Khám phụ khoa tổng quát gồm những gì? Những điều cần biết

Khám phụ khoa là một phần trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ. Nhiều người cho rằng khám tổng quát đồng nghĩa phải làm đầy đủ xét nghiệm máu, siêu âm, Pap smear hay chụp nhũ ảnh. Trên thực tế, nội dung khám cần được cá thể hóa theo tuổi, triệu chứng, tiền sử bệnh, tiền sử sức khỏe tình dục và các yếu tố nguy cơ.

Vai trò của khám phụ khoa

Khám phụ khoa có thể được thực hiện khi phụ nữ có triệu chứng hoặc đến kiểm tra sức khỏe định kỳ. Qua hỏi bệnh, thăm khám và những xét nghiệm phù hợp, bác sĩ có thể đánh giá sức khỏe sinh sản, tư vấn phòng bệnh và xác định các vấn đề cần theo dõi. Một số vai trò chính gồm:

• Đánh giá các triệu chứng phụ khoa: Chẳng hạn đau vùng chậu, ngứa rát, khí hư bất thường, chảy máu âm đạo bất thường hoặc những thay đổi liên quan đến kinh nguyệt.
• Phát hiện một số bất thường: Khám và xét nghiệm có thể hỗ trợ phát hiện viêm nhiễm, tổn thương cổ tử cung, bất thường ở tử cung, buồng trứng hoặc các cơ quan liên quan.
• Sàng lọc ung thư cổ tử cung: Xét nghiệm HPV và xét nghiệm tế bào cổ tử cung được sử dụng theo độ tuổi và khuyến cáo sàng lọc phù hợp.
• Đánh giá nguy cơ sức khỏe: Tiền sử cá nhân và gia đình giúp bác sĩ xác định liệu người khám có cần thực hiện thêm xét nghiệm hoặc theo dõi chuyên biệt hay không.
• Tư vấn sức khỏe sinh sản: Buổi khám cũng là dịp trao đổi về kinh nguyệt, tránh thai, kế hoạch mang thai, sức khỏe tình dục và những vấn đề liên quan.

Không phải mọi phụ nữ không có triệu chứng đều cần thực hiện đầy đủ khám vùng chậu và tất cả xét nghiệm phụ khoa trong mỗi lần kiểm tra. Nội dung phù hợp sẽ được bác sĩ xác định dựa trên từng trường hợp.

Khám phụ khoa tổng quát gồm những gì?

Một buổi khám phụ khoa tổng quát thường bắt đầu bằng việc hỏi tiền sử và các vấn đề hiện tại. Sau đó, bác sĩ quyết định những bước khám cần thiết. Danh sách dưới đây là các kỹ thuật có thể được chỉ định, không phải gói xét nghiệm bắt buộc cho tất cả phụ nữ.

Nội dung khám phụ khoa có thể khác nhau tùy độ tuổi, triệu chứng, tiền sử và yếu tố nguy cơ của mỗi người. Bác sĩ sẽ lựa chọn những bước thăm khám và xét nghiệm phù hợp, thay vì thực hiện tất cả kỹ thuật trong một lần khám.

Hỏi bệnh và tiền sử sức khỏe

Bác sĩ thường hỏi về chu kỳ kinh nguyệt, triệu chứng đang gặp, tiền sử mang thai, bệnh phụ khoa, thuốc đang sử dụng và các vấn đề sức khỏe liên quan. Những thông tin này giúp định hướng các bước thăm khám tiếp theo.

Khám cơ quan sinh dục ngoài

Bác sĩ quan sát vùng âm hộ và các cấu trúc bên ngoài để phát hiện những biểu hiện bất thường như sưng, đỏ, tổn thương da hoặc dịch tiết. Việc khám đặc biệt hữu ích khi người bệnh có ngứa, đau hoặc khó chịu vùng kín.

Khám âm đạo bằng mỏ vịt

Mỏ vịt giúp bác sĩ quan sát thành âm đạo và cổ tử cung. Trong quá trình khám, bác sĩ cũng có thể lấy mẫu dịch hoặc tế bào để thực hiện xét nghiệm nếu có chỉ định.

Khám phụ khoa hai tay

Bác sĩ có thể đặt ngón tay đã mang găng vào âm đạo, đồng thời dùng tay còn lại ấn nhẹ vùng bụng dưới. Thao tác này hỗ trợ đánh giá tử cung, vùng phần phụ, vị trí đau và một số bất thường vùng chậu.

Xét nghiệm Pap smear

Pap smear lấy tế bào cổ tử cung để phát hiện những thay đổi tế bào bất thường có thể liên quan đến tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư cổ tử cung. Đây là xét nghiệm sàng lọc và không nhất thiết được thực hiện trong mọi lần khám phụ khoa.

Xét nghiệm HPV

Xét nghiệm HPV nguy cơ cao giúp phát hiện các type HPV liên quan đến ung thư cổ tử cung. Tùy độ tuổi, tiền sử và hướng dẫn sàng lọc áp dụng, xét nghiệm HPV có thể được sử dụng riêng hoặc kết hợp với xét nghiệm tế bào cổ tử cung.

Siêu âm vùng chậu

Khi cần đánh giá tử cung, buồng trứng và các cấu trúc vùng chậu, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm qua bụng hoặc siêu âm đầu dò âm đạo. Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào mục đích thăm khám và tình trạng của từng người.

Các xét nghiệm khác khi có chỉ định

Tùy triệu chứng và nguy cơ, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm dịch âm đạo, xét nghiệm nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục hoặc một số xét nghiệm nội tiết. Những xét nghiệm này không bắt buộc đối với tất cả người đi khám.

Soi cổ tử cung và các kiểm tra chuyên sâu

Soi cổ tử cung, sinh thiết hoặc các kỹ thuật chuyên sâu thường chỉ được thực hiện khi có bất thường cần đánh giá thêm, chẳng hạn kết quả sàng lọc cổ tử cung bất thường hoặc phát hiện tổn thương nghi ngờ khi khám.

Cần lưu ý gì khi khám phụ khoa?

Để bác sĩ đánh giá chính xác và lựa chọn xét nghiệm phù hợp, người đi khám nên cung cấp đầy đủ thông tin về triệu chứng, chu kỳ kinh, tiền sử mang thai, bệnh lý, thuốc đang sử dụng và tiền sử gia đình liên quan. Một số điểm nên lưu ý:

• Theo dõi chu kỳ kinh: Nên nhớ ngày bắt đầu kỳ kinh gần nhất và thông báo nếu chu kỳ có những thay đổi bất thường.
• Thông báo nếu đang hoặc có khả năng mang thai: Điều này giúp bác sĩ cân nhắc phương pháp thăm khám và xét nghiệm phù hợp.
• Chia sẻ đầy đủ triệu chứng: Đau vùng chậu, chảy máu bất thường, khí hư thay đổi, ngứa hoặc khó chịu vùng kín là những thông tin nên trao đổi với bác sĩ.
• Cung cấp tiền sử sức khỏe: Bao gồm bệnh lý đang mắc, thuốc đang dùng, tiền sử mang thai, phẫu thuật và các vấn đề phụ khoa trước đây.
• Mang theo hồ sơ khám cũ: Kết quả Pap smear, HPV, siêu âm hoặc những xét nghiệm liên quan trước đây có thể hữu ích khi bác sĩ cần so sánh.
• Không cần thực hiện mọi xét nghiệm: Các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh sẽ được lựa chọn dựa trên độ tuổi, triệu chứng, tiền sử và nguy cơ của từng người.
• Trao đổi trong quá trình khám: Nếu cảm thấy đau, quá khó chịu hoặc lo lắng về một thao tác, bạn nên thông báo để bác sĩ điều chỉnh hoặc giải thích thêm.

Nếu có biểu hiện như chảy máu âm đạo nhiều, đau vùng chậu dữ dội, ngất hoặc sốt kèm đau bụng dưới, nên đến cơ sở y tế để được đánh giá sớm thay vì chờ lịch khám định kỳ.

Nhìn chung, khám phụ khoa tổng quát không có một danh mục xét nghiệm cố định áp dụng cho tất cả phụ nữ. Nội dung buổi khám cần dựa trên tuổi, triệu chứng, tiền sử và nguy cơ cá nhân. Thăm khám đúng chỉ định vừa giúp phát hiện những vấn đề cần quan tâm, vừa hạn chế các xét nghiệm không cần thiết.