Sỏi túi mật 10mm có nguy hiểm không? Các trường hợp cần phẫu thuật

Sỏi túi mật là một trong những bệnh lý tiêu hóa thường gặp, đặc biệt ở người trưởng thành và người lớn tuổi. Nhiều trường hợp phát hiện sỏi tình cờ khi khám sức khỏe định kỳ khiến người bệnh phân vân không biết mức độ ảnh hưởng của viên sỏi đối với cơ thể. Việc đánh giá chính xác nguy cơ dựa trên kích thước sỏi, triệu chứng lâm sàng và biến chứng đi kèm là yếu tố quan trọng để đưa ra hướng xử lý phù hợp.

Sỏi túi mật 10mm có nguy hiểm không?

Sỏi túi mật 10mm được đánh giá là có nguy cơ gây nguy hiểm vì nếu không điều trị kịp thời, đúng cách có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

Theo bác sĩ chuyên khoa, sỏi mật từ 6 - 10mm có nguy cơ gây đau quặn mật cao hơn so với sỏi nhỏ. Khi sỏi đạt ngưỡng này, khả năng di chuyển và mắc kẹt tại cổ túi mật hoặc ống mật chủ tăng lên dẫn đến hàng loạt biến chứng nguy hiểm nếu không kiểm soát kịp thời.

Sỏi túi mật 10mm có thể gây ra một số biến chứng sau đây:

Nguy cơ tắc nghẽn đường mật và tổn thương túi mật

Một trong những biến chứng thường gặp nhất của sỏi túi mật kích thước trung bình là tình trạng chèn ép và tắc nghẽn dòng chảy của dịch mật. Khi viên sỏi di chuyển và kẹt tại cổ túi mật hoặc ống dẫn mật, dịch mật không thể thoát xuống ruột non như bình thường.

Sự ứ trệ này làm tăng áp lực trong túi mật, gây viêm túi mật cấp hoặc mạn tính. Người bệnh có thể xuất hiện các cơn đau dữ dội vùng hạ sườn phải lan ra sau lưng kèm sốt, buồn nôn và nôn. Nếu không xử trí kịp thời, tình trạng viêm kéo dài có thể làm thành túi mật dày xơ hóa và mất chức năng co bóp.

Rối loạn tiêu hóa kéo dài và kém hấp thu dưỡng chất

Dịch mật đóng vai trò quan trọng trong quá trình nhũ hóa chất béo và hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin A, D, E và K. Khi sỏi gây cản trở dòng mật, hoạt động tiêu hóa sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.

Người bệnh thường xuyên gặp tình trạng đầy bụng, khó tiêu, chán ăn, phân nhạt màu hoặc phân mỡ. Về lâu dài, việc kém hấp thu dưỡng chất có thể dẫn đến suy nhược cơ thể, sụt cân, thiếu vitamin và giảm sức đề kháng đặc biệt ở người cao tuổi.

Ảnh hưởng gián tiếp đến dạ dày và hệ tiêu hóa trên

Sự rối loạn trong hoạt động của túi mật có thể kéo theo những thay đổi bất lợi tại dạ dày. Khi dòng mật không ổn định, áp lực trong hệ tiêu hóa trên tăng lên làm rối loạn hoạt động của cơ vòng Oddi.

Hậu quả là người bệnh dễ gặp tình trạng trào ngược dịch mật lên dạ dày, gây viêm niêm mạc dạ dày và làm nặng thêm các bệnh lý như viêm loét dạ dày, tá tràng. Các triệu chứng thường gặp gồm đau thượng vị, ợ nóng, buồn nôn và khó chịu sau ăn.

Nguy cơ ảnh hưởng đến gan và hệ thống mật

Gan và túi mật có mối liên hệ mật thiết trong việc sản xuất và lưu trữ dịch mật. Khi sỏi túi mật gây cản trở dòng chảy mật, áp lực trong đường mật tăng cao khiến gan phải chịu gánh nặng đào thải độc tố.

Tình trạng này nếu kéo dài có thể dẫn đến viêm gan, ứ mật, men gan tăng cao, vàng da, vàng mắt và trong những trường hợp nặng có thể tiến triển thành xơ gan mật thứ phát. Đây là biến chứng nghiêm trọng cần được phòng ngừa từ sớm.

Nguy cơ tiến triển ung thư túi mật

Mặc dù tỷ lệ ung thư túi mật không cao nhưng nguy cơ này tăng lên rõ rệt ở những người có sỏi mật lâu năm. Sỏi kích thước lớn gây kích thích mạn tính niêm mạc túi mật làm tăng nguy cơ biến đổi tế bào.

Đặc biệt, trong các trường hợp polyp túi mật trên 10mm kèm theo sỏi, nguy cơ ác tính cần được đánh giá cẩn trọng. 

Khi nào cần can thiệp phẫu thuật sỏi túi mật?

Không phải tất cả trường hợp sỏi túi mật đều cần phẫu thuật ngay. Tuy nhiên, với những người có triệu chứng rõ ràng hoặc biến chứng tái phát, bác sĩ thường chỉ định cắt túi mật để tránh rủi ro lâu dài.

Phẫu thuật nội soi cắt túi mật hiện nay được xem là phương pháp điều trị tiêu chuẩn với ưu điểm ít xâm lấn, thời gian hồi phục nhanh và giảm đau sau mổ. Dù không loại bỏ được nguyên nhân hình thành sỏi nhưng phẫu thuật giúp chấm dứt nguồn gây biến chứng.

Các trường hợp thường được chỉ định mổ gồm viêm túi mật tái phát nhiều lần, túi mật sứ, sỏi kẹt cổ túi mật, polyp túi mật lớn hoặc sỏi chiếm phần lớn thể tích túi mật. Người mắc bệnh nền như tiểu đường cũng thường được cân nhắc can thiệp sớm để phòng ngừa biến chứng nặng.

Chế độ ăn uống và sinh hoạt giúp phục hồi sau phẫu thuật

Sau phẫu thuật túi mật, cơ thể cần thời gian để thích nghi với sự thay đổi trong quá trình tiêu hóa. Việc xây dựng chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt hợp lý không chỉ giúp người bệnh hồi phục nhanh hơn mà còn hạn chế các rối loạn tiêu hóa và biến chứng về sau.

Nguyên tắc ăn uống trong giai đoạn hồi phục

Trong những tuần đầu sau phẫu thuật, người bệnh nên ăn nhẹ và chia nhỏ bữa trong ngày để giảm áp lực cho hệ tiêu hóa. Thức ăn cần được chế biến đơn giản, dễ tiêu và hạn chế tối đa các món chiên rán nhiều dầu mỡ.

Bổ sung chất béo lành mạnh với lượng phù hợp

Mặc dù cần hạn chế chất béo, người bệnh vẫn nên bổ sung các loại chất béo không bão hòa với liều lượng hợp lý. Dầu ô liu, dầu cá và quả bơ giúp hỗ trợ gan tiết mật ổn định và cải thiện quá trình hấp thu dưỡng chất mà không gây quá tải cho hệ tiêu hóa.

Đảm bảo đủ protein và vi chất cần thiết

Người bệnh nên ưu tiên các nguồn protein dễ tiêu như cá, thịt nạc, trứng và các loại đậu. Kết hợp bổ sung vitamin và khoáng chất từ rau củ quả giúp tăng cường sức đề kháng và thúc đẩy quá trình hồi phục.

Tăng cường chất xơ và duy trì đủ nước mỗi ngày

Rau xanh và trái cây giàu chất xơ giúp cải thiện nhu động ruột, phòng ngừa táo bón và hạn chế rối loạn tiêu hóa sau mổ. Bên cạnh đó, uống đủ nước hàng ngày giúp duy trì lưu thông dịch mật, hỗ trợ chức năng gan và giảm cảm giác mệt mỏi.

Điều chỉnh lối sống để bảo vệ gan mật lâu dài

Sau phẫu thuật, người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh bằng cách hạn chế rượu bia, kiểm soát cân nặng và tập luyện thể dục nhẹ nhàng đều đặn. 

Theo dõi sức khỏe và tái khám định kỳ

Khám sức khỏe định kỳ và siêu âm ổ bụng theo chỉ định của bác sĩ giúp phát hiện sớm các bất thường sau phẫu thuật. 

Tóm lại, sỏi túi mật 10mm có nguy hiểm không phụ thuộc vào nhiều yếu tố nhưng rõ ràng đây không phải là tình trạng nên xem nhẹ. Việc theo dõi sát triệu chứng, tuân thủ điều trị và điều chỉnh lối sống khoa học sẽ giúp người bệnh bảo vệ sức khỏe gan mật và phòng tránh các biến chứng lâu dài.