẻ mắc cúm A

Việc phát hiện sớm những thay đổi về ý thức và hành vi có ý nghĩa quan trọng khi trẻ mắc cúm. Cha mẹ nên chú ý các biểu hiện khác thường, đặc biệt khi tình trạng sức khỏe của trẻ xấu đi nhanh.

Những dấu hiệu cần được lưu ý gồm:

• Co giật: Trẻ đột ngột gồng cứng người, giật tay chân, mắt nhìn bất thường hoặc mất ý thức.
• Lơ mơ, khó đánh thức: Trẻ phản ứng chậm, ngủ li bì bất thường, khó gọi tỉnh hoặc không tương tác như thường ngày.
• Lú lẫn, thay đổi hành vi: Trẻ kích động bất thường, nói sảng, không nhận biết người thân hoặc có biểu hiện khác hẳn bình thường.
• Đau đầu dữ dội hoặc nôn nhiều: Đặc biệt khi đi kèm thay đổi ý thức, co giật hoặc tình trạng toàn thân xấu đi.
• Các dấu hiệu chuyển nặng khác: Khó thở, môi tím tái, mất nước rõ rệt hoặc sốt kèm tình trạng bất thường về thần kinh.

Không nên chờ trẻ xuất hiện đầy đủ các dấu hiệu trên mới đưa đi khám. Theo CDC, co giật và tình trạng không tỉnh táo hoặc không tương tác khi thức là những dấu hiệu cảnh báo cần được chăm sóc y tế ngay. Nếu trẻ đang co giật hoặc rối loạn ý thức, hãy gọi cấp cứu hoặc đưa trẻ đến cơ sở cấp cứu gần nhất.

Biến chứng thần kinh do cúm A nguy hiểm như thế nào?

Trong một số trường hợp hiếm gặp, cúm A có thể gây rối loạn chức năng não do phản ứng viêm của cơ thể. Đặc biệt, bệnh não hoại tử cấp tính có thể tiến triển nhanh và gây tổn thương não nghiêm trọng.

Trường hợp nặng có thể dẫn đến phù não, hôn mê, di chứng thần kinh kéo dài hoặc tử vong. Ngay cả khi hồi phục, một số trẻ vẫn cần được theo dõi khả năng vận động, nhận thức và phát triển.

Biến chứng này có thể xảy ra ở cả trẻ trước đó khỏe mạnh. Khi nghi ngờ có tổn thương thần kinh, bác sĩ sẽ thăm khám và chỉ định xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh tùy tình trạng của trẻ. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp trẻ có cơ hội được xử trí phù hợp.

Cha mẹ cần làm gì khi trẻ mắc cúm A có dấu hiệu bất thường?

Khi trẻ mắc cúm A có biểu hiện co giật, lơ mơ hoặc rối loạn ý thức, cha mẹ cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay, không chờ trẻ tự hồi phục hoặc hạ sốt.

Nếu trẻ co giật, hãy thực hiện các bước sơ cứu sau:

• Đặt trẻ ở nơi an toàn, tránh xa các vật cứng hoặc sắc nhọn.
• Nhẹ nhàng đặt trẻ nằm nghiêng nếu có thể thực hiện an toàn.
• Nới lỏng quần áo quanh cổ và theo dõi thời gian co giật.
• Không ghì giữ tay chân, không nhét vật vào miệng trẻ.
• Không cho trẻ ăn, uống hoặc dùng thuốc khi đang co giật hay chưa tỉnh hoàn toàn.

Nếu cơn co giật kéo dài từ 5 phút trở lên, tái diễn hoặc trẻ khó thở, hãy gọi cấp cứu ngay. Ngay cả khi cơn co giật đã dừng, trẻ vẫn cần được đánh giá y tế, đặc biệt khi đây là lần đầu xảy ra.

Khi đưa trẻ đi khám, cha mẹ nên cung cấp thông tin về thời điểm khởi phát triệu chứng, diễn biến sốt, thời gian co giật và các loại thuốc trẻ đã sử dụng để hỗ trợ bác sĩ đánh giá và xử trí phù hợp.

Cách phòng ngừa cúm A và biến chứng nguy hiểm ở trẻ

Phòng ngừa cúm A giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng liên quan. Cha mẹ nên kết hợp tiêm chủng, vệ sinh cá nhân và theo dõi sức khỏe của trẻ, đặc biệt trong mùa cúm.

Các biện pháp phòng bệnh cần chú ý gồm:

• Tiêm vắc xin cúm: Trẻ từ 6 tháng tuổi có thể tiêm vắc xin cúm theo khuyến cáo và lịch tiêm phù hợp. Vắc xin cần được tiêm nhắc lại hằng năm do virus cúm thay đổi và miễn dịch bảo vệ có thể suy giảm theo thời gian.
• Giữ vệ sinh cá nhân: Hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi và tránh đưa tay lên mắt, mũi, miệng.
• Hạn chế lây nhiễm: Giữ không gian sống thông thoáng, hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc cúm và cho trẻ nghỉ ngơi khi bị bệnh.
• Theo dõi triệu chứng: Cho trẻ uống đủ nước, sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa, tuyệt đối không sử dụng Aspirin để hạ sốt khi bị mắc bệnh Cúm và đưa trẻ đi khám ngay nếu bệnh diễn tiến nặng hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Vắc xin cúm không bảo vệ tuyệt đối trước mọi trường hợp nhiễm cúm, nhưng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nghiêm trọng. Cha mẹ nên trao đổi với nhân viên y tế về loại vắc xin, lịch tiêm và những lưu ý phù hợp với độ tuổi, tiền sử sức khỏe của trẻ.

Để chủ động bảo vệ trẻ, phụ huynh có thể tìm hiểu lịch tiêm và đặt lịch tiêm vắc xin cúm tại Tiêm chủng Long Châu. Nếu trẻ đang có biểu hiện cấp cứu như co giật hoặc rối loạn ý thức, cần ưu tiên đưa trẻ đến cơ sở cấp cứu, không trì hoãn để thực hiện tiêm chủng.

Biến chứng thần kinh nghiêm trọng ở trẻ mắc cúm A tuy hiếm gặp nhưng có thể diễn tiến nhanh và để lại hậu quả nặng nề. Cha mẹ cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu như co giật, lơ mơ, lú lẫn hoặc thay đổi hành vi bất thường để đưa trẻ đi cấp cứu kịp thời. Kết hợp theo dõi sức khỏe, vệ sinh cá nhân và tiêm vắc xin cúm hằng năm là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng.