Hướng dẫn trước khi nội soi dạ dày: Cần chuẩn bị gì?

Nội soi dạ dày là phương pháp giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng để phát hiện sớm nhiều bệnh lý như viêm loét, trào ngược, polyp hay ung thư dạ dày. Tuy nhiên, để quá trình nội soi diễn ra an toàn và cho kết quả chính xác, người bệnh cần chuẩn bị đúng theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp các hướng dẫn trước khi nội soi dạ dày, từ thời gian nhịn ăn, sử dụng thuốc đến những lưu ý quan trọng giúp bạn chủ động hơn trước khi thăm khám.

Hướng dẫn trước khi nội soi dạ dày

Chuẩn bị đúng trước khi nội soi giúp bác sĩ quan sát rõ niêm mạc dạ dày, đồng thời hạn chế nguy cơ trào ngược hoặc ảnh hưởng đến quá trình thực hiện thủ thuật. Dưới đây là những lưu ý quan trọng người bệnh nên thực hiện.

Nhịn ăn, nhịn uống theo hướng dẫn

Người bệnh cần nhịn ăn trước khi nội soi để dạ dày rỗng, từ đó giúp bác sĩ quan sát rõ niêm mạc và giảm nguy cơ hít sặc trong quá trình thực hiện. Thông thường, người bệnh cần nhịn ăn ít nhất 6 giờ trước khi nội soi. Nếu nội soi có tiền mê, bác sĩ thường yêu cầu nhịn ăn từ 6 - 8 giờ và ngừng uống các loại chất lỏng khoảng 2 giờ trước thủ thuật. Riêng trường hợp hẹp môn vị hoặc thức ăn lưu lại lâu trong dạ dày, thời gian nhịn ăn có thể kéo dài hơn theo chỉ định của bác sĩ.

Ngoài ra, nên tránh uống sữa, cà phê, nước ngọt hoặc các loại đồ uống có màu trước khi nội soi vì có thể ảnh hưởng đến khả năng quan sát.

Thông báo tình trạng sức khỏe và các thuốc đang sử dụng

Trước khi nội soi, người bệnh nên thông báo cho bác sĩ về các bệnh đang điều trị, tiền sử dị ứng cũng như những loại thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc chống đông máu, thuốc điều trị đái tháo đường và các thuốc kê đơn khác.

Dựa trên tình trạng sức khỏe, bác sĩ sẽ hướng dẫn có cần điều chỉnh thời điểm dùng thuốc hoặc tạm ngừng một số thuốc trước khi nội soi hay không. Người bệnh không nên tự ý ngừng bất kỳ loại thuốc nào, kể cả thuốc tim mạch hoặc thuốc điều trị bệnh mạn tính, nếu chưa có hướng dẫn từ bác sĩ.

Chuẩn bị giấy tờ và sắp xếp người thân nếu nội soi tiền mê

Người bệnh nên mang theo giấy tờ tùy thân, thẻ bảo hiểm y tế (nếu có), hồ sơ khám bệnh và các kết quả nội soi hoặc xét nghiệm trước đó để bác sĩ thuận tiện theo dõi và đối chiếu khi cần.

Nếu thực hiện nội soi có tiền mê, nên có người thân đi cùng để hỗ trợ đưa về sau khi hoàn tất thủ thuật. Thuốc an thần hoặc thuốc mê ngắn có thể khiến người bệnh còn buồn ngủ hoặc giảm khả năng tập trung trong vài giờ đầu, vì vậy không nên tự lái xe sau khi nội soi.

Giữ tâm lý thoải mái trước khi nội soi

Nhiều người lo lắng nội soi sẽ gây đau hoặc khó chịu. Thực tế, đây là thủ thuật được thực hiện thường quy và thường chỉ kéo dài khoảng 5 - 15 phút. Với nội soi tiền mê, người bệnh sẽ được sử dụng thuốc để giảm cảm giác khó chịu trong suốt quá trình thực hiện. Nếu còn băn khoăn về quy trình hoặc có tiền sử dị ứng với thuốc gây mê, gây tê hay thuốc an thần, hãy trao đổi với bác sĩ trước khi nội soi để được tư vấn và chuẩn bị phù hợp.

Vì sao cần tuân theo hướng dẫn trước khi nội soi dạ dày?

Chuẩn bị đúng trước khi nội soi dạ dày không chỉ giúp quá trình thực hiện diễn ra thuận lợi mà còn góp phần nâng cao độ chính xác của kết quả thăm khám và hạn chế những rủi ro không mong muốn. Dưới đây là những lý do bạn nên tuân thủ đầy đủ hướng dẫn của bác sĩ trước khi thực hiện thủ thuật:

• Giúp bác sĩ quan sát rõ niêm mạc dạ dày: Khi dạ dày đã được làm trống, niêm mạc sẽ được quan sát rõ hơn, từ đó tăng khả năng phát hiện các tổn thương như viêm, loét, polyp hoặc những khối u nhỏ.
• Giảm nguy cơ hít sặc trong quá trình nội soi: Nhịn ăn và nhịn uống đúng thời gian giúp hạn chế tình trạng thức ăn hoặc dịch dạ dày trào ngược vào đường hô hấp, đặc biệt ở những trường hợp thực hiện nội soi có tiền mê.
• Nâng cao độ chính xác của kết quả thăm khám: Nếu trong dạ dày còn thức ăn, dịch hoặc nhiều bọt khí, một số tổn thương nhỏ có thể bị che khuất và ảnh hưởng đến khả năng quan sát của bác sĩ.
• Thuận lợi hơn nếu cần can thiệp trong lúc nội soi: Trong trường hợp cần sinh thiết, cắt polyp hoặc thực hiện các thủ thuật khác, việc chuẩn bị đúng sẽ tạo điều kiện để quá trình can thiệp diễn ra an toàn và hiệu quả hơn.
• Hạn chế phải hoãn hoặc thực hiện lại thủ thuật: Nếu không tuân thủ hướng dẫn trước khi nội soi, bạn có thể phải dời lịch hoặc được chỉ định nội soi lại để đảm bảo an toàn cũng như chất lượng thăm khám.

Chỉ cần dành một chút thời gian chuẩn bị theo hướng dẫn của bác sĩ, quá trình nội soi thường sẽ diễn ra thuận lợi hơn, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng chẩn đoán và hạn chế những bất tiện không cần thiết.

Cần lưu ý gì sau khi nội soi dạ dày?

Sau khi nội soi, một số người có thể cảm thấy đầy bụng, đau rát họng hoặc buồn nôn nhẹ do ảnh hưởng của ống nội soi và lượng khí được bơm vào dạ dày. Đây là những biểu hiện thường gặp và đa số sẽ cải thiện sau vài giờ. Để cơ thể hồi phục tốt hơn sau thủ thuật, bạn nên lưu ý:

• Chỉ ăn uống khi thuốc tê hoặc thuốc mê đã hết tác dụng và thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Ưu tiên các món ăn mềm, dễ tiêu trong bữa đầu tiên; đồng thời hạn chế thực phẩm quá cay, quá nóng hoặc nhiều dầu mỡ để giảm kích thích niêm mạc dạ dày.
• Không tự lái xe, vận hành máy móc hoặc uống rượu bia trong ngày nếu đã thực hiện nội soi có tiền mê.
• Dùng thuốc đúng theo đơn nếu được bác sĩ kê sau nội soi hoặc sau các thủ thuật như sinh thiết hay cắt polyp.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dữ dội, sốt, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc khó thở sau nội soi, bạn cần quay lại cơ sở y tế ngay để được kiểm tra và xử trí kịp thời. Mặc dù hiếm gặp, đây có thể là dấu hiệu của biến chứng sau thủ thuật và cần được bác sĩ đánh giá sớm.

Thực hiện đúng hướng dẫn trước khi nội soi dạ dày là bước quan trọng giúp quá trình thăm khám diễn ra an toàn, thuận lợi và nâng cao độ chính xác của kết quả chẩn đoán. Bên cạnh việc nhịn ăn đúng thời gian, bạn cũng nên thông báo đầy đủ về tình trạng sức khỏe, các thuốc đang sử dụng và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ trước cũng như sau khi nội soi. Nếu còn băn khoăn về cách chuẩn bị hoặc có bệnh lý nền cần lưu ý, hãy trao đổi với nhân viên y tế để được tư vấn cụ thể, giúp quá trình nội soi diễn ra an toàn và đạt hiệu quả tốt nhất.