Với đặc thù công việc phải di chuyển liên tục và tiếp xúc với nhiều người trong ngày, shipper là một trong những nhóm nghề có nguy cơ cao mắc các bệnh truyền nhiễm. Nhưng cụ thể, shipper dễ mắc bệnh truyền nhiễm nào, và đâu là những phương pháp phòng tránh hiệu quả? Bài viết sau đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các rủi ro sức khỏe đặc thù của nghề giao hàng, từ đó chủ động bảo vệ bản thân mỗi ngày.
Shipper, với đặc thù công việc di chuyển ngoài trời và tiếp xúc nhiều người, là nhóm đối tượng phải đối mặt với nhiều loại bệnh truyền nhiễm. Những bệnh này có thể lây lan nhanh chóng nếu không được phát hiện sớm, dẫn đến biến chứng nghiêm trọng.
Trong số đó, ba nhóm bệnh dưới đây được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (US CDC) đánh giá là phổ biến và cần được cảnh báo:

Các bệnh lây truyền qua đường hô hấp
Đây là nhóm bệnh dễ lây lan nhất trong cộng đồng. Shipper thường xuyên giao tiếp trực tiếp, không gian kín như thang máy, hành lang nhỏ, hoặc xe giao hàng, là môi trường lý tưởng để virus và vi khuẩn đường hô hấp phát tán.
Một số bệnh phổ biến gồm:
- Cúm mùa (Influenza A, B): Lây qua giọt bắn từ người bệnh sang người lành thông qua các giọt bắn nhỏ khi nói chuyện, ho, hắt hơi. Cúm mùa gây biến chứng nặng như viêm phổi, suy hô hấp,...
- Sởi, ho gà, bạch hầu: Các bệnh có thể phòng ngừa bằng vắc xin nhưng vẫn xuất hiện trở lại tại Việt Nam do tỷ lệ tiêm ngừa chưa đồng đều, khiến virus dễ dàng lan truyền.
- Viêm não do não mô cầu: Một bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng, chủ yếu lây qua đường hô hấp, có thể gây tử vong nhanh nếu không điều trị kịp thời.
Theo US CDC, cúm mùa có thể gây mất khả năng lao động từ 3 - 7 ngày, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của shipper.
Các bệnh truyền nhiễm do muỗi đốt
Hoạt động ngoài trời nhiều giờ đồng hồ, đặc biệt là vào sáng sớm hoặc chiều tối, khiến shipper trở thành mục tiêu dễ dàng của muỗi - trung gian truyền nhiều bệnh nguy hiểm.
- Sốt xuất huyết Dengue: Lây qua muỗi Aedes aegypti, phổ biến tại các tỉnh thành Việt Nam vào mùa mưa.
- Viêm não Nhật Bản: Do virus viêm não Nhật Bản, qua vật trung gian là muỗi Culex. Phổ biến ở khu vực nông thôn và ngoại ô, với mùa cao điểm từ tháng 5 đến tháng 10, gây viêm não và tỷ lệ tử vong lên đến 30% ở trường hợp nặng.
Shipper di chuyển qua nhiều địa hình, từ đô thị đến nông thôn, càng tăng rủi ro. Ngoài ra, WHO ước tính hàng năm có hàng trăm triệu ca sốt xuất huyết trên toàn thế giới, phần lớn tại khu vực Đông Nam Á, bao gồm cả Việt Nam.
Bệnh uốn ván do chấn thương nhỏ
Trong quá trình giao hàng, shipper có thể gặp tai nạn nhỏ như trầy xước, đâm vào vật nhọn, đặc biệt khi di chuyển bằng xe máy. Vi khuẩn Clostridium tetani từ môi trường dễ dàng xâm nhập qua vết thương hở.
Uốn ván là bệnh nhiễm trùng nặng, có thể gây co cứng cơ, khó thở và tử vong nếu không điều trị kịp thời. US CDC khuyến cáo người lao động ngoài trời cần tiêm nhắc lại vắc xin uốn ván 10 năm một lần.


Không chỉ do môi trường tiếp xúc rộng, mà chính đặc điểm công việc của shipper đã làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh. Việc tiếp xúc nhiều người làm tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường hô hấp. Đây là những yếu tố làm họ dễ tổn thương hơn trước các tác nhân truyền nhiễm.
Shipper thường phải hoạt động liên tục ngoài trời bất kể thời tiết, dễ bị mệt mỏi, mất nước, dẫn đến suy giảm miễn dịch. Nhiều người không có thời gian nghỉ ngơi hợp lý, ăn uống thất thường, làm tăng rủi ro nhiễm bệnh.
Một số người còn có thói quen nghỉ tạm dưới các gốc cây, ven hồ hoặc khu vực ẩm thấp, vốn là nơi lý tưởng để muỗi phát triển. Nếu không mặc áo dài tay hoặc xịt chống côn trùng, nguy cơ bị muỗi đốt sẽ rất cao.
Tai nạn giao thông hoặc va chạm khi giao hàng cũng là nguyên nhân gây ra những vết thương nhỏ, nhưng nếu không được xử lý đúng cách sẽ là cửa ngõ cho vi khuẩn uốn ván xâm nhập.

Sức khỏe là tài sản quý giá nhất, đặc biệt với những người lao động tự do như shipper - những người không có bảo hiểm sức khỏe chuyên biệt hoặc chế độ nghỉ ốm rõ ràng. Vậy làm thế nào để shipper tự bảo vệ mình khỏi các bệnh truyền nhiễm?
Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) và WHO đều khuyến cáo người lao động di chuyển nhiều ngoài trời nên tiêm ngừa đầy đủ và thực hiện các biện pháp dự phòng chủ động.
Tiêm vắc xin đầy đủ và định kỳ

Thay đổi thói quen làm việc - sống khỏe mạnh mỗi ngày
Bên cạnh việc tiêm ngừa, shipper có thể chủ động điều chỉnh lối sống để nâng cao sức đề kháng và giảm nguy cơ mắc bệnh:
- Mặc đồ bảo hộ khi giao hàng, ưu tiên áo dài tay, kính chống bụi, khẩu trang y tế đạt chuẩn.
- Mang theo nước uống, bổ sung điện giải khi làm việc dưới thời tiết nóng nực để giảm suy giảm miễn dịch.
- Ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi hợp lý để tăng cường hệ miễn dịch và thể chất. Tập luyện thể thao để nâng cao sức đề kháng.
- Xịt hoặc bôi kem chống muỗi trước khi làm việc buổi sáng và chiều tối.
- Sát khuẩn tay thường xuyên, đặc biệt là sau khi tiếp xúc với nhiều người hay trước khi ăn uống và hạn chế dùng tay chạm lên mặt, mắt, mũi.
- Xử lý đúng cách các vết thương nhỏ, đặc biệt là vết đâm, xước, cần theo dõi và tiêm uốn ván nếu cần.
Là lực lượng quan trọng trong nền kinh tế dịch vụ hiện đại, shipper xứng đáng được bảo vệ cả về quyền lợi lẫn sức khỏe. Các bệnh truyền nhiễm như cúm, sốt xuất huyết, uốn ván... hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người lao động chủ động tiêm ngừa, chăm sóc bản thân và điều chỉnh thói quen sinh hoạt lành mạnh.
Hiểu rõ shipper dễ mắc bệnh truyền nhiễm nào chính là bước đầu tiên để mỗi người trong nghề này có thể tự bảo vệ bản thân, bảo vệ khách hàng và góp phần tạo nên một cộng đồng khỏe mạnh hơn.