Bị quai bị có nên uống nước cam không? Lợi ích và rủi ro cần biết

Khi bị quai bị, cơ thể thường rơi vào trạng thái mệt mỏi, tuyến mang tai sưng đau, đồng thời sức đề kháng suy giảm, khiến việc chăm sóc và bổ sung dinh dưỡng trở nên quan trọng. Việc lựa chọn những loại đồ uống phù hợp không chỉ giúp cơ thể bù nước mà còn cung cấp các vitamin cần thiết để hỗ trợ phục hồi. Trong số đó, nước cam với hàm lượng vitamin C dồi dào được nhiều người quan tâm. Vậy liệu người mắc quai bị có nên sử dụng nước cam hay không?

Bị quai bị có nên uống nước cam?

Người mắc quai bị hoàn toàn có thể sử dụng nước cam và các loại nước ép giàu vitamin C. Nước cam giúp tăng cường sức đề kháng, giảm mệt mỏi, hỗ trợ phục hồi tuyến mang tai và bổ sung nước - điện giải khi sốt. Tuy nhiên, loại thức uống này cũng có những lợi ích và hạn chế riêng cần lưu ý.

Lợi ích

Nguồn vitamin C dồi dào: Nước cam là nguồn cung cấp vitamin C tự nhiên, chất chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ tế bào, đồng thời tăng cường hệ miễn dịch. Vitamin C còn hỗ trợ quá trình hồi phục mô bị tổn thương và giảm viêm. Một ly nước cam có thể đáp ứng gần nhu cầu vitamin C hàng ngày của người trưởng thành, giúp cơ thể chống lại bệnh tật hiệu quả hơn trong thời gian mắc quai bị.

Bù nước và điện giải: Khi bị quai bị, cơ thể thường bị sốt cao dẫn đến mất nước và điện giải. Nước cam cung cấp nước và các khoáng chất như kali, giúp bù đắp lượng chất lỏng đã mất và duy trì cân bằng điện giải, phòng tránh tình trạng mệt mỏi hoặc suy nhược do mất nước.

Dễ uống và hấp thu: Trong thời gian bệnh, việc nhai nuốt trở nên khó chịu do đau ở vùng tuyến mang tai. Nước cam ở dạng lỏng giúp người bệnh dễ dàng hấp thu dưỡng chất mà không gây áp lực lên vùng tuyến bị sưng.

Rủi ro

Các loại trái cây có tính axit như cam, chanh có thể kích thích tuyến nước bọt tiết nhiều hơn, khiến vùng tuyến mang tai bị sưng đau trở nên khó chịu hơn.

Tình trạng này có thể gây đau nhức và làm người bệnh khó ăn uống, nghỉ ngơi. Vì vậy, cần thận trọng khi uống nước cam, đặc biệt trong giai đoạn đầu của bệnh khi triệu chứng viêm sưng còn nghiêm trọng.

Khi nào không nên uống nước cam khi bị quai bị?

Mặc dù nước cam mang lại nhiều lợi ích, nhưng trong một số trường hợp, người mắc quai bị không nên hoặc cần hạn chế sử dụng để tránh làm nặng thêm triệu chứng.

• Giai đoạn viêm sưng tuyến mang tai nặng: Khi tuyến mang tai sưng to, đau nhiều, nóng đỏ rõ rệt, nước cam có tính axit có thể kích thích tiết nước bọt, làm tăng cảm giác đau và căng tức vùng hàm.
• Đau nhiều khi nhai, nuốt hoặc há miệng: Vị chua của nước cam có thể khiến tuyến nước bọt hoạt động mạnh hơn, gây khó chịu và làm người bệnh đau nhiều hơn khi ăn uống.
• Người có bệnh lý dạ dày - thực quản: Ở những người có tiền sử viêm dạ dày, trào ngược dạ dày – thực quản, nước cam có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, làm tăng cảm giác buồn nôn, cồn cào hoặc ợ nóng, đặc biệt khi uống lúc đói.
• Khi uống vào thấy triệu chứng nặng hơn: Nếu sau khi uống nước cam xuất hiện tình trạng đau tăng, sưng nhiều hơn vùng mang tai hoặc khó chịu tiêu hóa, người bệnh nên ngưng sử dụng và lựa chọn loại đồ uống khác phù hợp hơn.
• Trẻ nhỏ hoặc người khó kiểm soát lượng uống: Việc uống nước cam nguyên chất, quá chua hoặc với lượng lớn trong thời gian ngắn có thể gây kích ứng tuyến mang tai và đường tiêu hóa.

Trong các trường hợp trên, người bệnh nên ưu tiên nước lọc, nước ấm, sữa nguội hoặc các loại sinh tố trái cây mềm, ít axit để đảm bảo dinh dưỡng mà không làm nặng thêm triệu chứng quai bị.

Hướng dẫn sử dụng nước cam cho người mắc quai bị

Để tận dụng lợi ích từ nước cam mà không làm các triệu chứng quai bị trở nên nghiêm trọng, người bệnh có thể áp dụng những hướng dẫn sau:

• Pha loãng với nước ấm: Nước cam nguyên chất có tính axit cao, có thể gây kích thích tuyến mang tai. Pha loãng nước cam với nước ấm giúp giảm nồng độ axit, đồng thời làm dịu cảm giác khó chịu khi uống.
• Uống từng ngụm nhỏ: Thay vì uống một lượng lớn cùng lúc, người bệnh nên uống từng ngụm nhỏ để tránh kích thích tuyến nước bọt quá mức. Cách này giúp cơ thể hấp thu từ từ và giảm áp lực lên vùng tuyến mang tai.
• Không uống khi đói: Uống nước cam khi bụng trống có thể gây kích ứng dạ dày, đặc biệt với những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm. Nên sử dụng nước cam sau bữa ăn để đảm bảo an toàn.
• Ngưng uống nếu có dấu hiệu khó chịu: Nếu sau khi uống nước cam xuất hiện đau nhức hoặc sưng tấy tăng ở vùng mang tai, nên dừng sử dụng ngay và tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn loại nước uống phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân.

Hoa quả nên bổ sung cho người mắc quai bị

Việc chọn lựa hoa quả phù hợp có thể giúp người bệnh giảm đau, tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ quá trình hồi phục nhanh hơn. Dưới đây là các nhóm hoa quả được gợi ý, phân loại theo công dụng cụ thể để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của người bệnh.

Nhóm hoa quả giàu vitamin C

Các loại quả giàu vitamin C đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng miễn dịch, giúp cơ thể chống lại virus và rút ngắn thời gian mắc bệnh.

• Cam, quýt, bưởi: Những loại quả này chứa hàm lượng vitamin C cao, hỗ trợ tăng sức đề kháng và giảm viêm. Một quả cam trung bình có thể cung cấp gần đủ nhu cầu vitamin C hàng ngày của người trưởng thành. Người bệnh nên tiêu thụ dưới dạng nước ép hoặc cắt nhỏ để dễ ăn.
• Dâu tây, kiwi: Dâu tây và kiwi cũng là nguồn vitamin C dồi dào, đồng thời cung cấp chất xơ và chất chống oxy hóa khác. Hai loại quả này mềm, dễ ăn, phù hợp với người bệnh gặp khó khăn khi nhai. Kiwi còn chứa vitamin E, giúp bảo vệ tế bào và tăng cường sức khỏe da, quan trọng trong giai đoạn cơ thể chống lại nhiễm trùng.

Nhóm hoa quả mềm, dễ tiêu hóa

Người bị quai bị thường khó nhai và nuốt, vì vậy các loại quả mềm, dễ tiêu hóa là lựa chọn lý tưởng để cung cấp dưỡng chất mà không gây khó chịu.

• Chuối: Chuối mềm, dễ tiêu hóa và giàu năng lượng, rất phù hợp với người bệnh. Ngoài ra, chuối cung cấp vitamin B6, hỗ trợ chuyển hóa và giảm mệt mỏi. Người bệnh có thể ăn chuối trực tiếp hoặc xay sinh tố để dễ tiêu hơn.
• Đu đủ chín: Đu đủ chín mềm, mọng nước, giàu vitamin A, C và E. Enzyme papain trong đu đủ hỗ trợ tiêu hóa, giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Các hợp chất carotenoid trong đu đủ còn có tác dụng chống viêm và tăng cường miễn dịch. Đu đủ có thể ăn trực tiếp hoặc xay sinh tố, phù hợp với người nhai khó khăn.

Nhóm hoa quả thanh mát, giải nhiệt

Các loại quả mọng nước không chỉ giúp giải nhiệt mà còn bổ sung nước và điện giải, hỗ trợ cơ thể trong thời gian sốt hoặc viêm.

• Dưa hấu, dưa lưới: Hai loại quả này mọng nước, giúp bù nước hiệu quả. Dưa hấu cung cấp lycopene - chất chống oxy hóa mạnh, hỗ trợ giảm viêm và bảo vệ tế bào. Dưa lưới giàu vitamin A và C, tăng cường miễn dịch và cải thiện sức khỏe da. Cả hai loại quả đều dễ ăn, có thể cắt nhỏ hoặc ép nước.
• Nước dừa tươi: Giàu kali, magiê và natri tự nhiên, nước dừa là lựa chọn lý tưởng để bù nước và điện giải khi người bệnh bị sốt hoặc mất nước. Ngoài ra, nước dừa còn giúp giảm mệt mỏi và hỗ trợ quá trình hồi phục cơ thể.

Tóm lại, bị quai bị có nên uống nước cam không? Câu trả lời là có thể, kết hợp với một số món ăn bổ dưỡng sẽ hỗ trợ người bệnh phục hồi nhanh hơn. Hãy áp dụng chế độ ăn này cùng với phác đồ điều trị đúng theo hướng dẫn của bác sĩ để giúp cơ thể mau chóng khỏe lại và đẩy lùi triệu chứng bệnh.

Vắc xin đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa bệnh quai bị. Tiêm vắc xin quai bị (thường phối hợp trong vắc xin sởi - quai bị - rubella) giúp cơ thể tạo miễn dịch chủ động, làm giảm rõ rệt nguy cơ mắc bệnh cũng như các biến chứng nguy hiểm như viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng, viêm màng não hoặc giảm thính lực. Việc tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn góp phần tạo miễn dịch cộng đồng, hạn chế sự lan truyền của virus trong xã hội.

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu là một trong những địa chỉ tiêm chủng uy tín, cung cấp đa dạng các loại vắc xin dành cho trẻ em và người lớn, bao gồm vắc xin phòng quai bị theo đúng khuyến cáo. Với hệ thống cơ sở vật chất hiện đại, quy trình tiêm chủng an toàn và đội ngũ nhân viên y tế được đào tạo bài bản, Trung tâm Tiêm chủng Long Châu mang đến cho khách hàng dịch vụ tiêm chủng chất lượng, góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài cho cá nhân và cộng đồng.