Nên làm những gì khi mắc bệnh để tránh bùng dịch thủy đậu?

Thủy đậu là một bệnh lý truyền nhiễm thường gặp, có thể xảy ra ở mọi độ tuổi. Mặc dù được xem là bệnh tương đối lành tính và có thể tự khỏi trong khoảng 7 đến 10 ngày nếu được chăm sóc đúng cách, nhưng nếu không chủ động phòng ngừa, bệnh có thể lan rộng và gây thành dịch. Vậy dịch thủy đậu là gì và cần làm gì để ngăn chặn nguy cơ bùng phát?

Bệnh thủy đậu là gì?

Bệnh thủy đậu do virus Varicella Zoster gây ra, có khả năng lây truyền nhanh chóng. Bệnh có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường bùng phát mạnh vào thời điểm từ tháng 2 đến tháng 6. Cả trẻ em và người lớn đều có nguy cơ mắc bệnh, và hầu hết các trường hợp sẽ hồi phục sau khoảng 2 tuần. Tuy nhiên, nếu không được chăm sóc đúng cách hoặc điều trị chậm trễ, bệnh có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng – đặc biệt đối với những người có hệ miễn dịch yếu như trẻ sơ sinh, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh lý nền (ví dụ như tiểu đường, tim mạch, suy thận...).

Đối với phụ nữ mang thai, thủy đậu có thể gây viêm phổi với tỷ lệ lên tới 20%, trong đó khoảng 1–14% các trường hợp viêm phổi do thủy đậu có thể dẫn đến tử vong. Nếu mắc bệnh trong giai đoạn từ tuần thứ 13 đến 20 của thai kỳ, nguy cơ thai lưu hoặc dị tật thai nhi tăng cao. Trường hợp nhiễm bệnh trong ba tháng cuối thai kỳ, tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh có thể lên tới 30%, và khoảng 15% trẻ có khả năng mắc zona thần kinh trong 4 năm đầu đời.

Ở người cao tuổi hoặc những ai mắc các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thượng thận..., bệnh có thể tiến triển nặng với các biến chứng như viêm họng, nhiễm trùng da, viêm phổi hoặc viêm phế quản. Đặc biệt, khi thủy đậu xảy ra trong môi trường học đường, nguy cơ lây lan và hình thành dịch rất cao. Trong các trường hợp này, trẻ thường phải cách ly, nghỉ học để theo dõi và điều trị cho đến khi khỏi bệnh, thường trong vòng 7–10 ngày.

Dù bệnh thủy đậu đã được chữa khỏi, virus Varicella Zoster vẫn có khả năng tồn tại lâu dài trong hệ thần kinh của cơ thể và sau nhiều năm có thể tái kích hoạt dưới dạng bệnh zona thần kinh. Đây là một tình trạng khiến người bệnh cảm thấy bỏng rát, căng tức và đau đớn dữ dội. Khi zona xuất hiện, virus có thể truyền từ người nhiễm sang người chưa từng bị thủy đậu, khiến người đó khởi phát bệnh thủy đậu. Thậm chí, ngay cả khi tổn thương ngoài da đã lành, một số trường hợp vẫn phải chịu những cơn đau dây thần kinh sau zona kéo dài trong nhiều năm.

Dịch thủy đậu bùng phát một số nơi

Thời gian gần đây, dịch thủy đậu đã bùng phát tại nhiều tỉnh thành như Yên Bái, Lào Cai, Hà Nội và Đắk Lắk. Đặc biệt, phần lớn các ca bệnh được phát hiện trong môi trường học đường, khiến nhiều học sinh phải nghỉ học để điều trị và cách ly. Đồng thời, người lớn tuổi và người có sức đề kháng kém cũng đang phải nhập viện do các biến chứng nặng do thủy đậu gây ra. Theo cảnh báo từ các chuyên gia y tế, nếu không có các biện pháp dự phòng hiệu quả, dịch bệnh thủy đậu có thể tiếp tục lan rộng trong thời gian tới.

Dựa theo số liệu thống kê từ Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật (CDC) Hà Nội, chỉ trong 3 tháng đầu năm 2024, thành phố đã ghi nhận khoảng 200 trường hợp mắc thủy đậu. Riêng tại tỉnh Yên Bái, tính đến ngày 17/03/2024, đã có 69 ca bệnh, trong đó một trường hợp tử vong do các biến chứng nghiêm trọng gồm viêm phổi nặng và viêm gan cấp.

CDC nhận định rằng trong thời điểm giao mùa từ đông sang xuân, các loại bệnh truyền nhiễm như sởi, tay chân miệng, thủy đậu... có nguy cơ bùng phát cao nếu cộng đồng không tích cực triển khai các biện pháp phòng bệnh hiệu quả.

Nên làm gì khi mắc bệnh để tránh bùng dịch thủy đậu?

Theo lời khuyên từ các chuyên gia y tế, khi nhận thấy bản thân có dấu hiệu mắc thủy đậu, người bệnh nên thực hiện những biện pháp sau để hạn chế lây lan, bùng dịch thủy đậu và hỗ trợ quá trình hồi phục:

Cách ly trong một không gian thoáng đãng, riêng biệt;

Tránh lui tới nơi đông người để không lây bệnh cho người khác;

Hạn chế tiếp xúc với các thành viên trong gia đình cho đến khi khỏi hẳn;

Dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý, tránh làm việc quá sức;

Bổ sung đầy đủ dưỡng chất để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể;

Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, nên tắm bằng nước ấm kết hợp với dung dịch dịu nhẹ để ngăn ngừa nhiễm trùng da và hạn chế lây lan mụn nước;

Các vật dụng cá nhân như chăn, gối, khăn mặt, quần áo sau khi giặt sạch bằng xà phòng nên được tiệt trùng bằng cách ngâm nước sôi hoặc dung dịch cloramin B pha loãng.

Tiêm vắc xin là biện pháp hiệu quả để phòng ngừa dịch thủy đậu

Trong bối cảnh dịch thủy đậu đang diễn biến ngày càng phức tạp tại nhiều địa phương, việc chủ động tiêm phòng là phương pháp hiệu quả giúp mỗi cá nhân giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Theo các nghiên cứu, hai liều vắc xin thủy đậu có thể giúp phòng bệnh với hiệu quả từ 88% đến 98%.

Hiện tại, tại Việt Nam đang lưu hành các loại vắc xin phòng ngừa thủy đậu:

Varilrix (xuất xứ Bỉ): Phù hợp cho trẻ từ 9 tháng tuổi trở lên;

Varivax (sản xuất tại Mỹ): Dành cho trẻ từ 12 tháng tuổi.

Phác đồ tiêm phòng thủy đậu bao gồm hai mũi, trong đó thời gian giữa các mũi sẽ thay đổi tùy theo độ tuổi và loại vắc xin được chỉ định. Đặc biệt, phụ nữ có kế hoạch mang thai nên được tiêm phòng trước đó tối thiểu 3 tháng để đảm bảo vắc xin phát huy hiệu quả bảo vệ tốt nhất.

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu hiện là một trong những địa điểm uy tín, kết hợp công nghệ bảo quản vắc xin hiện đại với đội ngũ nhân sự chuyên môn cao, luôn sẵn sàng mang đến dịch vụ tiêm chủng an toàn và toàn diện. Với nguồn vắc xin chính hãng, danh mục phong phú cùng nhiều chương trình ưu đãi hấp dẫn, Long Châu cam kết đáp ứng tốt mọi nhu cầu chăm sóc sức khỏe phòng bệnh truyền nhiễm của khách hàng.

Bài viết trên đã cung cấp những thông tin hữu ích về tình hình dịch thủy đậu. Hy vọng rằng qua những chia sẻ này, bạn sẽ có thêm kiến thức để ứng phó kịp thời nếu bản thân hoặc người thân không may mắc phải căn bệnh này. Quan trọng hơn hết, việc chủ động phòng ngừa bằng cách tiêm vắc xin đầy đủ và duy trì lối sống lành mạnh, hợp lý sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe cho chính bạn và cộng đồng.

Xem thêm