Trong cơ thể người, hệ miễn dịch hoạt động như một hệ thống bảo vệ thông minh và linh hoạt, giúp chúng ta chống lại hàng loạt tác nhân gây bệnh đến từ môi trường. Để làm được điều đó, hệ miễn dịch cần đến sự phối hợp của nhiều loại tế bào chuyên biệt, trong đó tế bào lympho đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Đây là những tế bào giúp nhận diện, ghi nhớ và phản ứng lại với các mối đe dọa từ bên ngoài. Vậy tế bào lympho là gì và tại sao chúng lại giữ vai trò then chốt trong cơ chế bảo vệ của cơ thể? Hãy cùng Tiêm chủng Long Châu tìm hiểu nhé.
Tế bào lympho là gì?
Tế bào lympho là một loại tế bào bạch cầu có trong máu và mô bạch huyết. Chúng đóng vai trò chính trong việc bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus và thậm chí cả tế bào ung thư.
Điểm đặc biệt của tế bào lympho là chúng có thể nhận biết và ghi nhớ những tác nhân gây bệnh mà cơ thể từng tiếp xúc. Điều này giúp hệ miễn dịch phản ứng nhanh hơn nếu những tác nhân gây hại đó quay lại. Đây chính là lý do tại sao bạn thường chỉ bị mắc bệnh như sởi hay thủy đậu một lần trong đời.
/te_bao_lympho_vai_tro_va_cach_de_tang_cuong_hoat_dong_te_bao_lympho_1_47d1c94aee.png)
Các loại tế bào lympho và chức năng
Tế bào lympho có kích thước lớn hơn tế bào hồng cầu, tuy nhiên vẫn thuộc loại tế bào vi mô và chỉ có thể quan sát được dưới kính hiển vi. Mỗi tế bào lympho thường có một nhân lớn nằm ở trung tâm, mang màu tím đậm đặc trưng. Bao quanh nhân là lớp tế bào chất mỏng, có kết cấu như gel và thường nhuộm màu tím nhạt trong các tiêu bản hiển vi. Trong hệ miễn dịch, tế bào lympho được chia thành hai nhóm chính, mỗi nhóm có chức năng riêng:
Tế bào lympho T
Tế bào T có vai trò điều khiển và kiểm soát phản ứng miễn dịch. Một số tế bào T có thể tiêu diệt trực tiếp hoặc tấn công những tế bào bị nhiễm virus hoặc tế bào khối u.
Tế bào lympho B
Tế bào B có nhiệm vụ sản xuất kháng thể – những protein đặc biệt có khả năng nhận diện và vô hiệu hóa vi khuẩn, virus hoặc chất độc lạ. Kháng thể là một phần quan trọng giúp bảo vệ cơ thể khi bạn được tiêm vắc xin hoặc hồi phục sau nhiễm trùng.
Tế bào lympho hoạt động như thế nào trong cơ thể?
Khi một loại virus hoặc vi khuẩn lạ xâm nhập vào cơ thể, tế bào lympho sẽ được kích hoạt để tìm kiếm và tiêu diệt chúng. Một phần trong số tế bào lympho này sẽ trở thành tế bào ghi nhớ. Những tế bào này lưu lại thông tin về mầm bệnh và giúp cơ thể phản ứng nhanh hơn nếu bạn gặp lại chúng trong tương lai.
Cơ chế ghi nhớ miễn dịch này chính là nền tảng của việc tiêm chủng phòng bệnh. Nhờ đó, vắc xin có thể giúp cơ thể bạn tránh khỏi nhiều bệnh nguy hiểm như sởi, viêm gan B, cúm mùa hay COVID-19.
/te_bao_lympho_vai_tro_va_cach_de_tang_cuong_hoat_dong_te_bao_lympho_2_ad231eea81.png)
Làm thế nào để biết tế bào lympho có khỏe mạnh không?
Hiện nay, có một số xét nghiệm đơn giản giúp kiểm tra số lượng tế bào lympho trong máu:
Xét nghiệm công thức máu toàn phần (CBC)
Đây là xét nghiệm thường quy giúp kiểm tra xem số lượng tế bào lympho của bạn có nằm trong mức bình thường hay không.
Nếu số lượng tế bào lympho quá thấp, có thể bạn đang gặp vấn đề về miễn dịch hoặc bị ức chế miễn dịch do bệnh lý. Nếu số lượng quá cao, có thể là dấu hiệu cơ thể đang chống lại nhiễm trùng, hoặc cảnh báo bệnh lý về máu.
Đo lưu lượng tế bào (Flow cytometry)
Đây là một xét nghiệm chuyên sâu hơn, dùng để phân tích kỹ loại tế bào lympho bạn có (T, B hay tế bào giết tự nhiên – NK), và đánh giá tình trạng hoạt động của chúng.
/te_bao_lympho_vai_tro_va_cach_de_tang_cuong_hoat_dong_te_bao_lympho_3_386607521d.png)
Cách tăng cường hoạt động của tế bào lympho
Một lối sống lành mạnh có thể giúp bạn duy trì số lượng và chức năng tế bào lympho hiệu quả:
- Ăn uống đủ chất: Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C, D, kẽm và sắt giúp hỗ trợ miễn dịch.
- Tập thể dục đều đặn: Giúp máu lưu thông tốt hơn, kích thích cơ thể sản sinh tế bào miễn dịch.
- Ngủ đủ giấc: Trong lúc ngủ, cơ thể có thời gian để phục hồi và sản xuất các tế bào miễn dịch mới.
- Tiêm phòng đúng lịch: Tiêm chủng không chỉ giúp cơ thể sản sinh tế bào lympho ghi nhớ mà còn ngăn ngừa bệnh hiệu quả.
/te_bao_lympho_vai_tro_va_cach_de_tang_cuong_hoat_dong_te_bao_lympho_4_8a8c1af41f.png)
Khi đã hiểu rõ vai trò của tế bào lympho, có thể thấy tế bào lympho chính là một phần không thể thiếu giúp bạn duy trì sức khỏe mỗi ngày. Các tế bào này có thể giúp cơ thể chống lại các bệnh tật và bệnh truyền nhiễm. Do đó, hiểu rõ về tế bào lympho và cách chăm sóc hệ miễn dịch sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe của chính mình.