Bệnh nhân cắt amidan có ảnh hưởng đến sức khỏe không?

Cắt amidan là thủ thuật thường được chỉ định khi amidan viêm tái phát nhiều lần hoặc gây biến chứng. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn liệu việc loại bỏ amidan có làm suy giảm miễn dịch hay ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe hay không.

Trường hợp nào cần cắt amidan?

Không phải mọi trường hợp viêm amidan đều cần phẫu thuật. Ở giai đoạn cấp tính, phần lớn người bệnh có thể cải thiện bằng điều trị nội khoa như nghỉ ngơi, dùng thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc kháng sinh khi có chỉ định nhiễm khuẩn do vi khuẩn. Cắt amidan (tonsillectomy) thường chỉ được cân nhắc khi tình trạng bệnh kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc gây biến chứng.

Bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật trong các trường hợp sau:

• Viêm amidan mạn tính hoặc tái phát nhiều lần trong năm (ví dụ khoảng 5 - 6 đợt/năm, hoặc 3 - 5 đợt/năm kéo dài trong ít nhất 2 năm liên tiếp), ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt và sức khỏe.
• Xuất hiện biến chứng như viêm tai giữa, viêm xoang, thấp tim, viêm cầu thận hoặc các biến chứng nhiễm trùng lan rộng.
• Amidan phì đại gây nuốt vướng, khó thở, ngủ ngáy nhiều hoặc ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.
• Tình trạng hốc mủ, sỏi amidan (bã đậu) tái diễn gây hôi miệng dai dẳng.
• Amidan sưng to kèm hạch cổ bất thường hoặc có nghi ngờ tổn thương ác tính cần đánh giá mô bệnh học.

Theo Centers for Disease Control and Prevention (CDC), phẫu thuật cắt amidan thường được xem xét khi viêm tái phát nhiều lần hoặc gây biến chứng và rối loạn hô hấp khi ngủ, đặc biệt ở trẻ em. Việc chỉ định cần được bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng thăm khám và đánh giá toàn diện để đảm bảo lợi ích vượt trội so với nguy cơ phẫu thuật.

Cắt amidan có ảnh hưởng đến sức khỏe không?

Cắt amidan (tonsillectomy) là phẫu thuật thường được chỉ định khi viêm amidan tái phát nhiều lần hoặc amidan phì đại gây tắc nghẽn đường thở. Đây là thủ thuật tương đối an toàn khi được thực hiện đúng chỉ định và theo dõi hậu phẫu đầy đủ. Tuy vậy, giống như mọi can thiệp ngoại khoa khác, người bệnh vẫn có thể gặp một số biểu hiện sau mổ.

Các ảnh hưởng ngắn hạn thường gặp:

• Đau họng: Triệu chứng phổ biến nhất, thường kéo dài khoảng 5 - 7 ngày, đôi khi lan lên tai do phản xạ thần kinh.
• Khó nuốt: Xuất hiện trong vài ngày đầu do niêm mạc họng còn viêm và phù nề.
• Chảy máu: Có thể gặp chảy máu nhẹ; nếu chảy máu nhiều, tái diễn hoặc kèm nôn ra máu cần đi khám ngay.
• Nguy cơ nhiễm trùng: Tỷ lệ thấp, nhưng cần theo dõi các dấu hiệu như sốt cao, đau tăng dần, hơi thở hôi bất thường.
• Thay đổi giọng nói tạm thời: Một số người có thể cảm thấy giọng vang hoặc khác trước do thay đổi cấu trúc cộng hưởng vùng họng.
• Khô họng: Có thể xuất hiện trong giai đoạn đầu hồi phục.

Về lâu dài, phần lớn người bệnh không bị ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe. Amidan là một phần của hệ miễn dịch, nhưng sau khi cắt bỏ, cơ thể vẫn còn nhiều mô lympho khác (như hạch bạch huyết, VA, mô lympho niêm mạc) đảm nhiệm chức năng bảo vệ. Nhiều trường hợp ghi nhận số đợt viêm họng tái phát hoặc nhiễm trùng tai giữa giảm rõ rệt sau phẫu thuật, đặc biệt ở trẻ em có viêm amidan mạn tính.

Tóm lại, cắt amidan nhìn chung an toàn nếu được chỉ định đúng và chăm sóc hậu phẫu phù hợp. Người bệnh nên trao đổi kỹ với bác sĩ chuyên khoa để cân nhắc lợi ích và nguy cơ trước khi quyết định phẫu thuật.

Những điều bệnh nhân cần lưu ý sau khi cắt amidan 

Sau phẫu thuật cắt amidan, người bệnh thường cảm thấy đau rát họng và khó nuốt trong vài ngày đầu do niêm mạc họng còn viêm và đang trong quá trình hồi phục. Việc chăm sóc đúng cách giúp giảm đau, hạn chế chảy máu và thúc đẩy lành thương.

Chế độ ăn uống sau mổ

Trong những ngày đầu, nên ưu tiên thức ăn mềm, nguội hoặc mát để làm dịu vùng họng và giảm kích thích lên vết mổ. Có thể sử dụng thuốc giảm đau theo đơn của bác sĩ kết hợp chế độ ăn phù hợp.

Thực phẩm nên dùng:

• Sữa nguội, nước lọc mát, nước ép trái cây không chua;
• Cháo, súp giàu dinh dưỡng, dễ nuốt;
• Khoai tây nghiền;
• Bún, mì, phở nấu mềm.

Thực phẩm cần tránh:

• Đồ ăn, thức uống còn nóng (có thể gây giãn mạch và tăng nguy cơ chảy máu);
• Nước cam, chanh, cà chua hoặc các loại nước ép có tính acid cao;
• Thức ăn cứng, sắc cạnh hoặc khô như bánh quy giòn;
• Món cay, nhiều gia vị;
• Rượu bia, thuốc lá;
• Nước súc miệng chứa hóa chất mạnh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Sinh hoạt và vận động

Chế độ sinh hoạt cũng ảnh hưởng đến thời gian hồi phục sau cắt amidan:

• Nghỉ ngơi đầy đủ trong vài ngày đầu sau mổ.
• Tránh nói to, la hét hoặc ho khạc mạnh.
• Không mang vác nặng hay vận động gắng sức trong ít nhất 2 - 3 tuần.
• Chỉ trở lại hoạt động thể lực cường độ cao khi có sự đồng ý của bác sĩ (thường sau khoảng 3 - 4 tuần).

Tóm lại, cắt amidan có ảnh hưởng đến sức khỏe không còn phụ thuộc vào chỉ định và cách chăm sóc sau phẫu thuật. Trong đa số trường hợp, đây là thủ thuật an toàn, không gây tác động tiêu cực lâu dài đến hệ miễn dịch hay sức khỏe tổng thể. Người bệnh có thể gặp một số khó chịu tạm thời như đau họng hoặc khó nuốt, nhưng thường hồi phục hoàn toàn sau vài tuần. Khi được thăm khám và chỉ định đúng, cắt amidan không những không gây hại mà còn giúp giảm các đợt viêm tái phát, cải thiện chất lượng sống rõ rệt.