Dấu hiệu bị lẹo mắt: Nguyên nhân và cách xử trí

Lẹo mắt tuy không phải là một bệnh lý nguy hiểm nhưng lại gây ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt và thẩm mỹ. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bị lẹo mắt sẽ giúp bạn có hướng xử trí kịp thời và hiệu quả, ngăn ngừa tình trạng viêm nhiễm lan rộng.

Lẹo mắt là gì?

Lẹo mắt là tình trạng viêm cấp tính do nhiễm khuẩn gây ra tại các tuyến ở bờ mi. Tác nhân gây bệnh thường gặp nhất là tụ cầu khuẩn (Staphylococcus aureus). Khi các tuyến này bị tắc nghẽn, vi khuẩn có cơ hội phát triển, gây ra một nốt sưng đỏ, đau nhức trông giống như mụn nhọt ở ngay chân lông mi hoặc bên trong mí mắt.

Có hai loại lẹo mắt chính: lẹo ngoài và lẹo trong. Lẹo ngoài là dạng phổ biến hơn, xuất hiện như một nốt mụn ở bờ mi do nhiễm trùng tuyến Zeiss hoặc tuyến Moll. Trong khi đó, lẹo trong là tình trạng nhiễm trùng tuyến Meibomius nằm ở mặt trong của mí mắt, thường gây đau và khó chịu hơn.

Dấu hiệu bị lẹo mắt

Các triệu chứng của lẹo mắt thường phát triển khá nhanh trong vài ngày. Việc nhận biết sớm sẽ giúp quá trình điều trị trở nên đơn giản và nhanh chóng hơn. Dưới đây là những dấu hiệu bị lẹo mắt điển hình mà bạn cần chú ý:

• Một nốt sưng đỏ, đau và mềm xuất hiện ở bờ mi, trông giống như một nốt mụn. Đây là triệu chứng đặc trưng và dễ nhận thấy nhất. Ban đầu, bạn có thể chỉ cảm thấy hơi cộm, sau đó nốt sưng sẽ lớn dần và gây đau nhức.
• Mí mắt có thể bị sưng phồng toàn bộ, không chỉ giới hạn ở vị trí nốt lẹo. Tình trạng sưng này đôi khi có thể làm bạn khó mở mắt hoàn toàn.
• Cảm giác cộm, như có dị vật hoặc hạt cát trong mắt. Cảm giác này gây khó chịu và khiến bạn có xu hướng muốn dụi mắt. Ngoài ra, mắt có thể bị chảy nước mắt nhiều hơn bình thường và nhạy cảm hơn với ánh sáng.
• Sau vài ngày, một chấm nhỏ màu vàng (mủ) có thể xuất hiện ở trung tâm nốt lẹo. Đây là dấu hiệu cho thấy lẹo đang gom mủ và chuẩn bị vỡ. Việc nhận ra các dấu hiệu bị lẹo mắt ở giai đoạn này rất quan trọng để có cách chăm sóc phù hợp.

Nguyên nhân gây lẹo mắt

Nguyên nhân trực tiếp gây ra lẹo mắt là do sự xâm nhập của vi khuẩn, chủ yếu là tụ cầu khuẩn. Tuy nhiên, có nhiều yếu tố nguy cơ có thể tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và gây viêm nhiễm. Dưới đây là một số nguyên nhân gây lẹo mắt phổ biến:

• Chạm tay chưa được vệ sinh sạch sẽ lên mắt, tạo cơ hội cho vi khuẩn từ tay lây lan vào vùng mí mắt.
• Không tẩy trang kỹ hoặc sử dụng các sản phẩm trang điểm mắt đã hết hạn, bị nhiễm khuẩn.
• Sử dụng kính áp tròng mà không tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh, chẳng hạn như không rửa tay trước khi đeo hoặc tháo kính, không thay dung dịch ngâm kính thường xuyên.
• Mắc các bệnh lý mạn tính tại mắt như viêm bờ mi, khiến bờ mi luôn trong tình trạng viêm và dễ bị nhiễm trùng hơn.

Cách chăm sóc và điều trị lẹo mắt

Hầu hết các trường hợp lẹo mắt có thể được chăm sóc hiệu quả tại nhà và sẽ tự khỏi trong vòng 1 - 2 tuần. Biện pháp quan trọng nhất là giữ vệ sinh vùng mắt sạch sẽ và giúp lẹo thoát mủ một cách tự nhiên.

Chườm ấm là phương pháp đơn giản và hiệu quả nhất. Bạn hãy dùng một chiếc khăn sạch nhúng vào nước ấm, vắt ráo rồi nhẹ nhàng đặt lên mắt trong khoảng 10 - 15 phút, thực hiện 3 - 4 lần mỗi ngày. Hơi ấm sẽ giúp giảm đau, giảm sưng và làm lẹo nhanh gom mủ hơn.

Trong thời gian bị lẹo, hãy tạm ngưng trang điểm mắt và không đeo kính áp tròng để tránh làm tình trạng nặng hơn hoặc lây lan vi khuẩn. Vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý, thuốc nhỏ điều tiết mắt đều đặn hàng ngày theo hướng dẫn sử dụng.

Nếu cảm thấy đau nhức, bạn có thể sử dụng các loại thuốc giảm đau như paracetamol hoặc ibuprofen để cải thiện triệu chứng.

Những điều cần tránh khi bị lẹo mắt

Để lẹo mắt nhanh hồi phục và không gây biến chứng, có một số việc bạn tuyệt đối nên tránh. Việc chăm sóc không đúng cách có thể khiến tình trạng viêm nhiễm trở nên nghiêm trọng và lan rộng hơn.

• Không tự ý dùng tay, kim hay bất kỳ vật dụng nào để nặn, chích hoặc làm vỡ nốt lẹo. Việc này có thể làm tổn thương mô, khiến viêm nhiễm lan rộng hoặc tăng nguy cơ biến chứng.
• Tránh dụi mắt, vì hành động này có thể làm lây lan vi khuẩn sang các vùng khác của mắt hoặc sang mắt còn lại.
• Không dùng chung khăn mặt, đồ trang điểm mắt hoặc các vật dụng cá nhân khác với người khác để ngăn ngừa lây nhiễm.
• Không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ chứa steroid khi chưa có sự tư vấn của bác sĩ, vì chúng có thể làm tình trạng nhiễm trùng nặng hơn.
• Nên tạm ngưng đeo kính áp tròng cho đến khi lẹo đã lành hoàn toàn để tránh vi khuẩn tích tụ trên kính.

Khi nào cần đi khám?

Mặc dù lẹo mắt thường lành tính, bạn vẫn cần đến gặp bác sĩ nhãn khoa để được thăm khám nếu gặp phải bất kỳ tình huống nào sau đây. Việc chẩn đoán và can thiệp y tế kịp thời sẽ giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm. Bạn nên đi khám nếu nốt lẹo không có dấu hiệu cải thiện sau vài ngày chăm sóc tại nhà, chẳng hạn như chườm ấm, hoặc sưng đỏ ngày càng tăng.

Nếu bạn cảm thấy đau nhức dữ dội hoặc lẹo mắt liên tục tái phát ở cùng một vị trí, đó cũng là lúc cần sự can thiệp của y tế. Bác sĩ sẽ xác định chính xác nguyên nhân và có thể cần thực hiện một thủ thuật nhỏ để chích rạch dẫn lưu mủ nếu cần thiết, giúp lẹo mau lành. Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe đôi mắt của mình.

Nhìn chung, lẹo mắt là một tình trạng phổ biến và thường không đáng lo ngại nếu được chăm sóc đúng cách. Bằng việc giữ vệ sinh mắt tốt, tránh các thói quen xấu và áp dụng phương pháp chườm ấm, bạn có thể giúp nốt lẹo nhanh chóng biến mất. Tuy nhiên, đừng ngần ngại tìm đến sự tư vấn của bác sĩ khi các triệu chứng không thuyên giảm hoặc trở nên bất thường để đảm bảo an toàn cho đôi mắt.