Cách hạ sốt cho trẻ bị viêm amidan​ ba mẹ cần biết

Khi trẻ bị viêm amidan và sốt cao, nhiều ba mẹ cảm thấy lo lắng vì bé mệt mỏi, quấy khóc và ăn uống kém hơn bình thường. Sốt tuy là phản ứng tự nhiên của cơ thể trước tình trạng viêm nhiễm, nhưng nếu không được xử lý đúng cách có thể khiến trẻ khó chịu và tiềm ẩn rủi ro.

Tổng quan về tình trạng sốt do amidan

Amidan là các mô lympho nằm ở vùng hầu họng, gồm amidan khẩu cái, amidan lưỡi, amidan vòi và amidan vòm, hợp thành một vòng bảo vệ quanh ngã ba đường ăn - thở (vòng Waldeyer). Đây là một phần của hệ miễn dịch niêm mạc, có nhiệm vụ nhận diện và đáp ứng với vi khuẩn, virus xâm nhập qua mũi và miệng.

Hoạt động miễn dịch của amidan mạnh nhất ở trẻ em, đặc biệt trong độ tuổi khoảng 4 - 10 tuổi. Sau tuổi dậy thì, mô amidan có xu hướng thoái triển dần và vai trò miễn dịch giảm tương đối do các cơ chế bảo vệ khác đã phát triển hoàn thiện. Về lâm sàng, viêm amidan thường được chia thành hai thể chính:

• Viêm amidan cấp tính: Khởi phát đột ngột, biểu hiện rầm rộ như sốt, đau họng, nuốt đau.
• Viêm amidan mạn tính: tái diễn nhiều lần hoặc kéo dài, có thể kèm hôi miệng, hốc mủ.

Tình trạng viêm amidan gây sốt xảy ra khi tác nhân gây bệnh (virus hoặc vi khuẩn) vượt quá khả năng kiểm soát của hệ miễn dịch tại chỗ. Phản ứng viêm khiến cơ thể tăng thân nhiệt như một cơ chế bảo vệ nhằm ức chế sự phát triển của vi sinh vật. Trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 5 tuổi, dễ gặp tình trạng này do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Nếu không được điều trị phù hợp, viêm amidan có thể dẫn đến biến chứng như viêm tai giữa, viêm xoang hoặc các biến chứng hậu nhiễm liên cầu.

Theo World Health Organization (WHO), các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên ở trẻ em, bao gồm viêm họng và viêm amidan, cần được chẩn đoán và quản lý đúng cách để phòng ngừa biến chứng và hạn chế lạm dụng kháng sinh.

Những cách hạ sốt cho trẻ bị viêm amidan​ tại nhà

Khi trẻ bị viêm amidan kèm sốt, bên cạnh việc dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, cha mẹ có thể áp dụng thêm các biện pháp hỗ trợ tại nhà để giúp bé hạ nhiệt và cảm thấy dễ chịu hơn.

Tắm nhanh bằng nước ấm

Nhiều người cho rằng trẻ đang sốt thì phải kiêng tắm hoàn toàn. Thực tế, nếu thực hiện đúng cách, tắm nước ấm có thể hỗ trợ hạ thân nhiệt và giúp trẻ thư giãn:

• Chỉ dùng nước ấm vừa phải, không tắm nước lạnh.
• Thời gian tắm nên giới hạn khoảng 3 - 5 phút.
• Không để trẻ ngâm mình quá lâu.
• Sau khi tắm, lau khô ngay bằng khăn mềm và mặc quần áo thoáng, thấm hút mồ hôi tốt.

Nước ấm giúp cơ thể tản nhiệt nhẹ nhàng, tránh tình trạng tăng nhiệt đột ngột.

Chườm mát đúng cách

Chườm khăn mát là phương pháp phổ biến giúp hỗ trợ hạ sốt:

• Dùng khăn sạch, nhúng vào nước mát (không dùng nước đá).
• Đặt lên trán, nách, bẹn - những vùng có nhiều mạch máu lớn.
• Thay khăn thường xuyên khi khăn ấm lên.

Tuyệt đối không dùng nước quá lạnh hoặc đá trực tiếp vì có thể gây co mạch đột ngột, khiến cơ thể giữ nhiệt và làm sốt tăng nặng hơn.

Tăng cường thực phẩm giàu dưỡng chất

Khi sốt, trẻ thường mệt mỏi và biếng ăn. Tuy nhiên, dinh dưỡng đầy đủ sẽ giúp cơ thể nhanh phục hồi:

• Ưu tiên thức ăn mềm, lỏng, dễ nuốt như cháo, súp, canh.
• Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, B, C và khoáng chất như sắt, kẽm, canxi.
• Tăng lượng đạm (trứng, thịt nạc, cá) phù hợp với độ tuổi.
• Chia nhỏ bữa ăn, mỗi bữa cách nhau khoảng 2 - 3 giờ.
• Tránh thức ăn cay nóng, quá cứng hoặc nhiều dầu mỡ vì có thể làm cổ họng kích ứng thêm.

Cho trẻ uống đủ nước

Sốt khiến cơ thể mất nước qua mồ hôi nhiều hơn bình thường. Nếu không bù nước kịp thời, trẻ dễ mệt, khô môi, tiểu ít hoặc chóng mặt:

• Khuyến khích trẻ uống nước ấm, chia thành nhiều lần trong ngày.
• Có thể bổ sung nước ép trái cây tươi, nước dừa, nước cam, nước bưởi hoặc nước rau củ.
• Với trẻ nhỏ, tăng cữ bú mẹ hoặc dùng dung dịch điện giải theo hướng dẫn.
• Đảm bảo cung cấp đủ nước giúp duy trì tuần hoàn, hỗ trợ hạ nhiệt và giảm cảm giác mệt mỏi.

Lưu ý quan trọng: Các biện pháp trên chỉ có tác dụng hỗ trợ. Nếu trẻ sốt cao trên 39°C, sốt kéo dài hơn 48 giờ, có biểu hiện co giật, lơ mơ hoặc khó thở, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Lưu ý giúp hạn chế viêm amidan ở trẻ

Viêm amidan là bệnh lý hô hấp thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt khi thời tiết thay đổi hoặc sức đề kháng suy giảm. Bên cạnh việc điều trị đúng cách, cha mẹ cần chú trọng các biện pháp phòng ngừa để hạn chế bệnh tái phát:

• Giữ vệ sinh răng miệng: Hướng dẫn trẻ đánh răng và súc miệng sạch sẽ mỗi ngày để giảm vi khuẩn trong khoang họng.
• Điều trị đúng khi có mủ amidan: Không tự ý nặn mủ, cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ.
• Giữ ấm khi ra ngoài: Che chắn cổ họng, tránh gió lạnh và môi trường nhiều bụi.
• Mặc đồ phù hợp trong nhà: Ưu tiên quần áo thoáng, thấm hút mồ hôi tốt.
• Điều chỉnh điều hòa hợp lý: Không để nhiệt độ quá thấp, tránh gió thổi trực tiếp vào trẻ.

Tóm lại, việc áp dụng đúng cách hạ sốt cho trẻ bị viêm amidan sẽ giúp bé giảm khó chịu, hạn chế nguy cơ co giật và hỗ trợ quá trình hồi phục diễn ra nhanh hơn. Ba mẹ cần theo dõi sát thân nhiệt, dùng thuốc đúng liều, kết hợp chăm sóc tại nhà một cách khoa học. Nếu trẻ sốt cao kéo dài, mệt lả, khó thở hoặc có biểu hiện bất thường, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay để được xử trí kịp thời.