Beta glucan có chức năng gì? Cần lưu ý gì khi sử dụng?

Trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày, một số hợp chất tự nhiên có thể mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể. Beta glucan là một trong những thành phần được nghiên cứu về tác động đối với sức khỏe tim mạch, đường huyết và hệ miễn dịch. Việc tìm hiểu Beta glucan có chức năng gì sẽ giúp bạn lựa chọn nguồn bổ sung phù hợp và sử dụng an toàn hơn.

Beta glucan có chức năng gì?

Beta glucan là một loại polysaccharide được cấu tạo từ các phân tử glucose. Tác dụng của hợp chất này phụ thuộc vào nguồn gốc, cấu trúc phân tử, kích thước và khả năng hòa tan. Một số lợi ích của Beta glucan đối với sức khỏe đã được ghi nhận qua các nghiên cứu.

Hỗ trợ giảm cholesterol

Beta glucan từ yến mạch và lúa mạch là chất xơ hòa tan, có khả năng hỗ trợ giảm cholesterol toàn phần và cholesterol LDL (cholesterol xấu).

Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA), việc tiêu thụ ít nhất 3 g Beta glucan từ yến mạch mỗi ngày có thể hỗ trợ giảm cholesterol LDL trong máu, qua đó góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Hỗ trợ hoạt động miễn dịch

Một số loại Beta glucan từ nấm và nấm men có khả năng tác động đến hoạt động của các tế bào miễn dịch, góp phần hỗ trợ cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI), Beta glucan trong một số loại nấm có thể kích thích hoạt động của các tế bào miễn dịch, bao gồm tế bào tiêu diệt tự nhiên (NK).

Ngoài ra, nghiên cứu đăng trên Clinical Nutrition ghi nhận tiềm năng hỗ trợ miễn dịch của Beta glucan từ nấm ở bệnh nhân ung thư. Tuy nhiên, bằng chứng hiện chưa đủ để khẳng định Beta glucan có tác dụng phòng ngừa hoặc điều trị ung thư.

Hỗ trợ kiểm soát đường huyết

Beta glucan có thể làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate, giúp hạn chế mức tăng đường huyết sau bữa ăn và hỗ trợ người mắc đái tháo đường kiểm soát đường huyết.

Theo nghiên cứu đăng trên BMJ Open Diabetes Research & Care năm 2022, Beta glucan từ yến mạch có thể cải thiện một số chỉ số đường huyết ở người mắc đái tháo đường type 2. Tuy nhiên, hợp chất này chỉ có vai trò hỗ trợ và không thể thay thế phương pháp điều trị của bác sĩ.

Liều lượng và cách dùng Beta glucan

Hiện chưa có liều dùng Beta glucan thống nhất cho tất cả mọi người. Lượng sử dụng có thể thay đổi tùy theo nguồn gốc, mục đích bổ sung và tình trạng sức khỏe. Một số nghiên cứu đã sử dụng Beta glucan với liều lượng như sau:

• Beta glucan từ yến mạch hoặc lúa mạch: Người trưởng thành có thể sử dụng khoảng 2 - 6 g/ngày trong thời gian 3 - 12 tuần.
• Beta glucan từ nấm men: Một số nghiên cứu sử dụng liều 250 - 500 mg/ngày ở người trưởng thành, kéo dài 4 - 12 tuần.
• Hỗ trợ giảm cholesterol: Tiêu thụ khoảng 3 g Beta glucan từ yến mạch hoặc lúa mạch mỗi ngày có thể góp phần giảm cholesterol trong máu.

Ngoài dạng uống, Beta glucan còn được sử dụng trong một số sản phẩm chăm sóc da dưới dạng kem hoặc dung dịch bôi ngoài da. Các mức liều trên chỉ mang tính tham khảo từ nghiên cứu, không phải khuyến cáo áp dụng chung. Người dùng nên lựa chọn sản phẩm phù hợp và tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi bổ sung.

Một số lưu ý khi sử dụng Beta glucan

Beta glucan có trong thực phẩm tự nhiên thường được dung nạp tốt khi sử dụng với lượng phù hợp. Tuy nhiên, các sản phẩm bổ sung Beta glucan có thể gây ra một số phản ứng không mong muốn, đặc biệt ở người có hệ tiêu hóa nhạy cảm. Những triệu chứng có thể gặp bao gồm tiêu chảy, buồn nôn hoặc nôn.

Đối với Beta glucan được sử dụng qua đường truyền tĩnh mạch trong một số nghiên cứu hoặc điều trị chuyên biệt, người bệnh có thể gặp các tác dụng phụ như:

• Đau cơ xương khớp: Xuất hiện cảm giác đau lưng hoặc đau tại các khớp;
• Sốt và ớn lạnh: Cơ thể có thể xuất hiện phản ứng sốt kèm cảm giác lạnh run;
• Thay đổi tiểu tiện: Một số trường hợp có thể đi tiểu nhiều hơn bình thường;
• Rối loạn tiêu hóa: Người bệnh có thể gặp tình trạng tiêu chảy;
• Thay đổi huyết áp: Huyết áp có thể tăng hoặc giảm bất thường;
• Phản ứng trên da: Có thể xuất hiện tình trạng viêm da hoặc kích ứng;
• Sưng hạch bạch huyết: Một số trường hợp có thể xuất hiện tình trạng hạch bạch huyết sưng to.

Mặc dù Beta glucan có những lợi ích tiềm năng đối với sức khỏe, nhưng không phải sản phẩm bổ sung nào cũng phù hợp với tất cả mọi người. Người có bệnh nền, đang sử dụng thuốc hoặc muốn bổ sung Beta glucan liều cao nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Hiểu rõ Beta glucan có chức năng gì sẽ giúp bạn tận dụng những lợi ích của hợp chất này đối với sức khỏe. Beta glucan có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol, đường huyết và hoạt động của hệ miễn dịch, tùy thuộc vào nguồn gốc và cách sử dụng. Để đảm bảo an toàn, bạn nên ưu tiên bổ sung qua thực phẩm tự nhiên và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng các sản phẩm bổ sung, đặc biệt khi đang mắc bệnh hoặc dùng thuốc điều trị.