Thời điểm vàng tiêm vắc xin cúm: Đừng đợi dịch bùng phát mới đi tiêm

Thời điểm vàng tiêm vắc xin cúm là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả phòng bệnh và giảm nguy cơ mắc cúm theo mùa. Thay vì chờ đến khi số ca bệnh gia tăng, việc chủ động xây dựng hàng rào bảo vệ từ sớm sẽ giúp cơ thể có đủ thời gian tạo đáp ứng miễn dịch trước khi virus lưu hành mạnh trong cộng đồng.

"Mùa cúm" tại Việt Nam: Không chỉ bùng phát vào mùa lạnh

Nhiều người nghĩ rằng cúm chỉ bùng phát vào mùa đông, nhưng thực tế không hoàn toàn như vậy. Với đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa, virus cúm tại Việt Nam có thể lưu hành quanh năm và gia tăng vào nhiều thời điểm khác nhau tùy theo khu vực.

Các đợt cúm thường xuất hiện nhiều hơn khi thời tiết chuyển mùa, nhiệt độ thay đổi thất thường hoặc trong những giai đoạn mưa nhiều, độ ẩm cao. Ngoài ra, môi trường đông người như trường học, văn phòng, phương tiện công cộng hay các khu vực sinh hoạt tập thể cũng tạo điều kiện thuận lợi cho virus lây lan.

Vì thế, phòng bệnh cúm không nên là việc chỉ thực hiện vào mùa lạnh. Chủ động bảo vệ sức khỏe, duy trì các biện pháp phòng ngừa và tiêm vắc xin đúng thời điểm sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế các biến chứng không mong muốn.

Đâu là "thời điểm vàng" để tiêm vắc xin cúm mùa?

Để phát huy hiệu quả bảo vệ tốt nhất, vắc xin cúm cần khoảng 2 tuần sau tiêm để cơ thể tạo được miễn dịch tối ưu để phòng bệnh. Vì vậy, lý tưởng nhất là tiêm trước thời điểm cúm bắt đầu gia tăng trong cộng đồng, thay vì đợi đến khi dịch bùng phát.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, virus cúm có thể lưu hành quanh năm và các đợt gia tăng ca bệnh không chỉ xuất hiện vào mùa lạnh. Do đó, nếu chưa tiêm phòng, bạn có thể tiêm vắc xin cúm vào bất kỳ thời điểm nào trong năm. Tiêm sớm luôn tốt hơn trì hoãn và để cơ thể đối mặt với nguy cơ nhiễm bệnh khi chưa được bảo vệ.

Một điều cũng cần lưu ý là virus cúm liên tục biến đổi theo thời gian. Vì vậy, các loại vắc xin cúm được cập nhật hằng năm để phù hợp với những chủng virus đang lưu hành. Đây là lý do các chuyên gia khuyến cáo nên tiêm nhắc lại mỗi năm để duy trì hiệu quả phòng bệnh.

Những ai cần ưu tiên tiêm vắc xin cúm ngay hôm nay?

Ai cũng có thể mắc cúm, nhưng một số nhóm đối tượng có nguy cơ gặp biến chứng nặng cao hơn và nên chủ động tiêm phòng càng sớm càng tốt.

Trẻ nhỏ

Trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, có hệ miễn dịch còn non nớt nên dễ mắc cúm và dễ gặp các biến chứng như viêm phổi, viêm tai giữa hoặc phải nhập viện khi bệnh diễn tiến nặng.

Người cao tuổi

Khi tuổi tác tăng lên, khả năng miễn dịch của cơ thể cũng suy giảm. Điều này khiến người từ 65 tuổi trở lên dễ bị ảnh hưởng nghiêm trọng hơn khi mắc cúm, đặc biệt là các biến chứng liên quan đến hô hấp và tim mạch.

Phụ nữ mang thai

Mang thai làm cơ thể có nhiều thay đổi về miễn dịch, tim mạch và hô hấp, khiến nguy cơ diễn tiến nặng khi mắc cúm tăng lên. Tiêm vắc xin không chỉ giúp bảo vệ mẹ mà còn hỗ trợ truyền kháng thể cho em bé trong những tháng đầu sau sinh giúp giảm nguy cơ lây nhiễm chéo cho bé.

Người mắc bệnh mạn tính

Những người đang sống chung với các bệnh lý như đái tháo đường, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bệnh tim mạch hoặc bệnh thận mạn thường có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn nếu nhiễm cúm. Tiêm phòng là một trong những biện pháp giúp giảm nguy cơ này.

Người thường xuyên tiếp xúc với cộng đồng

Nhân viên y tế, giáo viên, nhân viên dịch vụ hoặc những người làm việc trong môi trường đông người có nguy cơ tiếp xúc với virus cúm cao hơn. Tiêm phòng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế lây lan trong cộng đồng.

Người chăm sóc trẻ nhỏ và người cao tuổi

Nếu trong gia đình có trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người mắc bệnh nền, việc tiêm phòng cúm cho người chăm sóc cũng rất quan trọng. Đây là cách tạo thêm một lớp bảo vệ, giúp giảm nguy cơ lây nhiễm cho những người dễ bị tổn thương nhất.

Người suy giảm miễn dịch

Cúm mùa có thể trở thành bệnh lý nặng đối với những người bị suy giảm miễn dịch như mắc các bệnh mãn tính kéo dài như tiểu đường, ung thư, HIV, lupus, bệnh bạch cầu, u lympho, suy dinh dưỡng, người dùng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài, cắt lách, ghép tạng,... Việc tiêm vắc xin cúm sớm và nhắc lại hàng năm ở nhóm đối tượng này không còn đơn thuần là một khuyến cáo chung mà là biện pháp phòng bệnh cần được ưu tiên hàng đầu, giúp giảm rõ rệt nguy cơ diễn tiến nặng của bệnh lý nền, suy hô hấp và tử vong.

Cúm mùa có thể lưu hành quanh năm tại Việt Nam, vì vậy không nên chờ đến mùa lạnh mới nghĩ đến việc phòng bệnh. Tiêm vắc xin cúm mùa giúp cơ thể có thời gian tạo kháng thể bảo vệ, từ đó giảm nguy cơ mắc cúm và hạn chế các biến chứng nghiêm trọng. Đối với trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính, việc tiêm phòng sớm là cách chủ động bảo vệ sức khỏe trước những đợt gia tăng ca bệnh trong cộng đồng.