Nha đam có tác dụng gì? Thành phần dinh dưỡng và lưu ý sử dụng

Nhờ thành phần giàu vitamin, khoáng chất và các chất chống oxy hóa, nha đam được xem là một trong những dược liệu tự nhiên mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Không chỉ được sử dụng trong ẩm thực, nha đam còn xuất hiện phổ biến trong các sản phẩm chăm sóc da và hỗ trợ điều trị.

Nha đam có tác dụng gì?

Tác dụng của nha đam đối với sức khỏe và làm đẹp:

Làm đẹp da

Nha đam là nguyên liệu tự nhiên giúp làn da trở nên mịn màng và tươi sáng. Nó cung cấp độ ẩm, duy trì sự mềm mại cho da. Nhờ khả năng kháng khuẩn và chống viêm, nha đam còn hỗ trợ làm lành vết thương do mụn, giảm thâm và hạn chế sự hình thành mụn mới.

Bên cạnh đó, nha đam kích thích sản sinh collagen và elastin, thúc đẩy tái tạo tế bào da, giúp chống lão hóa, làm mờ nếp nhăn và duy trì làn da săn chắc.

Tốt cho hệ tiêu hóa

Nha đam có tác dụng cải thiện chức năng tiêu hóa. Nó giúp giảm các triệu chứng khó chịu ở dạ dày, hỗ trợ người mắc hội chứng ruột kích thích, viêm ruột kết hay các rối loạn tiêu hóa khác.

Hỗ trợ trị táo bón

Trong nha đam có chứa các hợp chất aloe emodin và barbaloin thuộc nhóm anthraquinone, có tác dụng nhuận tràng và hỗ trợ chống táo bón. Vì vậy, nha đam được coi là một loại thảo dược tự nhiên giúp điều hòa tiêu hóa.

Tốt cho tóc

Nhờ chứa nhiều axit amin, enzyme proteolytic và các loại vitamin, nha đam giúp nuôi dưỡng da đầu, tăng cường sức khỏe tóc. Sử dụng thường xuyên giúp tóc chắc khỏe, giảm gãy rụng, kích thích tóc mọc nhanh hơn, đồng thời ngăn ngừa gàu và các vấn đề da đầu khác, mang đến mái tóc mềm mại, bóng khỏe.

Giảm đau, hỗ trợ điều trị loét dạ dày

Nha đam có khả năng điều hòa lượng axit trong dạ dày, giúp giảm tình trạng ợ nóng. Đồng thời, nó hỗ trợ phục hồi các vết loét dạ dày và ngăn chúng trở nên nghiêm trọng hơn.

Điều hòa kinh nguyệt

Chu kỳ kinh nguyệt ổn định đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe sinh sản. Khi kinh nguyệt không đều, nữ giới có thể uống nước ép nha đam để hỗ trợ điều hòa hormone và cân bằng chu kỳ, từ đó giảm các triệu chứng rối loạn kinh nguyệt.

Hỗ trợ giảm cân

Nha đam ít calo, thích hợp cho những người muốn giảm cân. Nó giúp tăng cường trao đổi chất, thúc đẩy quá trình đốt cháy calo, hỗ trợ quá trình giảm cân diễn ra hiệu quả hơn.

Điều trị bỏng và vết loét

Khi gặp tình trạng cháy nắng hoặc bỏng nhẹ trong bếp, bạn có thể cắt lát lá nha đam và thoa trực tiếp phần gel lên vùng da bị tổn thương để giảm đau, làm dịu cảm giác rát ngứa.

Nha đam là lựa chọn lý tưởng cho các vết bỏng do cháy nắng hoặc da bị kích ứng, nhờ khả năng chống viêm và cung cấp độ ẩm, giúp làn da hồi phục nhanh hơn.

Chống oxy hóa và kháng khuẩn

Nha đam chứa các chất chống oxy hóa thuộc nhóm polyphenol. Những polyphenol này, kết hợp với một số hợp chất khác trong nha đam, có khả năng ức chế sự phát triển của một số vi khuẩn gây nhiễm trùng ở người.

Cải thiện sức khỏe răng miệng

Nha đam được đánh giá là một dược liệu hỗ trợ chăm sóc răng miệng nhờ khả năng chống mảng bám và giảm viêm nướu. Nước nha đam có thể thay thế cho các loại nước súc miệng thông thường, vừa hiệu quả vừa an toàn cho người sử dụng.

Hàm lượng vitamin C trong nha đam giúp ngăn ngừa mảng bám, cải thiện tình trạng chảy máu hoặc sưng nướu. Đồng thời, nha đam còn được xem là phương thuốc tự nhiên hữu hiệu để chống hôi miệng, ngăn ngừa sâu răng và các bệnh về nướu.

Hỗ trợ ổn định đường huyết

Việc duy trì cân nặng hợp lý, chế độ ăn uống lành mạnh và thường xuyên vận động giúp giảm nguy cơ mắc đái tháo đường và ổn định lượng đường trong máu.

Ngoài ra, một số nghiên cứu chỉ ra rằng nha đam có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở người bị đái tháo đường. Lô hội được cho là giúp tăng độ nhạy cảm của insulin, từ đó góp phần hạ đường huyết.

Bạn có thể xay nha đam thành nước và uống khoảng hai muỗng mỗi ngày. Tuy nhiên, cần sử dụng cẩn trọng, vì nha đam chỉ đóng vai trò hỗ trợ điều trị, người bệnh vẫn phải thăm khám và điều trị dưới sự giám sát của bác sĩ.

Hỗ trợ giảm huyết áp

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), tăng huyết áp được coi là “kẻ giết người thầm lặng” bởi nhiều người không hề có triệu chứng rõ ràng, nhưng huyết áp cao vẫn âm thầm làm tổn thương mạch máu, tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim và các biến chứng nghiêm trọng khác.

Bột nha đam có khả năng hỗ trợ hạ cả huyết áp tâm thu và tâm trương ở những người mắc cao huyết áp. Việc sử dụng nước nha đam thường xuyên có thể giúp cải thiện huyết áp, từ đó phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm về tim mạch trong tương lai.

Thành phần dinh dưỡng của nha đam

Nha đam chứa nhiều dưỡng chất đa dạng, đặc biệt là các hợp chất chống oxy hóa. Gel nha đam sở hữu hơn 75 thành phần hoạt tính, giúp hỗ trợ chữa lành và làm trẻ hóa cơ thể. Một số dưỡng chất tiêu biểu có trong nha đam bao gồm:

• Vitamin: Bao gồm vitamin A, C và E - những chất chống oxy hóa mạnh; cùng với acid folic, vitamin B12 và choline.
• Khoáng chất: Canxi, kali, natri, mangan, magie, selen, crom, đồng và kẽm.
• Enzyme: Oxidase, lipase, amylase, catalase,… giúp phân giải đường và chất béo từ thực phẩm, cải thiện tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất.
• Đường: Chứa monosaccharide (fructose và glucose) và polysaccharide, có tác dụng chống viêm và chống dị ứng.
• Anthraquinon: Gồm 12 hợp chất như aloin và emodin, có khả năng giảm đau, kháng khuẩn và kháng virus.
• Acid béo: Hỗ trợ khử trùng và chống viêm.
• Hormone auxin và gibberellin: Thúc đẩy quá trình lành vết thương và chống viêm hiệu quả.
• Acid amin: Nha đam chứa nhiều acid amin, bao gồm một số acid amin thiết yếu, giúp tổng hợp protein cho cơ thể.
• Các hợp chất khác: Acid salicylic có khả năng chống viêm và kháng khuẩn; saponin giúp làm sạch và sát trùng; lignin tăng cường hấp thu dưỡng chất khi bôi nha đam lên da.

Những lưu ý khi sử dụng nha đam

Bên cạnh việc nắm được các tác dụng của nha đam, bạn cũng cần chú ý một số điểm quan trọng để sử dụng hiệu quả và tránh các phản ứng không mong muốn:

• Gel nha đam có thể gây dị ứng trên da, biểu hiện bằng viêm, phát ban hoặc nổi mề đay; da cũng có thể bị khô, cứng hoặc nứt nẻ. Khi gặp các triệu chứng này, nên ngừng sử dụng ngay và đi khám để xác định nguyên nhân và có biện pháp xử lý phù hợp.
• Không nên bôi gel nha đam lên vùng da đang bị nhiễm trùng.
• Mủ nha đam có thể làm tình trạng một số bệnh như đau dạ dày, bệnh trĩ, viêm đại tràng trở nên nghiêm trọng hơn.
• Nước ép nha đam có thể gây phản ứng dị ứng như đau họng, ngứa, khó thở hoặc đau ngực.
• Tránh uống quá nhiều nước ép nha đam để phòng ngừa tiêu chảy, vì nó chứa nhiều anthraquinone với tác dụng nhuận tràng. Tiêu chảy nặng có thể dẫn đến chuột rút, mất nước và đau quặn bụng. Lạm dụng nước ép nha đam cũng có thể ảnh hưởng đến thận do tích tụ lượng máu trong xương chậu.
• Không kết hợp nước ép nha đam với tỏi vì có thể gây rối loạn tiêu hóa và làm giảm kali trong cơ thể.
• Cần thận trọng khi dùng cùng một số thảo dược như thầu dầu, rễ đại hoàng, vỏ cây,… vì có thể tương tác với nha đam, dẫn đến tiêu chảy hoặc mất nước.
• Khi sử dụng nha đam để làm đẹp, đặc biệt ở mặt hoặc quanh mắt, nên thử trước trên một vùng da nhỏ để kiểm tra phản ứng. Nếu da không có dấu hiệu bất thường, mới tiếp tục áp dụng.
• Việc đắp mặt với nha đam nên thực hiện tối đa 3 lần/tuần. Sau khi chăm sóc da bằng nha đam, cần che chắn kỹ khi ra ngoài để tránh ánh nắng trực tiếp gây hại cho da.
• Nên ngưng sử dụng nha đam ít nhất 2 tuần trước khi tiến hành phẫu thuật.
• Những đối tượng sau không nên dùng nha đam: Người có cơ địa dễ dị ứng, người huyết áp thấp, đang dùng thuốc hạ đường huyết, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú, người mắc bệnh thận, bệnh trĩ hoặc bệnh tim mạch.
• Nếu đang điều trị bằng thuốc, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng nước nha đam để tránh tương tác thuốc và các tác dụng phụ không mong muốn.

Bài viết trên đã giúp làm rõ nha đam có tác dụng gì cũng như những lưu ý quan trọng khi sử dụng nha đam. Khi được dùng đúng cách và hợp lý, nha đam mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho sức khỏe và làn da. Tuy nhiên, không phải đối tượng nào cũng phù hợp để sử dụng nha đam thường xuyên, đặc biệt là với hình thức dùng đường uống. Do đó, người dùng cần tìm hiểu kỹ thông tin, lựa chọn phương pháp chế biến an toàn và chủ động tham khảo ý kiến chuyên gia y tế khi cần thiết để tận dụng tối đa công dụng của nha đam mà vẫn đảm bảo an toàn cho sức khỏe.