Bị trật khớp vai khi ngủ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách xử trí

Nhiều người nghĩ rằng trật khớp vai chỉ xảy ra khi chơi thể thao, té ngã hoặc chấn thương mạnh. Tuy nhiên, không ít trường hợp lại bị trật vai ngay trong lúc ngủ – khi cơ thể hoàn toàn thư giãn. Hãy cùng Tiêm chủng Long Châu tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Bị trật khớp vai khi ngủ là gì? Có nguy hiểm không?

Trật khớp vai trong lúc ngủ là tình trạng đầu xương cánh tay trượt ra khỏi ổ chảo của xương vai trong lúc ngủ mà không có lực tác động mạnh từ bên ngoài. Đây là dạng trật khớp không do chấn thương và thường liên quan đến mất vững khớp vai.

Khớp vai là khớp có biên độ vận động rộng nhất cơ thể, đồng nghĩa với việc dễ bị lệch khỏi vị trí nếu các cấu trúc nâng đỡ như dây chằng, cơ chóp xoay, bao khớp bị yếu. Khi ngủ, cơ bắp thả lỏng hoàn toàn, không còn kiểm soát tốt như lúc thức, nên nguy cơ trật khớp càng cao.

Về mức độ nguy hiểm, trật khớp vai nếu không được xử trí đúng có thể gây:

• Rách bao khớp hoặc dây chằng;
• Tổn thương sụn viền ổ chảo;
• Tổn thương xương đầu cánh tay;
• Chèn ép thần kinh gây tê bì cánh tay;
• Mất vững khớp vai mạn tính, tái trật nhiều lần.

Do đó, dù xảy ra trong lúc ngủ và không có chấn thương mạnh, tình trạng này không nên xem nhẹ.

Nguyên nhân gây trật khớp vai khi ngủ

Tư thế ngủ và sinh hoạt sai

Thói quen nằm co quắp, nằm nghiêng đè lên một bên vai trong thời gian dài khiến khớp chịu áp lực lớn. Bên cạnh đó, ngồi làm việc sai tư thế, bàn ghế không phù hợp, làm việc lâu trước máy tính hoặc lười vận động đều khiến cơ, dây chằng vùng vai yếu đi, làm khớp vai dễ bị lệch khỏi vị trí khi ngủ.

Cơ thể nhiễm lạnh đột ngột

Ngồi lâu dưới điều hòa, tắm khuya, dầm mưa hoặc thay đổi nhiệt độ quá nhanh có thể khiến cơ bị co cứng, giảm lượng oxy đến tế bào cơ, lâu dần gây thiếu máu cục bộ. Điều này làm hệ tuần hoàn yếu đi, dẫn đến đau mỏi vai gáy, viêm khớp vai và tăng nguy cơ trật khớp khi cơ bị thư giãn sâu lúc ngủ.

Các bệnh lý xương khớp tiềm ẩn

Trật khớp vai khi ngủ đôi khi là biểu hiện của các bệnh thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm cổ, viêm khớp vai, hội chứng cổ vai cánh tay, thoái hóa khớp hoặc các chấn thương cũ chưa hồi phục hoàn toàn. Những bệnh này làm giảm sự ổn định của khớp vai, khiến khớp dễ bật ra ngoài chỉ bởi một động tác xoay người nhẹ khi ngủ.

Tổn thương gân cơ quanh khớp vai

Các gân cơ vùng chóp xoay bị viêm, rách vi thể hoặc suy yếu làm khớp vai mất khả năng giữ ổn định. Khi cơ bắp thả lỏng hoàn toàn lúc ngủ, đầu xương cánh tay càng dễ trượt khỏi ổ khớp.

Viêm bao hoạt dịch hoặc viêm gân

Tình trạng viêm bao hoạt dịch hoặc viêm gân quanh khớp vai làm khớp trở nên nhạy cảm, giảm sức nâng đỡ, từ đó tăng nguy cơ trật khớp ngay cả khi không có lực tác động mạnh.

Các bệnh lý toàn thân khác

Một số bệnh như viêm khớp dạng thấp, nhiễm trùng khớp, rối loạn thần kinh cơ hoặc bệnh lý hệ thần kinh trung ương có thể làm giảm kiểm soát vận động và khả năng ổn định của khớp, dẫn đến trật khớp vai khi ngủ.

Triệu chứng của trật khớp vai là gì và khi nào cần đi khám?

Trật khớp vai khi ngủ thường gây đau đột ngột ngay khi thức dậy, nhưng vì không có va chạm hay chấn thương rõ ràng, người bệnh thường dễ nhầm lẫn với đau cơ thông thường. Tuy nhiên, những dấu hiệu sau là đặc trưng của tình trạng trật khớp và cần được nhận biết sớm:

• Đau nhói dữ dội ở vai ngay khi cố gắng cử động tay.
• Không thể nâng tay, xoay tay hoặc đưa tay ra sau, cảm giác tay lỏng lẻo hoặc mất lực hoàn toàn.
• Biến dạng khớp vai, vai bên bị trật nhìn thấp hơn, hõm vai rỗng, phần đầu xương cánh tay có thể thấy nổi lệch về phía trước hoặc dưới.
• Cứng khớp vai và sưng nhẹ quanh vùng tổn thương.
• Một số trường hợp có tê bì cánh tay, do dây thần kinh bị chèn ép khi khớp trật ra khỏi ổ.

Ngoài nhận biết triệu chứng, điều quan trọng là xác định khi nào cần đi khám ngay. Người bệnh nên đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt nếu gặp:

• Đau vai dữ dội và hạn chế vận động hoàn toàn: Nếu không thể tự nâng cánh tay, cử động vai gây đau buốt hoặc cảm giác khớp không đúng chỗ, đây là dấu hiệu trật khớp thật sự và cần can thiệp y tế.
• Biến dạng khớp vai rõ rệt: Khớp vai bị méo, lệch hoặc hõm vai lõm sâu là dấu hiệu nguy hiểm, không nên tự nắn khớp tại nhà vì dễ gây tổn thương thần kinh, mạch máu.
• Tê bì, lạnh cánh tay hoặc đổi màu da: Nếu lưu thông máu bị ảnh hưởng, tình trạng có thể dẫn đến hoại tử hoặc tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
• Tái phát nhiều lần trong thời gian ngắn: Trật khớp tái diễn khi ngủ là dấu hiệu của mất vững khớp vai. Người bệnh cần khám chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để đánh giá dây chằng, ổ chảo và các tổn thương cấu trúc khác.
• Sau khi tự khớp quay trở lại vị trí nhưng vẫn đau hoặc yếu: Có thể đi kèm rách bao khớp, rách gân chóp xoay hoặc tổn thương sụn viền.

Việc đi khám sớm không chỉ giúp giảm đau nhanh hơn mà còn giảm nguy cơ biến chứng như tổn thương thần kinh nách, lỏng khớp vai mạn tính hoặc trật khớp tái hồi.

Cách xử trí và phòng ngừa trật khớp vai

Xử trí khi nghi ngờ trật khớp

Khi nghi ngờ trật khớp, cần chú ý:

• Không tự nắn chỉnh tại nhà do dễ gây rách dây chằng, tổn thương thần kinh.
• Cố định cánh tay bằng khăn hoặc đai treo tay.
• Chườm lạnh 15 - 20 phút để giảm sưng.
• Đến bệnh viện để được chẩn đoán và nắn chỉnh đúng kỹ thuật.

Sau nắn khớp, người bệnh có thể cần đeo đai cố định 1 - 3 tuần và tập phục hồi chức năng để tránh tái trật.

Phục hồi chức năng

Tập mạnh nhóm cơ chóp xoay và cơ ổn định vai giúp ngăn tái trật:

• Bài tập xoay ngoài - xoay trong bằng dây đàn hồi.
• Bài tập nâng tạ nhẹ (1 - 2 kg).
• Tập co cơ đẳng trường khi mới nắn khớp.
• Việc tập phải có hướng dẫn của chuyên viên vật lý trị liệu.

Điều chỉnh thói quen ngủ

Khi ngủ, bạn cần điều chỉnh tư thế phù hợp, bao gồm:

• Không nằm nghiêng đè lên vai yếu.
• Tránh nằm sấp đưa tay lên đầu.
• Có thể dùng gối ôm để giữ vai cố định hơn, hạn chế xoay người mạnh.

Phòng ngừa dài hạn

Để ngăn ngừa trật khớp vai, bạn nên:

• Điều trị dứt điểm các tổn thương khớp vai cũ.
• Hạn chế mang vác vật nặng hoặc tập gym sai kỹ thuật.
• Khám chỉnh hình nếu trật tái phát nhiều lần, có thể cần can thiệp nội soi ổn định vai trong trường hợp mất vững nặng.

Bị trật khớp vai khi ngủ nghe có vẻ bất thường nhưng lại khá phổ biến ở những người có khớp vai yếu hoặc từng bị chấn thương. Nếu trật vai xảy ra nhiều lần khi ngủ, bạn nên khám chuyên khoa để đánh giá mức độ mất vững khớp và có hướng điều trị phù hợp.