Cắn vào lưỡi là do đâu? Mức độ nguy hiểm và cách khắc phục

Việc vô tình cắn trúng lưỡi khi ăn uống, nói chuyện hoặc lúc ngủ là tình huống ai cũng từng gặp. Tổn thương này thường khiến người bệnh đau rát, khó chịu và có thể ảnh hưởng đến việc nhai, nuốt trong vài ngày. Dù đa phần các vết thương là nhẹ và tự lành, vẫn có trường hợp gây chảy máu nhiều, sưng nề hay nhiễm trùng nếu chăm sóc không đúng cách. Hiểu rõ nguyên nhân và biết cách xử lý ban đầu sẽ giúp giảm đau nhanh hơn và ngăn ngừa các biến chứng có thể xảy ra.

Thói quen dẫn đến tình trạng cắn vào lưỡi

Tình trạng cắn vào lưỡi thường xuất phát từ các thói quen sinh hoạt hàng ngày. Hiểu rõ những thói quen này sẽ giúp bạn chủ động điều chỉnh để hạn chế nguy cơ tổn thương.

• Ăn uống quá nhanh: Khi ăn vội vàng, thao tác nhai không được kiểm soát tốt, cơ hàm hoạt động mạnh và thiếu nhịp nhàng, khiến lưỡi dễ bị kẹt giữa hai hàm răng dẫn đến cắn vào lưỡi.
• Nói chuyện trong khi nhai: Vừa ăn vừa nói khiến lưỡi di chuyển liên tục, đồng thời quá trình nhai bị gián đoạn, dễ gây răng đập mạnh vào lưỡi.
• Thói quen cắn môi hoặc cắn lưỡi vô thức: Một số người có thói quen mút lưỡi, liếm môi hoặc nghiến răng nhẹ, đặt lưỡi ở vị trí không tự nhiên, tăng nguy cơ tổn thương khi nhai hoặc nói.
• Nghiến răng khi ngủ: Nghiến răng khiến cơ hàm siết chặt không tự chủ, đặc biệt ban đêm, làm lưỡi dễ bị kẹt và cắn vào lưỡi, nhất là ở những người có lưỡi lớn hoặc tư thế ngủ bất lợi.

Những căn bệnh có thể gây ra tình trạng hay cắn vào lưỡi

Ngoài thói quen, cắn vào lưỡi thường xuyên có thể liên quan đến một số bệnh lý tiềm ẩn. Đây là tín hiệu quan trọng để bạn theo dõi và kiểm tra sức khỏe kịp thời.

Rối loạn thần kinh - cơ

Các bệnh lý ảnh hưởng đến tín hiệu thần kinh điều khiển cơ có thể khiến hàm và lưỡi di chuyển không nhịp nhàng. Khi đó, người bệnh dễ cắn nhầm lưỡi khi nhai, nói chuyện hoặc ngay cả khi miệng đang nghỉ. Trong một số trường hợp, tình trạng này có thể đi kèm co giật nhẹ hoặc run cơ.

Động kinh

Trong cơn động kinh toàn thể, cơ hàm co cứng mạnh và không thể kiểm soát. Điều này có thể dẫn đến cắn lưỡi sâu, đôi khi gây chảy máu nhiều. Đây là dấu hiệu đặc trưng, giúp bác sĩ phân biệt cơn động kinh với ngất thông thường.

Nghiến răng

Nghiến răng khiến cơ hàm siết chặt hoặc nghiến mạnh vô thức, đặc biệt vào ban đêm. Lực hàm tăng đột ngột khiến lưỡi rất dễ bị tổn thương nếu nằm lệch sang hai bên. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây cắn lưỡi liên tục khi ngủ.

Stress và lo âu kéo dài

Căng thẳng khiến cơ hàm siết chặt hoặc nghiến răng vô thức ngay cả khi tỉnh táo. Khi trương lực cơ gia tăng, lưỡi dễ bị kẹt giữa răng và bị cắn liên tục. Tình trạng này cũng khiến các vết thương trên lưỡi lâu lành hơn.

Cấu trúc răng - hàm bất thường

Khớp cắn sai, hàm lệch, răng mọc chìa hoặc chen chúc làm không gian trong miệng mất cân đối. Lưỡi dễ “lọt” vào khoảng trống bất thường giữa các răng, làm tăng nguy cơ bị cắn trong khi ăn hoặc nói chuyện. Nếu không điều chỉnh, tình trạng này có thể kéo dài nhiều năm.

Rối loạn giấc ngủ

Ngưng thở khi ngủ và tình trạng ngủ không sâu có thể làm rối loạn hoạt động cơ hàm trong đêm. Lưỡi có thể trượt ra khỏi vị trí tự nhiên và bị mắc kẹt giữa hai hàm răng. Vì vậy nhiều người thường bị cắn lưỡi khi ngủ mà không hề hay biết.

Thường xuyên cắn lưỡi có sao không?

Dù ban đầu chỉ là tai nạn nhỏ, nhưng nếu cắn trúng lưỡi xảy ra liên tục, tình trạng này có thể gây nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe:

• Đau rát và viêm loét lưỡi: Lưỡi có rất nhiều dây thần kinh nên chỉ một vết cắn nhỏ cũng gây đau buốt. Nếu liên tục cắn đúng một vị trí, vùng này dễ bị loét, sưng tấy và lâu lành, khiến bạn càng dễ cắn trúng hơn.
• Nguy cơ nhiễm trùng: Miệng là nơi chứa nhiều vi khuẩn. Khi lưỡi bị rách hoặc trầy xước, vi khuẩn dễ xâm nhập và gây viêm nhiễm, dẫn đến sưng đỏ, chảy mủ hoặc thậm chí nhiễm trùng nặng nếu không chăm sóc đúng cách.
• Khó khăn khi ăn uống và nói chuyện: Đau ở lưỡi khiến việc nhai, nuốt hoặc phát âm trở nên khó khăn. Điều này có thể làm giảm cảm giác ngon miệng, khiến bạn ăn ít hơn và ảnh hưởng đến giao tiếp hàng ngày.
• Dấu hiệu của bệnh lý tiềm ẩn: Nếu thường xuyên cắn lưỡi khi ngủ hoặc trong lúc không chủ ý, đây có thể là biểu hiện của các vấn đề như nghiến răng, rối loạn thần kinh, động kinh hoặc sai lệch khớp cắn. Những trường hợp này cần được thăm khám để tìm nguyên nhân chính xác.
• Ảnh hưởng thẩm mỹ và chất lượng sống: Các vết loét hoặc sẹo nhỏ trên lưỡi có thể gây vướng, đau kéo dài và tạo cảm giác khó chịu liên tục. Điều này làm giảm chất lượng cuộc sống, khiến bạn lo lắng hoặc mất tự tin khi giao tiếp.

Cách khắc phục tình trạng cắn vào lưỡi

Tùy thuộc nguyên nhân, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau để cải thiện và ngăn ngừa cắn vào lưỡi hiệu quả.

• Điều chỉnh thói quen sinh hoạt: Ăn chậm, nhai kỹ giúp kiểm soát tốt chuyển động hàm và tránh cắn vào lưỡi. Hạn chế vừa ăn vừa nói chuyện hoặc mất tập trung, đồng thời tránh các món quá dai hay cứng và bỏ thói quen cắn môi hay lưỡi vô thức.
• Kiểm soát stress và cải thiện giấc ngủ: Ngủ đủ giấc và thư giãn trước khi ngủ giúp giảm co cứng cơ hàm. Thiền, hít thở sâu hoặc yoga có thể hỗ trợ, đồng thời hạn chế caffeine buổi tối để tránh nghiến răng và cắn lưỡi khi ngủ.
• Sử dụng máng bảo vệ răng: Người nghiến răng ban đêm nên dùng máng chống nghiến theo chỉ định nha sĩ. Thiết bị này giúp giảm lực siết hàm và bảo vệ lưỡi khỏi bị tổn thương trong khi ngủ.
• Khám và điều trị răng - hàm - mặt: Nếu có lệch khớp cắn hoặc bất thường về hàm, bác sĩ có thể điều chỉnh để lưỡi không bị mắc giữa răng. Điều trị đúng giúp giảm tình trạng cắn lặp đi lặp lại.
• Điều trị bệnh lý nền: Trong trường hợp cắn lưỡi do rối loạn thần kinh, động kinh hoặc rối loạn giấc ngủ, cần khám chuyên khoa để điều trị nguyên nhân gốc. Khi bệnh được kiểm soát tốt, tình trạng cắn lưỡi thường có xu hướng giảm.
• Xử lý vết thương trên lưỡi: Súc miệng nước muối loãng và tránh đồ cay nóng giúp vết thương nhanh lành. Có thể ngậm đá giảm đau nhẹ; nếu sưng lâu, chảy mủ hoặc sốt, cần đi khám ngay để tránh nhiễm trùng.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng cắn vào lưỡi, từ nguyên nhân phổ biến đến mức độ nguy hiểm tiềm ẩn. Cắn vào lưỡi đôi khi chỉ là tai nạn nhỏ, nhưng nếu lặp lại thường xuyên, đây có thể là tín hiệu sức khỏe cần chú ý. Hãy chủ động thay đổi thói quen, kiểm soát stress và thăm khám kịp thời để bảo vệ lưỡi, giảm đau đớn và ngăn ngừa biến chứng. Bảo vệ sức khỏe răng miệng hôm nay sẽ mang lại sự thoải mái lâu dài cho bạn và gia đình!