Hiệu quả của vắc xin lao phổi như thế nào?

Tiêm vắc xin lao phổi là cách hiệu quả để ngăn ngừa bệnh lao, một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Theo khuyến cáo, trẻ sơ sinh nên được tiêm vắc xin trong tháng đầu sau sinh để tạo miễn dịch sớm. Việc chủ động tiêm ngừa không chỉ giúp bảo vệ cá nhân mà còn góp phần giảm tỷ lệ lây nhiễm trong cộng đồng.

Thế nào là bệnh lao phổi?

Bệnh lao là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra, trong đó lao phổi là thể bệnh phổ biến nhất. Bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến phổi nhưng cũng có thể tấn công các cơ quan khác như não, xương, gan, thận và tim. Diễn biến bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại vi khuẩn, khả năng miễn dịch của người bệnh, mức độ phơi nhiễm và thời gian điều trị.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh lao có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, bao gồm:

• Suy giảm chức năng phổi và thận.
• Suy giảm thị lực, khó thở kéo dài.
• Nguy cơ nhiễm trùng máu hoặc tổn thương xương.

Do đó, phòng ngừa bệnh lao đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn biến chứng nguy hiểm và hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho người xung quanh.

Những thông tin hữu ích về vắc xin lao phổi

Tại Việt Nam, vắc xin BCG (Bacille Calmette-Guerin) là vắc xin được sử dụng để phòng ngừa lao phổi. Vắc xin này chứa vi khuẩn lao đã được làm suy yếu, không gây bệnh nhưng có khả năng kích thích hệ miễn dịch, giúp cơ thể phòng chống lao hiệu quả.

Đối tượng được tiêm lao phổi là trẻ sơ sinh khỏe mạnh, sinh đủ tháng được khuyến cáo tiêm phòng lao để bảo vệ sớm khỏi bệnh. Trẻ sơ sinh khỏe mạnh được tiêm vắc xin lao phổi trong vòng 24 giờ đầu sau sinh.

Bên cạnh đó, sẽ hoãn tiêm vắc xin lao phổi đối với những trường hợp sau:

• Cân nặng dưới 2000g.
• Trẻ sinh non dưới 34 tuần tuổi: Chỉ tiêm BCG khi ≥ 34 tuần tuổi, bao gồm cả sau hiệu chỉnh tuổi.
• Bệnh lý cấp tính: Hoãn tiêm đến khi sức khỏe ổn định và hết sốt ít nhất 3 ngày.
• Bệnh lý bẩm sinh chưa ổn định.
• Nghi ngờ suy giảm miễn dịch: Nên thực hiện tiêm chủng tại bệnh viện.
• Sau điều trị ức chế miễn dịch: Chỉ tiêm vắc xin sau khi kết thúc liệu trình corticoid liều cao (prednisolone ≥ 2 mg/kg/ngày), hóa trị hoặc xạ trị ít nhất 14 ngày.
• Trẻ trên 1 tháng tuổi bị vàng da mức độ trung bình trở lên: Cần khám chuyên khoa trước khi tiêm.

Hiệu quả phòng bệnh của vắc xin lao phổi trong bao lâu?

Vắc xin BCG chứa một chủng vi khuẩn lao suy yếu, không gây bệnh, giúp cơ thể tạo miễn dịch và kích thích cơ thể chống lại bệnh nếu nhiễm vi khuẩn lao. Cụ thể, vắc xin này hạn chế sự phát triển của lao sơ nhiễm, lao thứ phát và ngăn ngừa các thể lao nặng như viêm phế quản phế viêm lao, lao kê và lao màng não.

Thời gian bảo vệ của BCG dao động từ 4–5 năm đến 15–20 năm, tùy theo nghiên cứu. Vắc xin này được khuyến cáo chủ yếu cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt hiệu quả trong phòng ngừa các thể lao nguy hiểm, bao gồm lao màng não, với tỷ lệ bảo vệ lên đến 70%.

Người lớn chưa từng mắc lao và chưa được tiêm chủng trước đó nhưng có nguy cơ phơi nhiễm cao cũng nên cân nhắc tư vấn tiêm ngừa tuỳ theo chỉ định của bác sĩ. Ngoài ra, BCG còn có tác dụng phòng ngừa nhiễm loét Buruli và một số vi khuẩn lao không điển hình.

BCG chỉ cần tiêm một liều duy nhất, không cần tiêm nhắc lại. Vắc xin này không được khuyến cáo cho thanh thiếu niên trên 16 tuổi vì hiệu quả giảm dần theo độ tuổi. Tuy nhiên, người từ 16–35 tuổi có nguy cơ cao theo chỉ định của bác sĩ.

Một số phản ứng không mong muốn có thể gặp sau khi tiêm vắc xin lao phổi

Hầu hết vắc xin này không gây tác dụng phụ nghiêm trọng. Các phản ứng sau tiêm thường nhẹ và có thể theo dõi, xử lý tại nhà. Trường hợp tổn thương dính vào da hoặc bị rò rỉ thì cần đưa đến cơ sở y tế để được phẫu thuật dẫn lưu và đắp thuốc chống lao tại chỗ.

• Sốt nhẹ dưới 38,5°C;
• Đỏ và/hoặc sưng tại chỗ tiêm và có thể có 1 hoặc nhiều triệu chứng sau: Sưng gần chỗ tiêm, đau, đỏ và sưng trên 3 ngày. Thường tự khỏi trong vòng vài ngày đến 1 tuần. Có thể tham khảo bác sĩ về việc dùng thuốc giảm đau;
• Đau khớp kể cả khớp nhỏ ngoại vi dai dẳng (trên 10 ngày) hoặc thoáng qua (tối đa 10 ngày). Có thể tự khỏi, một số trường hợp cần dùng thuốc giảm đau theo chỉ định của cán bộ y tế;
• Viêm hạch bạch huyết kể cả viêm hạch bạch huyết có mủ với biểu hiện có 1 hạch lympho sưng to > 1,5 cm (bằng 1 đầu ngón tay người lớn) hoặc có 1 hốc rò rỉ trên 1 hạch lympho. Xảy ra trong vòng 2-6 tháng sau khi tiêm vắc xin BCG, tại cùng một bên người với chỗ tiêm chủng (đa số là ở nách). Thường là tự lành và không cần điều trị;
• Bầm tím/chảy máu tại vị trí tiêm do giảm tiểu cầu.

Nên đưa trẻ đến bệnh viện khi:

• Sốt cao > 39 độ C, khó đáp ứng thuốc hạ sốt, sốt kéo dài trên 24 giờ, sốt xuất hiện sau 12 giờ tiêm chủng;
• Quấy khóc kéo dài, kém tương tác cha mẹ, trẻ mệt xỉu, li bì và hôn mê;
• Co giật;
• Nôn trớ, bú kém, bỏ bú;
• Phát ban;
• Thở nhanh, khó thở co kéo hõm ức, thở rên, thở ậm ạch, tím môi và chi;
• Chi lạnh, da nổi vân tím;
• Hoặc có các dấu hiệu bất thường khác khiến cha mẹ trẻ lo lắng.

Nếu trẻ có dấu hiệu nghiêm trọng, cần đưa đến cơ sở y tế để được xử lý kịp thời.

Tiêm vắc xin lao phổi là biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh lao và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Việc tiêm chủng đúng thời điểm, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, giúp giảm nguy cơ mắc các thể lao nguy hiểm và hạn chế lây nhiễm trong cộng đồng. Vì vậy, mỗi người cần chủ động tiêm vắc xin lao để bảo vệ bản thân và những người xung quanh.

Tiêm vắc xin lao phổi (BCG) giúp phòng ngừa lao màng não, lao kê và giảm nguy cơ lây nhiễm. Đặc biệt, tiêm sớm cho trẻ sơ sinh mang lại hiệu quả bảo vệ cao, góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài. Trung tâm Tiêm chủng Long Châu cung cấp dịch vụ tiêm chủng an toàn, uy tín với đầy đủ các loại vắc xin cho trẻ em và người lớn. Đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm, quy trình tiêm chủng đảm bảo tiêu chuẩn, giúp khách hàng an tâm bảo vệ sức khỏe. Để được tư vấn và đặt lịch tiêm, vui lòng liên hệ hotline 18006928.

Xem thêm:

Vết tiêm phòng lao bị sưng cứng lâu ngày do đâu?

Mũi lao tiêm sau 1 tháng có được không?