Trẻ sơ sinh hay lè lưỡi và nhai miệng có sao không?

Việc quan sát những hành động nhỏ của con yêu luôn là niềm vui nhưng đôi khi cũng đi kèm với những băn khoăn. Hiện tượng trẻ sơ sinh hay lè lưỡi và nhai miệng là một trong những thắc mắc phổ biến nhất của các bậc phụ huynh. Hầu hết các trường hợp này đều là một phần tự nhiên trong quá trình phát triển của bé.

Vì sao trẻ sơ sinh hay lè lưỡi và nhai miệng?

Hành động lè lưỡi và nhai miệng ở trẻ sơ sinh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, phần lớn là các phản xạ tự nhiên và dấu hiệu phát triển bình thường. Dưới đây là những lý do phổ biến nhất:

• Phản xạ tự nhiên: Trẻ sinh ra đã có phản xạ bú mút rất mạnh mẽ. Phản xạ đẩy lưỡi giúp bé ngậm bắt núm vú dễ dàng hơn và tránh bị sặc. Tương tự, hành động nhai miệng cũng là một phần của phản xạ tìm kiếm và mút bú.
• Khám phá thế giới: Miệng là công cụ đầu tiên để trẻ sơ sinh khám phá mọi thứ xung quanh. Bé lè lưỡi hay nhai miệng để cảm nhận đôi môi, không khí và tìm hiểu về chính cơ thể mình.
• Bắt chước người lớn: Ngay từ khi chỉ vài tuần tuổi, trẻ đã có khả năng bắt chước biểu cảm trên khuôn mặt của người lớn, bao gồm cả hành động lè lưỡi.
• Giao tiếp nhu cầu: Đây là cách bé báo hiệu mình đang đói hoặc đã no. Lè lưỡi, liếm môi có thể là dấu hiệu đói, trong khi đẩy thức ăn ra bằng lưỡi lại cho thấy bé đã bú đủ.
• Mọc răng: Khi những chiếc răng đầu tiên bắt đầu nhú lên, nướu của bé sẽ bị ngứa và khó chịu. Việc nhai miệng hoặc cắn vào lưỡi giúp bé tạo áp lực lên nướu, từ đó cảm thấy dễ chịu hơn.
• Đầy hơi, khó tiêu: Một số trẻ có thể lè lưỡi khi cảm thấy khó chịu ở bụng do đầy hơi. Hành động này thường đi kèm với việc nhăn mặt hoặc quấy khóc.
• Chưa sẵn sàng ăn dặm: Khi bắt đầu tập ăn dặm, nếu bé chưa quen với thức ăn đặc, bé sẽ dùng lưỡi để đẩy thức ăn ra ngoài.
• Thở bằng miệng: Nếu trẻ bị nghẹt mũi, viêm amidan hoặc viêm VA, bé sẽ phải thở bằng miệng. Điều này có thể khiến lưỡi của bé thè ra ngoài thường xuyên hơn.

Đây có phải biểu hiện trẻ đang đói không?

Câu trả lời là có, đây có thể là một trong những dấu hiệu sớm cho thấy bé đang đói. Khi đến cữ bú, thay vì khóc ngay lập tức, nhiều trẻ sẽ có những biểu hiện báo trước như chóp chép miệng, liếm môi, quay đầu tìm vú mẹ hoặc bình sữa.

Vì vậy, nếu bạn thấy trẻ sơ sinh nhai miệng kèm theo các hành động khác như đưa tay vào miệng hay nắm chặt tay, rất có thể bé đang muốn được cho ăn. Đây là những tín hiệu giao tiếp rất sớm mà cha mẹ có thể học cách nhận biết để đáp ứng nhu cầu của con kịp thời.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng lè lưỡi cũng có thể là dấu hiệu bé đã no. Nếu bé đẩy lưỡi ra khi bạn đưa ti hoặc bình sữa vào miệng, quay đầu đi hoặc khạc sữa ra, điều đó có nghĩa là bé đã bú đủ và không muốn ăn thêm nữa.

Trẻ lè lưỡi và nhai miệng khi nào là bất thường?

Mặc dù đa phần là bình thường, hành động lè lưỡi và nhai miệng liên tục có thể là dấu hiệu của một số vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Cha mẹ cần chú ý nếu hành vi này đi kèm với các biểu hiện khác.

Một số tình trạng bệnh lý có thể là nguyên nhân bao gồm:

• Lưỡi có kích thước lớn (Macroglossia): Nếu lưỡi của trẻ lớn hơn bình thường so với khoang miệng, bé có thể hay thè lưỡi ra ngoài. Đây có thể là một biểu hiện của các tình trạng như suy giáp bẩm sinh hoặc hội chứng Down.
• Kích thước miệng nhỏ: Một số hội chứng di truyền có thể khiến cấu trúc hàm và miệng của trẻ nhỏ hơn bình thường, làm cho lưỡi có vẻ như bị đẩy ra ngoài.
• Giảm trương lực cơ: Lưỡi là một khối cơ. Nếu trẻ bị giảm trương lực cơ, việc kiểm soát lưỡi sẽ khó khăn hơn, dẫn đến việc lưỡi thường xuyên thè ra ngoài, nghĩ đến những bệnh như bại não, loạn dưỡng cơ.
• Các vấn đề về hô hấp: Như đã đề cập, tình trạng nghẹt mũi kéo dài, viêm amidan hoặc VA phì đại khiến trẻ phải thở bằng miệng, và đây cũng là một nguyên nhân làm trẻ hay lè lưỡi.
• Lưỡi có màu sắc lạ và gai lưỡi bất thường: Lưỡi đỏ tươi như quả dâu tây, nổi gai lưỡi rõ gặp trong bệnh Kawasaki, lưỡi trơn láng hoặc mất gai lưỡi gặp trong bệnh thiếu máu ác tính hoặc suy dinh dưỡng.

Khi nào cha mẹ cần đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ nên tin vào trực giác của mình. Nếu cảm thấy hành vi lè lưỡi và nhai miệng của con có vẻ bất thường hoặc lo lắng về sức khỏe của bé, đừng ngần ngại tham khảo ý kiến bác sĩ. Đặc biệt, hãy đưa trẻ đi khám ngay nếu bé có các dấu hiệu sau:

• Bé bỏ bú, bú kém hoặc sụt cân.
• Bé thở khò khè, thở nhanh hoặc khó thở.
• Bé quấy khóc liên tục, khó dỗ và ngủ không yên giấc.
• Lưỡi của bé trông sưng to hoặc có màu sắc lạ.
• Hành động lè lưỡi cản trở việc bú mẹ hoặc bú bình của trẻ.

Tóm lại, hiện tượng trẻ sơ sinh hay lè lưỡi và nhai miệng phần lớn là một cột mốc phát triển đáng yêu và vô hại. Bằng cách quan sát kỹ lưỡng và hiểu rõ các nguyên nhân có thể, cha mẹ có thể yên tâm hơn trong hành trình chăm sóc con, đồng thời nhận biết sớm những dấu hiệu cần được can thiệp y tế để đảm bảo bé yêu luôn khỏe mạnh.