Khí phế thũng sống được bao lâu? Biện pháp chăm sóc phù hợp

Khí phế thũng là bệnh lý tiến triển chậm nhưng kéo dài suốt đời, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hô hấp. Dù không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhiều bệnh nhân vẫn có thể sống lâu và sinh hoạt tương đối ổn định nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng và duy trì lối sống lành mạnh.

Khí phế thũng là gì?

Khí phế thũng xảy ra khi các túi khí nhỏ trong phổi bị giãn rộng và mất tính đàn hồi, khiến không khí bị giữ lại trong phổi và cản trở quá trình trao đổi oxy. Đây là một nguyên nhân quan trọng gây bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tuy nhiên hai khái niệm này không hoàn toàn đồng nhất.

Để đánh giá mức độ tiến triển của bệnh, khí phế thũng thường được phân loại theo các giai đoạn dựa trên chức năng phổi. Việc phân giai đoạn giúp bác sĩ theo dõi diễn tiến bệnh và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.

• Giai đoạn 1 (nhẹ): Chức năng phổi còn tương đối tốt, đạt từ 80% trở lên so với người khỏe mạnh. Người bệnh có thể chỉ ho nhẹ hoặc khó thở thoáng qua khi gắng sức.
• Giai đoạn 2 (trung bình): Phổi hoạt động ở mức 50 - 79%. Các triệu chứng như khó thở, ho kéo dài xuất hiện rõ hơn và bắt đầu ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
• Giai đoạn 3 (nặng): Chức năng phổi giảm còn 30 - 49%. Người bệnh thường xuyên khó thở, dễ mệt và hạn chế vận động.
• Giai đoạn 4 (rất nặng): Phổi hoạt động dưới 30%, nguy cơ suy hô hấp cao. Nhiều trường hợp cần hỗ trợ oxy lâu dài và theo dõi y tế chặt chẽ.

Khí phế thũng sống được bao lâu?

Tuổi thọ của bệnh nhân khí phế thũng có sự khác biệt lớn giữa các cá nhân. Giai đoạn bệnh đóng vai trò quyết định, nhưng không phải là yếu tố duy nhất. Ở giai đoạn nhẹ và trung bình, nếu được kiểm soát tốt, người bệnh vẫn có thể sống trong nhiều năm với chất lượng sống chấp nhận được.

Khi bệnh tiến triển sang giai đoạn nặng hoặc rất nặng, nguy cơ biến chứng tăng lên và tuổi thọ có xu hướng giảm. Thói quen hút thuốc được xem là yếu tố bất lợi nhất, không chỉ làm bệnh tiến triển nhanh hơn mà còn trực tiếp rút ngắn tuổi thọ trung bình. Việc hút thuốc kéo dài có thể làm giảm đáng kể số năm sống so với người không hút thuốc.

Ngoài ra, nam giới trong độ tuổi từ 50 đến 70 được ghi nhận là nhóm có nguy cơ cao hơn, đặc biệt nếu có tiền sử hút thuốc hoặc tiếp xúc lâu dài với khói bụi, hóa chất.

Dù vậy, khí phế thũng không đồng nghĩa với việc người bệnh không thể sống lâu. Việc bỏ thuốc lá, điều trị đều đặn và chăm sóc phù hợp có thể giúp làm chậm tiến triển bệnh và kéo dài thời gian sống đáng kể.

Khí phế thũng gây ra biến chứng gì?

Khi khí phế thũng tiến triển theo thời gian, các tổn thương ở phổi ngày càng nặng và khó hồi phục. Chức năng hô hấp suy giảm không chỉ làm người bệnh khó thở mà còn kéo theo nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng đến tim mạch, thể trạng và chất lượng sống lâu dài. Nếu không được kiểm soát tốt, các biến chứng này có thể xuất hiện sớm hơn và làm bệnh diễn tiến nhanh hơn.

Suy hô hấp mạn tính

Đây là biến chứng phổ biến nhất ở bệnh nhân khí phế thũng giai đoạn trung bình đến nặng. Khi phổi không còn cung cấp đủ oxy cho cơ thể, người bệnh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, khó thở ngay cả khi nghỉ ngơi, giảm khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày. Tình trạng thiếu oxy kéo dài cũng khiến người bệnh dễ phải nhập viện và phụ thuộc vào oxy hỗ trợ.

Tăng áp động mạch phổi

Tổn thương phổi kéo dài làm tăng áp lực trong các mạch máu phổi. Khi đó, tim phải phải hoạt động nhiều hơn để bơm máu qua phổi, gây quá tải cho hệ tim mạch. Nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể tiến triển âm thầm và làm tăng nguy cơ suy tim về sau.

Tràn khí màng phổi

Ở bệnh nhân khí phế thũng, các túi khí giãn lớn và mất độ đàn hồi có thể vỡ đột ngột. Không khí thoát ra ngoài phổi và tích tụ trong khoang màng phổi gây tràn khí, khiến người bệnh đau ngực dữ dội, khó thở cấp tính. Đây là biến chứng nguy hiểm, cần được xử trí y tế kịp thời.

Nhiễm trùng hô hấp tái phát

Phổi bị tổn thương làm suy giảm khả năng tự làm sạch đường thở, tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus xâm nhập. Người bệnh dễ bị viêm phổi, viêm phế quản nhiều lần trong năm, khiến tình trạng khó thở nặng lên và đẩy nhanh tiến triển của bệnh.

Suy tim phải

Khi tăng áp động mạch phổi kéo dài, tim phải phải làm việc liên tục trong tình trạng quá tải. Lâu dần, cơ tim suy yếu, dẫn đến suy tim phải với các biểu hiện như phù chân, mệt mỏi, gan to. Biến chứng này làm giảm đáng kể tiên lượng sống nếu không được điều trị và theo dõi chặt chẽ.

Biện pháp chăm sóc bệnh nhân khí phế thũng

Bên cạnh các phương pháp điều trị y tế, chăm sóc lâu dài đóng vai trò quan trọng trong việc làm chậm tiến triển bệnh và cải thiện chất lượng sống. Việc chăm sóc cần được cá thể hóa, phù hợp với mức độ bệnh và tình trạng sức khỏe của từng người.

Ngừng hút thuốc hoàn toàn

Đây là biện pháp quan trọng trong kiểm soát khí phế thũng. Việc bỏ thuốc lá giúp làm chậm rõ rệt quá trình suy giảm chức năng phổi và giảm nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng.

Tuân thủ điều trị theo chỉ định

Người bệnh cần dùng thuốc đều đặn, đúng liều và đúng thời điểm theo hướng dẫn. Việc tự ý ngưng hoặc thay đổi thuốc có thể khiến bệnh tiến triển nhanh hơn và làm tăng nguy cơ xảy ra các đợt cấp.

Luyện tập phục hồi chức năng hô hấp

Các bài tập thở, vận động nhẹ và phục hồi chức năng giúp cải thiện thông khí phổi, tăng sức bền và giảm cảm giác khó thở khi sinh hoạt hằng ngày.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý

Dinh dưỡng đầy đủ giúp duy trì cân nặng, tăng sức đề kháng và hỗ trợ cơ thể chống lại nhiễm trùng. Người bệnh nên ăn đa dạng thực phẩm, dễ tiêu, chia nhỏ bữa và tránh để sụt cân kéo dài.

Theo dõi sức khỏe định kỳ

Khám và theo dõi định kỳ giúp phát hiện sớm các biến chứng, điều chỉnh phác đồ điều trị kịp thời, đặc biệt ở những bệnh nhân giai đoạn nặng hoặc có nhiều bệnh lý kèm theo.

Khí phế thũng sống được bao lâu, câu trả lời phụ thuộc lớn vào giai đoạn bệnh, thói quen sinh hoạt và mức độ tuân thủ điều trị. Dù là bệnh mạn tính không thể chữa khỏi, người mắc khí phế thũng vẫn có thể sống lâu và ổn định nếu được chăm sóc đúng cách, bỏ thuốc lá và theo dõi sức khỏe thường xuyên. Chủ động điều trị sớm và duy trì lối sống lành mạnh chính là chìa khóa giúp cải thiện tiên lượng và chất lượng cuộc sống lâu dài.