Dấu hiệu mề đay thường gặp và cách xử trí đúng

Mề đay là một trong những bệnh da liễu phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Trên thực tế, dấu hiệu mề đay không hoàn toàn giống nhau ở tất cả mọi người. Có người chỉ nổi vài nốt nhỏ ở một vùng da, nhưng cũng có trường hợp mề đay lan rộng toàn thân, đi kèm phù môi, sưng mí mắt hoặc khó thở. Việc nhận biết đúng biểu hiện sẽ giúp người bệnh phân biệt mức độ bệnh, xác định thời điểm cần đi khám và lựa chọn biện pháp chăm sóc phù hợp.

Mề đay là gì?

Mề đay (mày đay) là phản ứng của da xảy ra khi cơ thể giải phóng histamin và các chất trung gian hóa học sau khi tiếp xúc với tác nhân kích thích. Tình trạng này khiến trên da xuất hiện các sẩn phù màu hồng hoặc đỏ, kèm ngứa, có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể. Các tổn thương thường biến mất trong vòng vài giờ đến dưới 24 giờ nhưng có thể tái phát nếu tiếp tục tiếp xúc với dị nguyên.

Dựa vào thời gian diễn tiến, mề đay được chia thành:

• Mề đay cấp tính: Kéo dài dưới 6 tuần, thường liên quan đến thực phẩm, thuốc, côn trùng đốt hoặc nhiễm trùng.
• Mề đay mạn tính: Kéo dài trên 6 tuần hoặc tái phát nhiều lần, đôi khi không xác định được nguyên nhân.

Hiểu rõ mề đay là gì sẽ giúp bạn dễ dàng nhận biết các dấu hiệu của bệnh và có hướng xử trí phù hợp.

Các dấu hiệu mề đay thường gặp

Tùy vào nguyên nhân và mức độ phản ứng của cơ thể, các dấu hiệu có thể biểu hiện khác nhau ở mỗi người. Dưới đây là những triệu chứng thường gặp giúp bạn nhận biết sớm tình trạng này.

Xuất hiện các mảng sẩn phù màu hồng hoặc đỏ trên da

Đây là dấu hiệu điển hình nhất, xảy ra khi da phản ứng với các tác nhân như thực phẩm, thuốc, côn trùng đốt hoặc phấn hoa. Các tổn thương thường có những đặc điểm sau:

• Nổi cao hơn bề mặt da, màu hồng hoặc đỏ.
• Hình dạng và kích thước không đồng đều.
• Có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể.
• Thường biến mất sau vài giờ và có thể xuất hiện ở vùng da khác.

Ngứa dữ dội, càng gãi càng khó chịu

Ngứa là triệu chứng phổ biến nhất của mề đay, có thể từ nhẹ đến dữ dội và thường tăng khi đổ mồ hôi hoặc về đêm. Bạn có thể nhận biết qua các biểu hiện sau:

• Ngứa liên tục hoặc từng cơn;
• Cảm giác nóng rát hoặc châm chích nhẹ;
• Gãi nhiều dễ gây trầy xước và tổn thương da.

Người bệnh nên hạn chế gãi để tránh làm triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn.

Mề đay chỉ xuất hiện ở một vùng da

Ở một số trường hợp, mề đay chỉ xuất hiện tại vùng da tiếp xúc với tác nhân kích thích như mỹ phẩm, hóa chất hoặc côn trùng đốt. Một số vị trí thường gặp gồm:

• Bàn tay;
• Cẳng tay hoặc cẳng chân;
• Mặt và cổ;
• Da đầu;
• Lưng hoặc bụng.

Nếu tránh được tác nhân gây dị ứng, các triệu chứng thường cải thiện sau vài giờ đến vài ngày.

Mề đay lan rộng khắp cơ thể

Ngoài mề đay khu trú, nhiều người có thể nổi sẩn phù ở nhiều vị trí cùng lúc. Đây là dấu hiệu thường gặp trong phản ứng dị ứng toàn thân. Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Mảng sẩn xuất hiện ở nhiều vùng da;
• Ngứa lan rộng toàn thân;
• Triệu chứng tái phát khi tiếp xúc lại với dị nguyên.

Nếu mề đay lan nhanh hoặc kèm các triệu chứng toàn thân, người bệnh nên đi khám sớm.

Phù môi, sưng mí mắt hoặc phù mạch

Một số người bị mề đay còn xuất hiện phù mạch do dịch tích tụ ở lớp mô dưới da. Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Sưng môi hoặc mí mắt;
• Sưng lưỡi hoặc họng;
• Cảm giác căng tức vùng bị sưng;
• Có thể đi kèm các mảng mề đay.

Nếu phù mạch gây khó thở hoặc khó nuốt, cần đến cơ sở y tế ngay.

Mề đay tái phát nhiều lần

Mề đay kéo dài trên 6 tuần hoặc tái phát nhiều lần có thể là biểu hiện của mề đay mạn tính. Để hỗ trợ quá trình chẩn đoán, người bệnh nên theo dõi:

• Thời điểm xuất hiện triệu chứng;
• Thực phẩm hoặc thuốc đã sử dụng;
• Tần suất tái phát;
• Mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Khó thở, chóng mặt hoặc tụt huyết áp

Đây là dấu hiệu nguy hiểm, có thể liên quan đến phản vệ và cần được cấp cứu ngay. Nếu xuất hiện các biểu hiện sau, người bệnh cần đến cơ sở y tế khẩn cấp:

• Khó thở hoặc thở rít;
• Nghẹn họng, khàn tiếng;
• Chóng mặt hoặc ngất;
• Tím tái hoặc tụt huyết áp.

Không nên tự điều trị tại nhà khi có các triệu chứng này vì có thể đe dọa tính mạng.

Cách xử trí khi xuất hiện mề đay

Việc xử trí đúng ngay từ khi xuất hiện các dấu hiệu sẽ giúp giảm triệu chứng, hạn chế tái phát và phòng ngừa các biến chứng không mong muốn. Bên cạnh việc tránh các tác nhân gây dị ứng, người bệnh cũng nên áp dụng những biện pháp chăm sóc phù hợp và đi khám khi cần thiết.

Loại bỏ hoặc tránh tác nhân gây dị ứng

Nếu nghi ngờ mề đay liên quan đến thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm, hóa chất hoặc côn trùng đốt, người bệnh nên ngừng tiếp xúc với các yếu tố này. Đồng thời, nên ghi nhớ những tác nhân đã từng gây dị ứng để hạn chế nguy cơ tái phát.

Chăm sóc da đúng cách tại nhà

Để giảm cảm giác ngứa và hạn chế tổn thương da, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản dưới đây:

• Không gãi hoặc chà xát mạnh lên vùng da bị mề đay.
• Chườm mát vùng da ngứa để giảm khó chịu.
• Mặc quần áo rộng rãi, chất liệu mềm và thấm hút mồ hôi.
• Tránh tắm nước quá nóng hoặc tiếp xúc với nhiệt độ cao.
• Uống đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý.

Sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng histamin để giảm ngứa và kiểm soát phản ứng dị ứng. Nếu mề đay nặng hoặc kèm phù mạch, người bệnh có thể cần sử dụng thêm corticosteroid hoặc các thuốc khác theo chỉ định. Không nên tự ý dùng hoặc kéo dài thời gian sử dụng thuốc khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Các trường hợp cần đi khám

Hãy đến cơ sở y tế nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu sau:

• Mề đay kéo dài trên 6 tuần hoặc tái phát nhiều lần.
• Triệu chứng không cải thiện sau khi chăm sóc tại nhà.
• Ngứa dữ dội, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc giấc ngủ.
• Phù môi, sưng lưỡi, sưng họng hoặc khó thở.
• Chóng mặt, ngất hoặc nghi ngờ phản vệ.

Dấu hiệu mề đay có thể biểu hiện từ những nốt sẩn ngứa đơn thuần đến các triệu chứng nghiêm trọng như phù mạch hoặc khó thở. Việc nhận biết sớm các biểu hiện này sẽ giúp người bệnh chủ động tránh các yếu tố kích thích, áp dụng biện pháp chăm sóc phù hợp và điều trị kịp thời.