Nguyên nhân và cách điều trị đi tiểu ra máu nhưng không đau​

Không ít người chỉ tình cờ phát hiện nước tiểu có lẫn máu trong khi cơ thể hoàn toàn không cảm thấy đau hay bất thường. Chính sự “im lặng” này khiến tình trạng đi tiểu ra máu nhưng không đau dễ bị bỏ qua, trong khi nó có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau trong hệ tiết niệu.

Tiểu ra máu không đau là gì?

Tiểu ra máu không đau là tình trạng trong nước tiểu xuất hiện máu nhưng người bệnh không cảm thấy đau rát, khó chịu hay buốt khi đi tiểu. Máu có thể làm nước tiểu chuyển sang màu hồng nhạt, đỏ tươi hoặc đỏ sẫm và thường dễ nhận biết bằng mắt thường. Hiện tượng này có thể gặp ở cả nam và nữ, đôi khi xảy ra âm thầm nên dễ bị bỏ qua nếu không chú ý kỹ.

Về mặt y học, tiểu ra máu không đau được chia thành hai dạng: Tiểu máu đại thể (máu nhìn thấy rõ bằng mắt thường) và tiểu máu vi thể (chỉ phát hiện khi xét nghiệm nước tiểu). Dù không gây đau, đây vẫn là dấu hiệu cảnh báo các rối loạn tiềm ẩn của hệ tiết niệu như bệnh lý thận, bàng quang, niệu đạo hoặc các nguyên nhân nghiêm trọng hơn nếu kéo dài.

Theo U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC), sự hiện diện của máu trong nước tiểu, kể cả khi không đau, là dấu hiệu bất thường cần được đánh giá y tế vì có thể liên quan đến nhiều bệnh lý của hệ tiết niệu và thận.

Nếu tình trạng tiểu ra máu không đau xuất hiện lặp lại, kéo dài hoặc xảy ra đột ngột không rõ nguyên nhân, người bệnh nên chủ động đi khám để xác định nguyên nhân sớm, từ đó phòng ngừa các biến chứng như thiếu máu, suy giảm chức năng thận hoặc bệnh lý ác tính.

Nguyên nhân phổ biến gây đi tiểu ra máu nhưng không đau​

Tiểu ra máu nhưng không đau là tình trạng không hiếm gặp và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Do không gây cảm giác khó chịu, người bệnh thường dễ chủ quan, tuy nhiên trên thực tế đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của các vấn đề sức khỏe liên quan đến hệ tiết niệu.

Trước hết, một số nguyên nhân lành tính và mang tính tạm thời có thể làm nước tiểu đổi màu giống tiểu máu. Việc ăn nhiều thực phẩm có màu đỏ như củ dền, củ cải đỏ, quả mâm xôi hoặc sử dụng một số thuốc (rifampicin, metronidazol, thuốc đông y…) có thể khiến nước tiểu chuyển hồng hoặc đỏ. Bên cạnh đó, tổn thương nhẹ vùng kín do quan hệ tình dục mạnh cũng có thể gây chảy máu thoáng qua mà không gây đau. Những trường hợp này thường tự cải thiện khi loại bỏ yếu tố gây ảnh hưởng.

Tuy nhiên, nếu xét dưới góc độ bệnh lý, câu hỏi “tiểu ra máu nhưng không đau​ là bệnh gì” thường liên quan đến các bệnh của hệ tiết niệu. Phổ biến nhất là ung thư bàng quang và ung thư thận, hai bệnh có đặc điểm tiến triển âm thầm, trong đó tiểu ra máu không đau là dấu hiệu sớm và điển hình. Ngoài ra, sỏi thận hoặc sỏi bàng quang cũng có thể gây chảy máu khi sỏi cọ xát vào niêm mạc đường tiểu mà chưa gây đau rõ rệt, đặc biệt ở giai đoạn đầu.

Bên cạnh đó, các bệnh viêm đường tiết niệu giai đoạn sớm như viêm bàng quang, viêm niệu đạo đôi khi chỉ biểu hiện bằng tiểu máu trước khi xuất hiện tiểu buốt hay đau rát. Một số bệnh toàn thân như tăng huyết áp, rối loạn đông máu hoặc các bệnh lý về máu cũng có thể khiến mao mạch đường tiết niệu dễ tổn thương, dẫn đến tiểu ra máu nhưng không đau.

Các phương pháp điều trị đi tiểu ra máu không đau hiệu quả

Khi tình trạng tiểu ra máu không đau xuất hiện kéo dài hoặc lặp đi lặp lại, người bệnh cần chủ động đi khám chuyên khoa tiết niệu càng sớm càng tốt. Việc chẩn đoán đúng nguyên nhân là yếu tố then chốt giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả và phòng ngừa biến chứng.

Tại cơ sở y tế, bác sĩ thường bắt đầu bằng thăm khám lâm sàng để đánh giá mức độ tiểu máu, tần suất xuất hiện và các triệu chứng đi kèm. Song song đó, người bệnh sẽ được chỉ định các xét nghiệm và kỹ thuật cận lâm sàng như xét nghiệm nước tiểu, siêu âm hệ tiết niệu, chụp X-quang, chụp thận - niệu đồ có thuốc cản quang nhằm xác định chính xác vị trí và nguyên nhân gây chảy máu. Xét nghiệm máu cũng được thực hiện để kiểm tra rối loạn đông máu hoặc các bệnh lý toàn thân liên quan.

Ngoài ra, bác sĩ sẽ khai thác kỹ tiền sử dùng thuốc, chế độ ăn uống và bệnh sử nhằm loại trừ các nguyên nhân tạm thời như tác dụng phụ của thuốc hoặc ảnh hưởng từ thực phẩm.

Về điều trị, phương pháp can thiệp sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân cụ thể. Trường hợp chảy máu nhiều, người bệnh có thể cần nhập viện để theo dõi, truyền máu và sử dụng thuốc cầm máu như acid tranexamic theo đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch. Nếu tiểu ra máu không đau do nhiễm trùng đường tiết niệu, kháng sinh đặc hiệu sẽ được chỉ định phù hợp với từng tác nhân gây bệnh.

Đối với các trường hợp nặng hơn như sỏi lớn, khối u hoặc cục máu đông gây tắc nghẽn, bác sĩ có thể chỉ định can thiệp ngoại khoa hoặc thủ thuật để loại bỏ tổn thương, giúp cải thiện lưu thông nước tiểu. Riêng với các bệnh lý ác tính, phác đồ điều trị thường cần phối hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị, tùy vào giai đoạn bệnh và thể trạng người bệnh.

Tóm lại, đi tiểu ra máu nhưng không đau có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ những yếu tố tạm thời như thực phẩm, thuốc cho đến các bệnh lý tiềm ẩn ở đường tiết niệu hoặc toàn thân. Dù không gây cảm giác đau đớn, đây vẫn là dấu hiệu cảnh báo sức khỏe không nên chủ quan. Việc chủ động thăm khám sớm, xác định đúng nguyên nhân và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, hạn chế biến chứng nguy hiểm và bảo vệ chức năng thận - tiết niệu về lâu dài.