Ngoại tâm thu nhĩ là gì? Triệu chứng và lưu ý cần biết

Ngoại tâm thu nhĩ là một trong những dạng rối loạn nhịp tim khá phổ biến. Mặc dù phần lớn trường hợp là lành tính, tình trạng này vẫn khiến nhiều người lo lắng khi xuất hiện cảm giác tim đập bất thường. Vậy ngoại tâm thu nhĩ là gì, có nguy hiểm không và khi nào cần đi khám?

Ngoại tâm thu nhĩ là gì?

Ngoại tâm thu nhĩ là một dạng rối loạn nhịp tim, xảy ra khi một xung điện phát sinh sớm từ tâm nhĩ thay vì xuất phát từ nút xoang, bộ phận giữ vai trò chủ nhịp sinh lý của tim. Xung điện này làm tim xuất hiện một nhịp đập sớm hơn bình thường, sau nhịp ngoại tâm thu thường xuất hiện một khoảng nghỉ ngắn trước khi nhịp xoang tiếp tục.

Đa số trường hợp ngoại tâm thu nhĩ là lành tính và có thể gặp ở cả người khỏe mạnh. Nhiều người không có triệu chứng hoặc chỉ thỉnh thoảng cảm thấy tim bỏ nhịp, đánh trống ngực hoặc hụt hẫng trong lồng ngực. Tuy nhiên, nếu ngoại tâm thu nhĩ xuất hiện với tần suất nhiều, kéo dài hoặc kèm theo các bệnh lý tim mạch, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân và có hướng theo dõi, điều trị phù hợp.

Phần lớn người bị ngoại tâm thu nhĩ không có triệu chứng và chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc làm điện tâm đồ. Khi có biểu hiện, triệu chứng thường xuất hiện thoáng qua và mức độ khác nhau ở mỗi người.

Triệu chứng của ngoại tâm thu nhĩ

Các triệu chứng thường gặp của ngoại tâm thu nhĩ gồm:

• Tim đập không đều hoặc cảm giác tim bỏ nhịp: Người bệnh có thể cảm thấy tim như đập sớm hơn bình thường, sau đó xuất hiện một khoảng nghỉ ngắn rồi tim đập mạnh trở lại.
• Đánh trống ngực: Cảm giác tim đập nhanh, đập mạnh hoặc rung trong lồng ngực, có thể xuất hiện từng cơn hoặc thỉnh thoảng mới xảy ra.
• Hồi hộp hoặc cảm nhận rõ nhịp tim: Một số người có cảm giác tim đập mạnh hoặc nhận thấy rõ từng nhịp tim, đặc biệt khi nghỉ ngơi hoặc vào ban đêm.

Trong một số trường hợp, đặc biệt khi ngoại tâm thu xuất hiện với tần suất nhiều hoặc kèm theo bệnh tim mạch, người bệnh có thể gặp thêm các triệu chứng như:

• Chóng mặt hoặc cảm giác lâng lâng;
• Khó thở hoặc giảm khả năng gắng sức;
• Mệt mỏi;
• Đau tức ngực.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như ngất, đau ngực dữ dội, khó thở nhiều hoặc đánh trống ngực kéo dài kèm choáng váng, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám ngay, vì đây có thể là biểu hiện của rối loạn nhịp tim nghiêm trọng hoặc bệnh tim mạch khác.

Điện tâm đồ (ECG) là xét nghiệm đầu tay giúp phát hiện ngoại tâm thu nhĩ. Tuy nhiên, nếu cơn ngoại tâm thu xuất hiện không thường xuyên, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi điện tim bằng Holter 24 - 48 giờ hoặc lâu hơn để ghi nhận các bất thường về nhịp tim.

Ngoại tâm thu nhĩ có nguy hiểm không?

Trong đa số trường hợp, ngoại tâm thu nhĩ là lành tính và không gây nguy hiểm, đặc biệt ở những người không mắc bệnh tim mạch. Nhiều người chỉ xuất hiện các cơn ngoại tâm thu thỉnh thoảng, không có triệu chứng hoặc chỉ cảm thấy tim bỏ nhịp, đánh trống ngực trong thời gian ngắn mà không cần điều trị đặc hiệu.

Tuy nhiên, ngoại tâm thu nhĩ xuất hiện thường xuyên hoặc kéo dài có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý tim mạch hoặc rối loạn chuyển hóa cần được đánh giá. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cho thấy tần suất ngoại tâm thu nhĩ cao có liên quan đến nguy cơ xuất hiện rung nhĩ trong tương lai, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc có bệnh tim nền.

Người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám nếu ngoại tâm thu nhĩ xảy ra thường xuyên, triệu chứng ngày càng nặng hoặc kèm theo các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, chóng mặt, ngất hoặc tiền ngất. Bác sĩ có thể chỉ định điện tâm đồ, Holter điện tim và các xét nghiệm cần thiết để xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ nguy hiểm và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Bệnh nhân mắc ngoại tâm thu nhĩ cần lưu ý gì?

Đa số trường hợp ngoại tâm thu nhĩ là lành tính và không cần điều trị đặc hiệu. Tuy nhiên, người bệnh vẫn nên duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để hạn chế các cơn ngoại tâm thu cũng như giảm nguy cơ tiến triển thành các rối loạn nhịp tim khác. Một số lưu ý quan trọng gồm:

• Tuân thủ hướng dẫn điều trị: Dùng thuốc đúng chỉ định nếu được kê đơn và tái khám theo lịch hẹn để bác sĩ đánh giá tình trạng rối loạn nhịp tim.
• Hạn chế các yếu tố khởi phát: Giảm sử dụng cà phê, trà đặc, nước tăng lực, rượu bia và thuốc lá vì đây là những yếu tố có thể làm tăng tần suất ngoại tâm thu ở một số người.
• Duy trì lối sống lành mạnh: Ngủ đủ giấc, tập thể dục phù hợp, ăn uống cân bằng và kiểm soát căng thẳng có thể giúp cải thiện sức khỏe tim mạch và giảm các cơn đánh trống ngực.
• Kiểm soát các bệnh lý đi kèm: Điều trị tốt tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim, bệnh tuyến giáp hoặc rối loạn điện giải nếu có, vì đây đều là những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim.
• Theo dõi triệu chứng: Nếu xuất hiện đánh trống ngực thường xuyên hơn, cơn kéo dài hoặc kèm theo đau ngực, khó thở, chóng mặt, ngất hoặc tiền ngất, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám ngay.

Việc theo dõi định kỳ và duy trì lối sống khoa học giúp kiểm soát tốt ngoại tâm thu nhĩ, đồng thời phát hiện sớm các bệnh lý tim mạch tiềm ẩn nếu có.

Ngoại tâm thu nhĩ là rối loạn nhịp tim thường gặp và đa số có tiên lượng lành tính. Tuy nhiên, nếu tình trạng xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và điều trị khi cần thiết. Duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát tốt các bệnh lý nền và tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ góp phần hạn chế nguy cơ biến chứng, đồng thời bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.