Enterovirus là gì? Triệu chứng do Enterovirus gây ra

Enterovirus không chỉ gây nên các triệu chứng thông thường như sốt, đau họng, phát ban mà còn liên quan đến một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như bệnh tay chân miệng, viêm màng não vô khuẩn hay bại liệt. Trong đó EV-A71 là chủng nguy hiểm nhất, có thể gây tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi nếu không được phát hiện kịp thời. Vậy Enterovirus là gì và cần lưu ý những điều gì để nhận biết và phòng ngừa hiệu quả? 

Enterovirus là gì?

Enterovirus là một nhóm virus thuộc họ Picornaviridae, bao gồm nhiều loại virus như coxsackievirus, rhinovirus, poliovirus và echovirus. Những virus này gây ra một loạt các bệnh từ cảm lạnh thông thường đến các bệnh nghiêm trọng như bại liệt và viêm màng não vô khuẩn. Chúng là một trong những tác nhân gây bệnh phổ biến nhất trên toàn thế giới.

Enterovirus được phân loại thành 15 loài theo ICTV, bao gồm Enterovirus A đến L và Rhinovirus A đến C. Hơn 300 kiểu gen khác nhau của Enterovirus và Rhinovirus đã được xác định, với nhiều chủng có khả năng gây bệnh trên người thông qua đường tiêu hóa và hô hấp. Tuy nhiên, tác động của chúng không chỉ dừng lại ở hệ tiêu hóa, mà còn có thể gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác trong cơ thể.

Mặc dù được gọi là Enterovirus vì liên quan đến đường tiêu hóa, các loại virus này lại có sự đa dạng về bệnh lý mà chúng gây ra và trong một số trường hợp, cơ chế hoạt động của chúng vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Các bệnh do Enterovirus gây ra thường tự giới hạn và có thể khỏi mà không cần điều trị đặc biệt, tuy nhiên, chúng vẫn có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng và tác động tiêu cực đến kinh tế xã hội.

Hiện nay, ngoại trừ vắc xin bại liệt, chưa có vắc xin hay phương pháp điều trị đặc hiệu cho các bệnh do nhóm virus này gây ra.

Triệu chứng do Enterovirus gây ra biểu hiện như thế nào?

Triệu chứng do Enterovirus gây ra thường thay đổi tùy theo loại virus và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các biểu hiện phổ biến có thể xuất hiện theo từng giai đoạn khác nhau của bệnh. Rhinovirus, một loại trong nhóm Enterovirus, thường gây ra các triệu chứng như sốt, ho, hắt hơi, chảy nước mũi, viêm họng, đau tai, nghẹt mũi và áp lực xoang. Đặc biệt, nó cũng có thể khiến người bệnh thở khò khè hoặc khó thở.

Các loại Enterovirus khác ngoài rhinovirus có thể gây ra một loạt triệu chứng bao gồm sốt, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, phát ban, nổi hạch và suy nhược cơ thể. Bên cạnh đó, người bệnh còn có thể gặp phải các triệu chứng như ho, hắt hơi, đau họng, đau ngực và thay đổi trạng thái tinh thần.

Cách điều trị và phòng ngừa bệnh liên quan đến Enterovirus

Điều trị nhiễm trùng do Enterovirus chủ yếu là điều trị triệu chứng và hỗ trợ, vì bệnh thường tự khỏi theo thời gian. Các loại thuốc không kê đơn như thuốc giảm đau, thuốc chống viêm không steroid (NSAID), acetaminophen, siro ho và thuốc thông mũi có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng cho người bệnh. Nếu người bệnh gặp phải các triệu chứng hô hấp nghiêm trọng như thở khò khè, co thắt phế quản hoặc đợt hen suyễn, cần phải áp dụng các phác đồ điều trị tiêu chuẩn. 

Trong một số trường hợp nặng, bệnh nhân có thể cần bổ sung oxy và sử dụng thở máy áp lực dương để hỗ trợ hô hấp. Bệnh nhân bị liệt hoặc các triệu chứng thần kinh trung ương cần được theo dõi chặt chẽ.

Hiện nay, chưa có thuốc kháng vi-rút được FDA phê duyệt để điều trị nhiễm trùng do vi-rút Enterovirus. Mặc dù Pleconaril là một thuốc kháng vi-rút được nghiên cứu nhằm điều trị nhiễm Enterovirus, từng cho kết quả khả quan trong thử nghiệm lâm sàng, tuy nhiên chưa được FDA phê duyệt do lo ngại về tương tác thuốc và hồ sơ an toàn. 

Ngoài ra, một số tổng quan hệ thống cho thấy bổ sung vitamin C và kẽm có thể giúp rút ngắn thời gian bị cảm lạnh nhẹ do rhinovirus nếu dùng sớm, nhưng chưa có đủ bằng chứng để khuyến nghị rộng rãi trong phòng hoặc điều trị. Bổ sung kẽm trong vòng 24 giờ đầu khi có triệu chứng cảm lạnh cũng có thể giảm thời gian và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng.

Phòng ngừa bệnh do Enterovirus

Đến nay, vắc xin phòng ngừa bại liệt (do poliovirus, một loại Enterovirus) là vắc xin duy nhất có hiệu quả. Để phòng ngừa bệnh bại liệt, trung tâm Tiêm chủng Long Châu hiện đang cung cấp dịch vụ tiêm vắc xin 6 trong 1, bao gồm bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib và viêm gan B. Đây là một lựa chọn tiện lợi và hiệu quả giúp bảo vệ trẻ em khỏi các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm, bao gồm bại liệt do Enterovirus. Mức giá tham khảo cho vắc xin HEXAXIM (Pháp) và INFANRIX HEXA (Bỉ). 

Bài viết trên đã giải đáp cho câu hỏi: “Enterovirus là gì?”. Enterovirus là một nhóm virus có sức ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và những người có hệ miễn dịch yếu. Dù đa số các trường hợp nhiễm đều diễn tiến nhẹ và tự khỏi, một số chủng có thể gây biến chứng nghiêm trọng. Việc nâng cao nhận thức, theo dõi triệu chứng và thực hiện các biện pháp phòng ngừa đúng cách sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm và bảo vệ sức khỏe hiệu quả hơn.